Decyzje w stosunkach międzynarodowych 2104-L-D3DESM

Przedmiot podejmuje problematykę procesów decyzyjnych w stosunkach międzynarodowych. Analizie poddana jest natura i specyfika decyzji o charakterze międzynarodowym i przejawy ich odmienności od procesów decyzyjnych o charakterze wewnątrzpaństwowym. Prezentowany jest wpływ pokrewnych dyscyplin badawczych takich jak: nauki o zarządzaniu, nauki o polityce i administracji, nauki ekonomiczne, nauki psychologiczne, kulturoznawstwo, prawo międzynarodowe i nauki o bezpieczeństwie na konstruowanie pola badawczego dyscypliny stosunku międzynarodowe w odniesieniu do procesów decyzyjnych.
Trzy bloki tematyczne określają obszary analizy, które zostały skonstruowane asymetrycznie, zgodnie z logiką nieduplikowania treści programowych w ramach innych przedmiotów kształcenia na kierunku stosunki międzynarodowe.
Główny blok tematyczny obejmuje decydowanie indywidualne i wpisuje się w lukę programową dotyczącą psychologii stosunków międzynarodowych i biopolityki. W dalszej kolejności blok poświęcony decydowaniu kolektywnemu pozwala na analizę i refleksję wokół mechanizmów oraz patologii małych grup decydenckich, ze szczególnym uwzględnieniem ról grupowych, w tym roli lidera. Na koniec pozostawiono przedstawione sygnalnie kwestie międzynarodowych decyzji instytucjonalnych, które w szerszej skali będą treścią programową przedmiotów ukierunkowanych na integrację europejską i szeroko pojęte organizacje międzynarodowe.
Przedmiot wymaga od studentów aktywności bieżącej podczas całego semestru.
Bilans nakładu pracy studenta
Godziny kontaktowe: Udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej – obciążenie: 30 h
Godziny kontaktowe: Udział w konsultacjach – obciążenie: 3 h
Praca własna: Studiowanie literatury i przygotowanie do bieżących zajęć - obciążenie:45 h
Praca własna: Praca w zespole, przygotowanie symulacji decyzji międzynarodowej kończącej zajęcia z przedmiotu - obciążenie:10 h
Praca własna: Grupowa praca domowa – obciążenie: 3h
Praca własna: Indywidualne wystąpienie w obszarze jednego z zagadnień przedmiotowych poprzedzone analizą literatury - obciążenie:6 h
Praca własna: Indywidualna praca domowa na podstawie filmu dokumentalnego na zajęciach – obciążenie: 3h

SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTW (h):100 godzin
LICZBA PUNKTÓW ECTS: 4.0 ECTS

W cyklu 2025Z:

I. Istota decyzji
a. Prakseologicznie. Projekcja dokumentu The Fog of War i dyskusja – czyli po co jest ten kurs.
b. Ontologicznie. Decyzja (wydarzenie) czy decydowanie (proces) – czyli jak zdefiniować przedmiot. Człowiek czy instytucja, jednostka czy grupa – czyli jak określić decydenta.
c. Epistemologicznie. Ściśle czy humanistycznie – czyli miejsce problemu podejmowania decyzji w spektrum nauk. Opisowo czy preskryptywnie – czyli o tym, czy funkcją teorii podejmowania decyzji jest wskazywać jak jest, czy jak być powinno. Paradygmatycznie czy idiosynkratycznie – czyli o tym, na ile teorie nauki o SM są użyteczne w wyjaśnianiu i rozumieniu podejmowania decyzji i jakie są dla nich alternatywy.
d. Analitycznie. Struktura czy agent, mikro czy makro – czyli o jawnych i ukrytych skutkach wyboru poziomu analizy dla badań podejmowania decyzji. Statystyki i modele czy studia przypadku – czyli o rezultatach metod formalnych, ilościowych i jakościowych w analizie podejmowania decyzji.

