Geografia polityczna 2104-L-D1GEPO
Przedmiot i założenia metodologiczne geografii politycznej. Początki i kierunki rozwoju. Treść i zakres. Cele i metody badań. Związek z innymi naukami. Środowisko geograficzne a zjawiska polityczne - wzajemne relacje. Geopolityka. Główne szkoły i teorie geopolityki. Wpływ geopolityki na rozwój geografii politycznej. Interpretacja zjawisk i procesów politycznych przy pomocy czynnika geograficznego. Jednostki geopolityczne na mapie świata: państwa i terytoria. Terytoria powiernicze, kolonialne, niekolonialne i inne. Dynamika zmian na mapie świata. Obszar i granice państw. Pojęcie granicy, jej rodzaje i funkcje. Zmienność granic. Obszary, granice morskie i powietrzne. Procesy internacjonalizacji życia politycznego.
Bilans nakładu pracy studenta (Punkty ECTS):
Udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej 30 h
Udział w zaliczeniu i konsultacjach (dyżury dydaktyczne) 5 h
Studiowanie literatury przedmiotu i lektur obowiązkowych 35 h
Przygotowanie referatu / analizy case study 15 h
Samodzielna nauka i przygotowanie do zaliczenia pisemnego 15 h
SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTI (4.0 ECTS) 100 h
|
W cyklu 2026Z:
Przedmiot i założenia metodologiczne geografii politycznej. Początki i kierunki rozwoju. Treść i zakres. Cele i metody badań. Związek z innymi naukami. Środowisko geograficzne a zjawiska polityczne - wzajemne relacje. Geopolityka. Główne szkoły i teorie geopolityki. Wpływ geopolityki na rozwój geografii politycznej. Interpretacja zjawisk i procesów politycznych przy pomocy czynnika geograficznego. Jednostki geopolityczne na mapie świata: państwa i terytoria. Terytoria powiernicze, kolonialne, niekolonialne i inne. Dynamika zmian na mapie świata. Obszar i granice państw. Pojęcie granicy, jej rodzaje i funkcje. Zmienność granic. Obszary, granice morskie i powietrzne. Procesy internacjonalizacji życia politycznego. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student po zakończeniu kursu osiąga następujące efekty uczenia się:
Wiedza (W):
• (odn. K_W01, K_W02): W stopniu zaawansowanym definiuje, wyjaśnia i klasyfikuje podstawowe pojęcia, założenia
metodologiczne oraz teorie geografii politycznej i geopolityki.
• (odn. K_W05): Charakteryzuje jednostki geopolityczne na mapie świata, typologię państw, rodzaje i
funkcje granic oraz terytoria zależne i niesamodzielne.
• (odn. K_W06): W stopniu zaawansowanym opisuje przeobrażenia mapy politycznej świata po 1989 roku, procesy dekolonizacji oraz uwarunkowania etniczne, językowe i religijne we współczesnych stosunkach międzynarodowych.
Umiejętności (U):
• (odn. K_U01): Prawidłowo interpretuje zjawiska i procesy polityczne w skali globalnej i regionalnej z
wykorzystaniem czynnika geograficznego i analizy przestrzennej.
• (odn. K_U02): Formułuje spójne wnioski badawcze i merytorycznie argumentuje własne stanowisko
przy użyciu specjalistycznej literatury przedmiotu.
• (odn. K_U04): Planuje i przygotowuje referat oraz wystąpienie publiczne z prezentacją multimedialną
(lub analizą case study) na temat wybranego problemu geopolitycznego, współpracując w zespole.
Kompetencje społeczne (K):
• (odn. K_K01): Wykazuje gotowość do krytycznej oceny własnej wiedzy i odbieranych treści oraz
przestrzega zasad etyki akademickiej.
• (odn. K_K03): Jest gotów do organizowania działań na rzecz promowania wiedzy dotyczącej wyzwań
geopolitycznych i problemów globalnych we współczesnym świecie.
Kryteria oceniania
Warunki formalne zaliczenia:
• Dopuszczalna liczba nieobecności: 1 nieobecność nieusprawiedliwione w semestrze. Nieobecności ponad limit do zaliczenia na dyżurach
• Uzyskanie minimum 51/100 punktów sumarycznych, w tym zaliczenie pisemnego testu końcowego na poziomie min. 51% (26 pkt).
• Obowiązkowe przygotowanie i wygłoszenie referatu / prezentacji multimedialnej (analizy case study) 50% oceny końcowej.
• Poziom wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (SI):
Poziom 1 – Brak SI. Zaliczenie końcowe ma formę pisemną w obecności Prowadzącego; studenci piszą odpowiedzi na dwa pytania/zalecenia problemowe, których listę do przygotowania otrzymują na 2-3 tygodnie przed terminem kolokwium wcześniej ustalonym. Weryfikacja odbywa się całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji (zgodnie z Uchwałą Rada Dydaktycznej WNPiSM nr 29/2025 z 7 maja 2025 r. oraz Uchwałą nr 98 URK UW z 8 grudnia 2023 r.).
