Służby społeczne 2103-L-D5SLSP

Po zaliczeniu przedmiotu osoba studiująca:
Wiedza
W1 (K_W01): wyjaśnia znaczenie pojęć „służby społeczne”, „usługi społeczne” i „praca socjalna”, określa miejsce pracy socjalnej w polityce społecznej oraz charakteryzuje sposoby rozpoznawania potrzeb osób i rodzin.
W2 (K_W07): charakteryzuje zasady organizowania i dostarczania usług społecznych przez wybrane służby społeczne w Polsce.
W3 (K_W09): opisuje strukturę służb społecznych w Polsce oraz porównuje podstawy prawne, zadania i podstawowe zasady finansowania wybranych podmiotów krajowych i lokalnych.

Umiejętności
U1 (K_U02): analizuje wybrany program usług społecznych, wskazuje jego adresatów, cele i wartości oraz ocenia związek między rozpoznanymi potrzebami a proponowanymi rozwiązaniami.
U2 (K_U03): na podstawie opisu sytuacji osoby lub rodziny wskazuje odpowiednie świadczenia i usługi społeczne, właściwe podmioty oraz uzasadnia dokonany wybór.
U3 (K_U06): przygotowuje pisemne opracowanie własnej analizy wybranej potrzeby społecznej lub rozwiązania instytucjonalnego, wskazując wykorzystane źródła i uzasadniając wnioski.
U4 (K_U09): planuje z zespołem etapy przygotowania projektu socjalnego, uzgadnia podział zadań i realizuje swoją część pracy we współpracy z pozostałymi osobami.

Kompetencje społeczne
K1 (K_K04): w analizie przypadku rozpoznaje dylemat związany z wykonywaniem zawodu pomocowego, rozważa możliwe sposoby postępowania i uzasadnia wybór rozwiązania z uwzględnieniem potrzeb i praw osoby korzystającej ze wsparcia.

Ocenie podlegają:
Aktywność na zajęciach i przygotowanie do nich;
Zespołowe przygotowywanie projektu socjalnego;
Indywidualne prace realizowane podczas zajęć.
Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym. Osoby powtarzające przedmiot uczestniczą w wykładach i warsztatach na zasadach ogólnych. Kierownik studiów może określić inne zasady zaliczania przedmiotu przez osoby powtarzające.

Zasady korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji: w zadaniach podlegających ocenie obowiązuje poziom 1 Skali Oceny AI (AIAS), czyli praca bez pomocy SI. Osoby studiujące przygotowują i wykonują oceniane zadania, w tym prace indywidualne i projekt zespołowy, bez korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji. Korzystanie z tych narzędzi podczas egzaminu pisemnego jest niedozwolone.