II. Decydowanie jednostkowe
a. Ujęcia racjonalne. Nominalne cechy racjonalnego myślenia i wyboru w modelu racjonalnego aktora (RAM). Kategorie użyteczności i oczekiwanej użyteczności i ich maksymalizacja; bayesizm. Stosowanie RAM: teorie gier – kategorie równowagi Nasha, efektywności alokacyjnej Pareto; gry sekwencyjne – teoria ruchów; interakcja strategiczna (Schiller). Przykładowy case: czy atak Gruzji na Rosję w 2008 r. były racjonalny w świetle RAM?
b. Ujęcia kognitywne. Ograniczona racjonalność (Simon) – maksymalizacja a satysfakcja. Psychologia i neurobiologia a właściwości decyzyjne ludzkiego ciała; spójność sądów, stosunek do ryzyka, złożoność poznawcza a myślenie kontrafaktualne, pamięć a myślenie analogiczne (Khong), kondycja psychofizyczna i emocje a zdolności podejmowania decyzji. Analiza decydowania jednostek: reguły wyboru obiektów analizy, analiza treści i (de)kodowanie (Hermann, George) a psychobiografia (Barber, Post). Heurystyki a błędy poznawcze. Przykładowy case: cechy osobowe N. Sarkozy’ego a decyzja o użyciu siły w Libii.
c. Ujęcia hybrydowe. Teoria cybernetyczna (Steinbrunner); teoria przewidywań (Tversky, Kahnemann); teoria poliheurystyczna (Minz, Geva). Przykładowy case: Decyzja D. Eisenhowera o nie użyciu siły w Dien Bien Phu.

III. Decydowanie grupowe
a. Struktury małych grup decyzyjnych, rola lidera i inne (m.in. strażnik umysłów, adwokat diabła, delegat), wybrane techniki zarządzania procesem decyzyjnym w małej grupie (m.in. styl przywództwa, kompozycja grupy, kontrola agendy, formatowanie problemu, manipulacja informacją). Dynamika małych grup decyzyjnych – syndrom groupthink (Janis) i newgroup (Stern), ich przejawy i skutki dla podejmowania decyzji. Grupa w decydowaniu kryzysowym. Porównanie sposobu decydowana małej grupy wewnętrznej, międzynarodowej i ponadnarodowej (casus UE). Przykładowy case: „Jak mogłem być taki głupi?” – decyzja J. Kennedy’ego o operacji w Zatoce Świń; decyzja L. Kaczyńskiego o podpisaniu traktatu reformującego UE na szczycie w Lizbonie.

IV. Decydowanie instytucjonalne
a. Biurokratyczne. Rola biurokracji w decydowaniu. Tożsamość instytucjonalna: esencjalizacja, „homoseksualna reprodukcja” a „efekty kohorty”. Właściwości pionowych procesów decyzyjnych od problematyzacji po implementację – inercja, logika stosowności i standardowa procedura operacyjna (SOP). Kanały przepływu informacji. Rywalizacja międzybiurokratyczna – tzw. turf wars. Decyzja jako wynikowa. Przykładowy case: intelligence failures agend wywiadowczych USA w a decyzje administracji Busha o użyciu siły w Afganistanie i Iraku; decyzja o otwarciu więzienia w Guantanamo.
b. Kulturowe. Rozumienie kultury w kontekście analizy podejmowania decyzji: jako zamknięty system znaczeń oraz jako źródło preferencji, wartościowań, heurystyk i gotowych schematów decydowania. Historyczne, kulturowe i ideologiczne narracje na temat własnej roli międzynarodowej a podejmowanie decyzji. Wymiary kulturowe (Hofstede) a prawidłowości w danej populacji w sferze podejmowania decyzji. Przykłady wpływu idiosynkrazji kulturowych na różnice w sposobach decydowania. Przykładowy case: porównanie kultury podejmowania decyzji w instytucjach UE i ASEAN; „Sztuka Wojny” czy „Analekty” – która myśl obecnie bardziej inspiruje kierownictwo KPCh?
c. Wewnętrzne a międzynarodowe i ponadnarodowe. Gra dwupoziomowa (Putnam) i wielopoziomowe zarządzanie (Marks). Wielowymiarowe taksonomie uczestników – techniki skalowania ich znaczenia dla podejmowania decyzji. Rola partii politycznych i grup nacisku, mediów (efekt CNN a decydowanie), społeczeństwa obywatelskiego i innych aktorów wewnętrznych, między- i transnarodowych. O górze lodowej: oficjalne struktury a praktyka podejmowania decyzji w Unii Europejskiej – wewnątrz- i międzyinstytucjonalne (procedury Komisji, współdecydowanie, komitologia). Przykładowy case: Decyzje UE o trybach pomocy finansowej dla zadłużonej Grecji.