Metoda weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
Metoda weryfikacji
1. Pisemna wypowiedź w sali dydaktycznej (pytania/zalecenia problemowe)
Weryfikowane efekty
K_W01, K_W02, K_W05, K_W06
Waga w ocenie końcowej
50% (max 50 pkt)
Metoda weryfikacji
2. Przygotowanie i wygłoszenie referatu /analiza case study
Weryfikowane efekty
,K_U01, K_U02, K_U04, K_K01, K_K03
Waga w ocenie końcowej
30% (max 30 pkt)
Metoda weryfikacji
3. Ocena aktywności bieżącej i udział w
dyskusjach akademickich
Weryfikowane efekty
K_W01, K_W02, K_W05, K_W06, K_U01, K_U02, K_U04, K_K01, K_K03
Waga w ocenie końcowej
20% (max 20 pkt)
Skala oceniania:
• 0 – 50 pkt: Ocena 2.0 (niedostateczny) – brak osiągnięcia minimalnych efektów kształcenia.
• 51 – 58 pkt: Ocena 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie kryteriów.
• 59 – 65 pkt: Ocena 3.5 (dostateczny plus) – poprawne opanowanie wiedzy i umiejętności.
• 66 – 74 pkt: Ocena 4.0 (dobry) – samodzielna analiza struktur i zjawisk geograficzno-politycznych.
• 75 – 86 pkt: Ocena 4.5 (dobry plus) – wysoka aktywność, płynne operowanie literaturą przedmiotu.
• 87 – 100 pkt: Ocena 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza, dojrzałość i oryginalność analizy.
Literatura
Literatura podstawowa (dla wszystkich):
• S. Otok, Geografia polityczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2022 (lub wcześniejsze wydania).
• J. Barbag, Geografia polityczna ogólna, wyd. IV, Warszawa 1987 (s. 7-10, 15-27, 297-310).
• Z. Rykiel, Podstawy geografii politycznej, PWE, Warszawa 2006 (s. 11-22).
• L. Antonowicz, Państwa i terytoria, Warszawa 1988 (s. 7-138, 162-243).
• M. Sobczyński, Państwa i terytoria zależne. Ujęcie geograficzno-polityczne, Toruń 2006 (rozdz. II, IV, VI).
• L. Sykulski, Geopolityka, Częstochowa 2014.
• L. Moczulski, Geopolityka, Warszawa 1999.
• P. Eberhardt, Słowiańska geopolityka, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2017.
• S. Kałuski, Blizny historii. Geografia granic politycznych współczesnego świata, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2017.
Literatura uzupełniająca i materiały do referatów / case studies:
• M. Blacksell, Geografia polityczna, Warszawa 2008.
• A. Lisowski, O miejscu geografii społeczno-ekonomicznej w geografii i systemie nauk, „Przegląd Geograficzny” 2012, nr 2.
• P. Eberhardt, Koncepcja Heartlandu Halforda Mackindera, „Przegląd Geograficzny” 2011, nr 2.
• P. Eberhardt, Koncepcja potęgi morskiej Alfreda Thayera Mahana, „Przegląd Geograficzny” 2013, nr 4.
• P. Eberhardt, Koncepcja Rimlandu Nicolasa Spykmana, „Przegląd Geograficzny” 2014, nr 2.
• P. Eberhardt, Koncepcja potęgi powietrznej Aleksandra de Seversky’ego, „Przegląd Geograficzny” 2015, nr 4.
• L. Antonowicz, Status prawno-międzynarodowy Republiki Chińskiej na Tajwanie, w: E. Haliżak (red.), Tajwan w stosunkach międzynarodowych, Warszawa 1997.
• S. Bieleń, Państwa upadłe, w: J. Symonides (red.), Organizacja Narodów Zjednoczonych. Bilans i perspektywy, Warszawa 2006.
• B. Barbier, Mitteleuropa. Definicja geograficzna, „Przegląd Geograficzny” 1991, nr 3-4.
• M. Rościszewski, Europa Środkowa i jej specyfika przestrzenna, „Przegląd Geograficzny” 1992, nr 1-2.
• M.J. Malinowski, Niepodległość Namibii, „Sprawy Międzynarodowe” 1990, nr 10.
• A. Halimarski, Porozumienie chińsko-brytyjskie w sprawie przyszłości Hongkongu, „Sprawy Międzynarodowe” 1986, nr 9.
• M. Tabor, Działalność ONZ na rzecz dekolonizacji, w: J. Symonides (red.), ONZ. Bilans i perspektywy, Warszawa 2006.
• E. Lewandowski, Pejzaż etniczny Europy, Warszawa 2004.
• K. Krzysztofek, Język a stosunki międzynarodowe, „Sprawy Międzynarodowe” 1996, nr 2.
Każdorazowo prowadząca poleca także dodatkowe pozycje z literatury, szczególnie osobom przygotowującym wystąpienia, referaty wprowadzające do omawianych na konwersatorium tematów.
|
W cyklu 2025Z:
S. Otok, Geografia polityczna, Warszawa 2005 Rocznik statystyczny GUS |
W cyklu 2026Z:
Literatura podstawowa (dla wszystkich): |