NIE DOTYCZY

Bojanowicz, J., Guzak, M. (2017). Superwizja jako narzędzie doskonalenia zawodowego pracowników socjalnych. Edukacja Ustawiczna Dorosłych, 99(4), 138–147.
Chaczko, K., Krzyszkowski, J. (2026). Od „Praw ubogich” do centrów usług społecznych: polska pomoc społeczna w trajektorii zależności od szlaku. Studia z Polityki Publicznej, 14(2[50]). DOI: 10.33119/KSzPP/2026.2.2
Europejska Grupa Ekspertów ds. Przejścia od Opieki Instytucjonalnej do Opieki Świadczonej na Poziomie Lokalnych Społeczności. (2012). Ogólnoeuropejskie wytyczne dotyczące przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki świadczonej na poziomie lokalnych społeczności.
Frysztacki, K., Piątek, K. (2017). Problematyka pracy socjalnej w perspektywie socjologii i polityki społecznej. Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”.
Goffman, E. (2005). Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Grewiński, M. (2022). Praca socjalna i służby społeczne w Polsce. Jakich kompetencji potrzebujemy?. Zeszyty Naukowe KUL, 65(4[260]), 23–37. DOI: 10.31743/znkul.14567
Grewiński, M. (red.) (2024). Deinstytucjonalizacja usług społecznych – stan i perspektywy rozwoju. Uczelnia Korczaka; Dom Wydawniczy ELIPSA.
International Federation of Social Workers, International Association of Schools of Social Work. (2014). Globalna definicja profesji pracy socjalnej.
Karwacki, A., Antonowicz, D. (2003). Underclass i kultura biedy w środowiskach popegeerowskich w kontekście sporów teoretycznych i interpretacyjnych. Studia Socjologiczne, 170(3), 69–112.
Kaźmierczak, T. (2017). O potrzebie uznania służb społecznych. Praca Socjalna, 32(3), 5–16.
Kaźmierczak, T. (2026). O mechanizmach trwałości instytucji opieki/pomocy społecznej. Studia z Polityki Publicznej, 14(2[50]). DOI: 10.33119/KSzPP/2026.2.5
Kolber, M. (2019). Psychologiczne aspekty wyuczonej bezradności i ich implikacje pedagogiczne. Przegląd Pedagogiczny, 2, 134–143. DOI: 10.34767/PP.2019.02.10
Krajowa Rada Kuratorów. (2004). Kodeks etyki kuratora sądowego (uchwała z dnia 6 maja 2004 r.)
Kudlińska-Wodo, B. (2019). Deontologia profesjonalnego działania w zawodach pomocowych w świetle analizy kodeksów etycznych. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 69, 91–106. DOI: 10.18778/0208-600X.69.06
Nóżka, M. (2019). Metodyka i procesy pracy socjalnej. W: K. Frysztacki (red.), Praca socjalna: 30 wykładów (s. 364–379). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Oliwa-Ciesielska, M. (2023). Poza obszarem kultury ubóstwa. Pedagogika Społeczna, 22(4[90]), 41–53.
Pilch, T., Lepalczyk, I. (red.) (2003). Pedagogika społeczna: człowiek w zmieniającym się świecie. Wyd. 2 popr. i rozsz. Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Polkowski, T. (b.d.). Genogram jako narzędzie pracy z rodzinami. Materiały e-learningowe SOS dla Rodziny.
Polska Federacja Związkowa Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej. (b.d.). Kodeks etyczny pracowników socjalnych i pracowników pomocy społecznej
Rychliński, S. (2001). Lustracje społeczne. Instytut Polityki Społecznej UW; Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
Rymsza, M. (2016). Jaka profesjonalizacja pracy socjalnej w Polsce i jaki rozwój służb społecznych?. Problemy Polityki Społecznej, 35, 25–42.
Rymsza, M. (red.) (2021). Centrum usług społecznych: od koncepcji do wdrożenia przepisów ustawy. Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Schütze, F. (1997). Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej. Studia Socjologiczne, 1(144), 11–56.
Sokołowska, M. (red.) (2013). Dylematy etyczne pracowników socjalnych. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich.
Szatur-Jaworska, B. (red.) (2010). Ewaluacja w służbach społecznych. Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej.
Szatur-Jaworska, B. (2014). Diagnozowanie w polityce społecznej: metody i problemy. Dom Wydawniczy ELIPSA.
Szatur-Jaworska, B. (2019). Podstawy metodologiczne badań na rzecz pracy socjalnej. W: K. Frysztacki (red.), Praca socjalna: 30 wykładów (s. 134–159). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szatur-Jaworska, B. (2025). Służby społeczne. Perspektywa polityki społecznej. Dom Wydawniczy ELIPSA. W planie wskazano rozdziały 1, 2, 3, 5, 6 i 7.
Wódz, K. (2013). Instytucjonalne bariery rozwoju środowiskowej metody pracy socjalnej / organizowania społeczności lokalnej w Polsce. Ekspertyza, Instytut Spraw Publicznych.
Wódz, K., Kowalczyk, B. (red.) (2025). Pracując ze społecznością. Podstawy teoretyczne i metodyka działania. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Akty prawne
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 639, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 165).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 czerwca 2003 r. w sprawie regulaminu czynności w zakresie przeprowadzania wywiadu środowiskowego oraz wzoru kwestionariusza tego wywiadu (Dz.U. z 2003 r. Nr 108, poz. 1018).
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie wzoru kontraktu socjalnego (Dz.U. z 2010 r. Nr 218, poz. 1439).
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 893, z późn. zm.).
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 22 października 2021 r. w sprawie minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej w uczelni realizującej studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1962).
Uchwała nr 135 Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2022 r. w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą Strategia rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.) (M.P. z 2022 r. poz. 767).