V. Symulacje

W cyklu 2026Z:

SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTW (h):100 godzin
LICZBA PUNKTÓW ECTS: 4.0 ECTS

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025Z:

Agnieszka Bógdał-Brzezińska

W cyklu 2026Z:

Agnieszka Bógdał-Brzezińska
Michał Nadziak
Anna Wróbel

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Student wiedzą z zakresu wiedzy o społeczeństwie i historii na poziomie programu szkoły średniej, wykazywać umiejętność krytycznego czytania tekstów publicystycznych i naukowych oraz posiadać zdolność wykorzystywania oprogramowania informatycznego niezbędnego do tworzenia tekstów, prezentacji i posterów.

Efekty uczenia się

Student po zakończeniu kursu osiąga następujące efekty uczenia się:
Wiedza (W)
K_W01 – zna najważniejsze fakty, zjawiska oraz problemy z zakresu stosunków międzynarodowych ukierunkowane na procesy decyzyjne
K_W02 – identyfikuje metody i teorie w sposób zaawansowany wyjaśniające procesy decyzyjne zachodzące w stosunkach międzynarodowych
K_W07 - rozpoznaje i rozumie uwarunkowania działalności zawodowej związanej z procesami decyzyjnymi w stosunkach międzynarodowych
Umiejętności (U)
K_U01 - potrafi prawidłowo interpretować krajowy, regionalny i globalny kontekst procesów decyzyjnych
K_U02 - stosuje specjalistyczny język w odniesieniu do diagnozy, oceny międzynarodowych procesów decyzyjnych
K_U04 - potrafi planować i organizować pracę indywidualną o charakterze badawczym oraz w współdziałać z innymi osobami w ramach prac zespołowych w zakresie międzynarodowych procesów decyzyjnych
Kompetencje społeczne (K)
KK_01 – wykazuje gotowość do krytycznej oceny wiedzy nt. międzynarodowych procesów decyzyjnych oraz wrażliwość na nadużycia etyczne w obszarze stosowania narzędzi sztucznej inteligencji
KK_02 - jest przygotowany do efektywnego korzystania z opinii ekspertów w zakresie międzynarodowych procesów decyzyjnych
KK_07 - jest przygotowany do odpowiedzialnego wykonywania zawodu powiązanego z międzynarodowymi procesami decyzyjnymi

Kryteria oceniania

Warunki formalne zaliczenia (warunki i osiągnięcia niezbędne do zaliczenia przedmiotu)
● Dopuszczalna liczba nieobecności: Obowiązkowa obecność podczas symulacji procesu decyzyjnego podsumowującego zajęcia z przedmiotu.
● Uzyskanie minimum 51% wkładu pracy podczas zajęć.
● Procentowy udział poszczególnych aktywności w kształtowaniu oceny końcowej:
- aktywny udział w przygotowaniu i przeprowadzeniu pracy grupowej w postaci symulacji procesu decyzyjnego – 51%
- obowiązkowa indywidualna praca domowa dotycząca analizy filmu dokumentalnego pt. Fog of War – 10%
- obowiązkowa grupowa praca domowa – 10%
- fakultatywne indywidualne wystąpienie w obszarze jednego z zagadnień przedmiotowych poprzedzone analizą literatury – 10%
- fakultatywny indywidualny udział w debatach prowadzonych w sali w sposób sprofilowany na aktualny temat zajęć – do 19%
● Przygotowanie wszystkich form udziału w zajęciach musi być realizowane z zachowaniem samodzielności, zasad etycznych, ochrony własności intelektualnej oraz przepisów obowiązujących na UW i WNPiSM dotyczących stosowania narzędzi SI (uchwała nr 14 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 13 lipca 2020 r. w sprawie wytycznych dotyczących standardów i procedur postępowania w przypadku przygotowywania prac zaliczeniowych i dyplomowych z naruszeniem prawa na Uniwersytecie Warszawskim uchwała nr 14 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 13 lipca 2020 r; w zakresie stosowania narzędzi Sztucznej Inteligencji (SI) obowiązują zasady określone w Uchwale nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia UW z dnia 8 grudnia 2023 roku w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz Uchwała Rady Dydaktycznej WNPiSM nr 29/2025 z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia)

Metoda weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się;
Symulacja decyzji międzynarodowej: 51%
K_W01 /K_W02 /K_W07 / K_U01/ K_U02/ K_U04/ KK_01/ KK_02/ KK_07
indywidualna praca domowa dotycząca analizy filmu dokumentalnego pt. Fog of War: 10%
K_W01 /K_U01/ K_U02/ K_U04/ KK_02
obowiązkowa grupowa praca domowa – 10%
K_W02 / K_U04/ KK_01
indywidualne wystąpienie w obszarze jednego z zagadnień przedmiotowych poprzedzone analizą literatury – 10%
K_W01 /K_W02 / K_U02/ K_U04
indywidualny udział w debatach prowadzonych w sali w sposób sprofilowany na aktualny temat zajęć – do 19%
K_W02/ K_U02/ KK_07

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura jest dostarczana studentom w wersji cyfrowej przez koordynatora przedmiotu
Graham T. Allison – “Essence of decision: explaining the Cuban missile crisis”; Boston: Little, Brown and Company, 1971 – PISM II39734; 2nd Edition: London: Longman, 1999
Marijke Breuning – “Foreign Policy Analysis: a comparative introduction.”; New York, Basingstoke: Palgrave, 2007 – PISM II90032
Valerie M. Hudson – “Foreign policy analysis: classic and contemporary theory”; Lanham: Rowman & Littlefield, 2007 – PISM II87487
Ziemowit J. Pietraś - “Decydowanie polityczne”; Warszawa-Kraków: PWN, 2000
Steve Smith et al (ed.) – “Foreign Policy: Theories, Actors, Cases”; New York: Oxford University Press, 2008
Literatura dodatkowa:
Bruce Bueno de Mesquita – “An Expected Utility Theory of International Conflict,” American Political Science Review, 74(4), December 1980 – PISM PII247 http://schoolwires.henry.k12.ga.us/437520530889460/lib/437520530889460/Beuno_de_Mesquita_2.pdf
Daniel L. Byman, Kenneth M. Pollack – “Let Us Now Praise Great Men: Bringing the Statesman Back In”, International Security, 25(4), 2001
http://belfercenter.ksg.harvard.edu/files/bymanetalvol25no4.pdf
Walter Carlsnaes – “Handbook of International Relations”; London: Sage, 2003 – PISM III24858
Jerzy Ciechański – “Teorie podejmowania decyzji w polityce zagranicznej”; Polski Przegląd Dyplomatyczny 1/2006
Jacek Czaputowicz – „Teorie stosunków międzynarodowych: krytyka i systematyzacja”; Warszawa: PWN, 2008
Irmtraud N. Gallhofer, Willem E. Saris – “Foreign Policy Decision-Making: a qualitative and quantitative analysis of political argumentation”; Westport: Praeger, 1996 – PISM II82335
Irmtraud N. Gallhofer, Willem E. Saris – “Collective choice processes: a qualitative and quantitative analysis of foreign policy decision-making”; Westport: Praeger, 1996 – PISM II82856
Alexander L. George – “Presidential decision-making in foreign policy: the effective use of information and advice”; Boulder: Westview, 1980 – PISM II57222
Nehemia Geva, Alex Mintz (ed.) – „Decision-making on war and peace: the cognitive-rational debate”; Boulder: Lynn Rienner, 1997 – PISM II84325
Patrick J. Haney – “Organizing for Foreign Policy Crises. Presidents, Advisers and the Management of Decision Making”; Ann Arbor: University of Michigan Press, 2002
Paul ‘t Hart, Erik K. Stern, Bengt Sundelius (ed.) – “Beyond groupthink: political group dynamics and foreign policy-making”; Ann Arbor: University of Michigan, 1997 – PISM II85794
Robert Jervis – “Perception and misperception in international politics”; Princeton: Princeton University Press, 1965 – PISM II48058
Yueng Foong Khong – “Analogies at war: Korea, Munich, Dien Bien Phu and the Vietnam Decisions of 1965”; Princeton: Princeton University Press, 1992 – Google Books
Bahgat Korany – “How foreign policy decisions are made in the Third World: a comparative analysis”; Boulder, London: Westview, 1986 – PISM II85731
Alex Mintz (ed.) – “Integrating cognitive and rational theories of foreign policy decision making”; New York, Basingstoke: Palgrave, 2002 – PISM II87450
Richard E. Neustadt, Ernest R. May – “Thinking in time: the uses of history for decision makers”; New York & London: The Free Press, 1986 – PISM II85846
Robert D. Putnam – „Diplomacy and Domestic Politics: The Logic of Two-Level Games”; International Organization, 42(3), Summer, 1988 http://hpeb08.files.wordpress.com/2008/08/putnam.pdf
Christian Reus-Smit, Duncan Snidal (ed.) – “The Oxford Handbook of International Relations”; Oxford: Oxford University Press, 2008 – PISM III25462
Herbert Simon – “Human Nature in Politics: The Dialogue of Psychology with Political Science” American Political Science Review, 79(2), June 1985 – PISM PII247
http://users.polisci.wisc.edu/schatzberg/ps855/Simon1985.pdf
Paweł Soroka – “Teorie podejmowania decyzji w amerykańskiej nauce o stosunkach międzynarodowych”; Warszawa: COM SNP, 1987 – PISM II55263
Jonathan B. Stein – “From H-bomb to Star Wars: the politics of strategic decision-making”; Lexington & Toronto: Lexington Books, 1984 – PISM II53989
Stephen G. Walker – “Role theory and foreign policy analysis”; Durham: Duke, 1987 – PISM II85515
Thomas C. Wiegele – “Leaders under stress: a psychophysiological analysis of international crises”; Durham: Duke, 1985 – PISM II85755
Steve A. Yetiv – “Explaining Foreign Policy: U.S. Decision-Making & the Persian Gulf War”; Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2004

W cyklu 2025Z:

Graham T. Allison – “Essence of decision: explaining the Cuban missile crisis”; Boston: Little, Brown and Company, 1971 – PISM II39734; 2nd Edition: London: Longman, 1999
Marijke Breuning – “Foreign Policy Analysis: a comparative introduction.”; New York, Basingstoke: Palgrave, 2007 – PISM II90032
Valerie M. Hudson – “Foreign policy analysis: classic and contemporary theory”; Lanham: Rowman & Littlefield, 2007 – PISM II87487
Ziemowit J. Pietraś - “Decydowanie polityczne”; Warszawa-Kraków: PWN, 2000
Steve Smith et al (ed.) – “Foreign Policy: Theories, Actors, Cases”; New York: Oxford University Press, 2008
Literatura dodatkowa:
Bruce Bueno de Mesquita – “An Expected Utility Theory of International Conflict,” American Political Science Review, 74(4), December 1980 – PISM PII247 http://schoolwires.henry.k12.ga.us/437520530889460/lib/437520530889460/Beuno_de_Mesquita_2.pdf
Daniel L. Byman, Kenneth M. Pollack – “Let Us Now Praise Great Men: Bringing the Statesman Back In”, International Security, 25(4), 2001
http://belfercenter.ksg.harvard.edu/files/bymanetalvol25no4.pdf
Walter Carlsnaes – “Handbook of International Relations”; London: Sage, 2003 – PISM III24858
Jerzy Ciechański – “Teorie podejmowania decyzji w polityce zagranicznej”; Polski Przegląd Dyplomatyczny 1/2006
Jacek Czaputowicz – „Teorie stosunków międzynarodowych: krytyka i systematyzacja”; Warszawa: PWN, 2008
Irmtraud N. Gallhofer, Willem E. Saris – “Foreign Policy Decision-Making: a qualitative and quantitative analysis of political argumentation”; Westport: Praeger, 1996 – PISM II82335
Irmtraud N. Gallhofer, Willem E. Saris – “Collective choice processes: a qualitative and quantitative analysis of foreign policy decision-making”; Westport: Praeger, 1996 – PISM II82856
Alexander L. George – “Presidential decision-making in foreign policy: the effective use of information and advice”; Boulder: Westview, 1980 – PISM II57222
Nehemia Geva, Alex Mintz (ed.) – „Decision-making on war and peace: the cognitive-rational debate”; Boulder: Lynn Rienner, 1997 – PISM II84325
Patrick J. Haney – “Organizing for Foreign Policy Crises. Presidents, Advisers and the Management of Decision Making”; Ann Arbor: University of Michigan Press, 2002
Paul ‘t Hart, Erik K. Stern, Bengt Sundelius (ed.) – “Beyond groupthink: political group dynamics and foreign policy-making”; Ann Arbor: University of Michigan, 1997 – PISM II85794
Robert Jervis – “Perception and misperception in international politics”; Princeton: Princeton University Press, 1965 – PISM II48058
Yueng Foong Khong – “Analogies at war: Korea, Munich, Dien Bien Phu and the Vietnam Decisions of 1965”; Princeton: Princeton University Press, 1992 – Google Books
Bahgat Korany – “How foreign policy decisions are made in the Third World: a comparative analysis”; Boulder, London: Westview, 1986 – PISM II85731
Alex Mintz (ed.) – “Integrating cognitive and rational theories of foreign policy decision making”; New York, Basingstoke: Palgrave, 2002 – PISM II87450
Richard E. Neustadt, Ernest R. May – “Thinking in time: the uses of history for decision makers”; New York & London: The Free Press, 1986 – PISM II85846
Robert D. Putnam – „Diplomacy and Domestic Politics: The Logic of Two-Level Games”; International Organization, 42(3), Summer, 1988 http://hpeb08.files.wordpress.com/2008/08/putnam.pdf
Christian Reus-Smit, Duncan Snidal (ed.) – “The Oxford Handbook of International Relations”; Oxford: Oxford University Press, 2008 – PISM III25462
Herbert Simon – “Human Nature in Politics: The Dialogue of Psychology with Political Science” American Political Science Review, 79(2), June 1985 – PISM PII247
http://users.polisci.wisc.edu/schatzberg/ps855/Simon1985.pdf
Paweł Soroka – “Teorie podejmowania decyzji w amerykańskiej nauce o stosunkach międzynarodowych”; Warszawa: COM SNP, 1987 – PISM II55263
Jonathan B. Stein – “From H-bomb to Star Wars: the politics of strategic decision-making”; Lexington & Toronto: Lexington Books, 1984 – PISM II53989
Stephen G. Walker – “Role theory and foreign policy analysis”; Durham: Duke, 1987 – PISM II85515
Thomas C. Wiegele – “Leaders under stress: a psychophysiological analysis of international crises”; Durham: Duke, 1985 – PISM II85755
Steve A. Yetiv – “Explaining Foreign Policy: U.S. Decision-Making & the Persian Gulf War”; Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2004

Uwagi

W cyklu 2026Z: