Trzeci sektor w polityce społecznej 2103-L-D4TSPS
Przedmiotem 14 konwersatoriów są następujące zagadnienia:
1. Zajęcia wprowadzające.
2. Tradycje samoorganizacji społecznej w Rzeczypospolitej - wykład konwersatoryjny.
3. Renesans samoorganizacji obywatelskiej w Polsce po historycznym przełomie 1989 roku i formy jej artykulacji - wykład konwersatoryjny.
4. Definicje i teorie organizacji trzeciego sektora - wykład konwersatoryjny.
5. Zasoby społeczne (wolontariat, dobrowolna nieodpłatna praca na rzecz innych osób, ofiarność indywidualna); zasoby materialne organizacji obywatelskich (liczba, zatrudnienie, przychody) - wykład konwersatoryjny, dyskusja grupowa.
6. Funkcja bezpośredniego zaspokajania potrzeb społeczeństwa w różnych dziedzinach polityki społecznej na przykładzie organizacji edukacyjnych i społeczno-wychowawczych – gościnny wykład konwersatoryjny z udziałem eksperta.
7. Funkcja bezpośredniego zaspokajania potrzeb społeczeństwa w różnych dziedzinach polityki społecznej na przykładzie organizacji włączenia społecznego i zawodowego - wykład konwersatoryjny i prezentacje projektów.
8. Funkcja bezpośredniego zaspokajania potrzeb społeczeństwa w różnych dziedzinach polityki społecznej na przykładzie organizacji działających na rzecz budowania kultury równowagi praca-życie oraz rozwoju zawodowego i personalnego - wprowadzenie merytoryczne wykładowcy i prezentacje projektów.
9. Funkcja artykułowania i reprezentowania wartości i interesów na przykładzie organizacji popularyzujących wiedzę o historii i budowaniu pamięci historycznej- wprowadzenie merytoryczne wykładowcy i prezentacje projektów.
10. Funkcja artykułowania i reprezentowania wartości i interesów na przykładzie organizacji aktywnych w obronie praw społecznych i ekonomicznych rodziny, dzieci, młodzieży, kobiet, osób z niepełnosprawnościami, osób starszych i innych grup społecznych - wprowadzenie merytoryczne wykładowcy i prezentacje projektów.
11.Funkcja artykułowania i reprezentowania wartości i interesów na przykładzie organizacji i ruchów obywatelskich działających na rzecz kontroli działań władzy publicznej i instytucji prywatnych oraz organizacji fact-checkingowych -- wprowadzenie merytoryczne wykładowcy i prezentacje projektów.
12. Funkcja ekspercka na przykładzie organizacji analityczno-badawczych typu think-tank - wprowadzenie merytoryczne wykładowcy i prezentacje projektów.
13 i 14. Polityka państwa na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego (1945-1989 oraz 1989-2025) -wykład konwersatoryjny .
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Wiedza
Student ma wiedzę z zakresu problematyki organizacji trzeciego sektora: zna i potrafi scharakteryzować główne ujęcia definicyjne, podstawowe teorie i ich funkcje w systemie ustrojowym państwa i w polityce społecznej w III Rzeczypospolitej, potrafi scharakteryzować tradycje obywatelskie w II RP i w PRL.
Student potrafi scharakteryzować podstawowe metody i techniki prowadzenia badań organizacji trzeciego sektora na przykładzie badań krajowych i międzynarodowych
(K_W01).
Student ma wiedzę nt zasad zabezpieczenia społecznego, potrafi wyjaśnić funkcję świadczeń nieskładkowych z tytułu zaopatrzenia społecznego finansowane z podatków, w tym usługi społeczne świadczone przez organizacje trzeciego sektora oraz potrafi scharakteryzować znaczenie organizacji społecznych w zaspokajaniu potrzeb zbiorowych oraz aspiracji społeczeństwa polskiego w najważniejszych politykach publicznych w pierwszym ćwierćwieczu XXI stulecia.
(K_W07).
Student potrafi scharakteryzować system podmiotów polityki społecznej w ujęciu krajowym, w tym prawne podstawy i zakres przedmiotowy działania podmiotów trzeciego sektora w polityce społecznej oraz zasady jego funkcjonowania, finansowania i główne rezultaty.
(K_W09).
Student potrafi krytycznie analizować politykę państwa adresowaną do organizacji trzeciego sektora na szczeblu krajowym i lokalnym w poszczególnych okresach historii społecznej Polski (np. monizm i etatyzm w okresie PRL) i w różnych dziedzinach polityki społecznej oraz potrafi wskazać i wyjaśnić związki między systemami wartości w programach społecznych a treścią programów
(K_U02).
Student potrafi wskazać świadczenia i usługi społeczne dostarczane przez organizacje trzeciego sektora osobom, rodzinom, społecznościom lokalnym, przedsiębiorcom i uzasadnić ich znaczenie
(K_U03)
Kryteria oceniania
Zaliczenie przedmiotu składa się z następujących elementów:
• Bieżącej kontroli obecności. Bez obowiązku dodatkowego zaliczenia dopuszczalne są 2 nieobecności. Od 3 do 5 nieobecności wymaga zaliczenia w formie ustalonej przez prowadzącą zajęcia. W przypadku więcej niż 5 absencji student nie będzie klasyfikowany i nie uzyska zaliczenia; nadprogramowe nieobecności oraz nieprzygotowanie do zajęć student zobowiązany jest zaliczyć najpóźniej w ciągu 2 tygodni.
• Bieżącego przygotowania do zajęć. Do każdych zajęć wymagane jest przygotowanie – krytyczna lektura tekstów obowiązkowych i dokumentów, które będą podstawą pracy w ramach projektów zespołowych. W przypadku stwierdzonego przez wykładowcę nieprzygotowania, wymagane jest zaliczenie danego tematu podczas dyżuru.
• Opracowania projektu zespołowego (2 osoby) w trakcie semestru. W ramach projektu zespołowego studenci są zobowiązani przygotować prezentację studium przypadku organizacji obywatelskiej w wybranej polityce publicznej, opisujące cele i funkcje wybranej organizacji obywatelskiej, jej źródła finansowania, rezultaty działalności, strategię promocji i inne. Szczegółowe informacje o zadaniach znajdują się w Classroom pod postami dot. poszczególnych tematów.
Prezentacje projektów zespołowych poddane będą dyskusji grupowej.
. Pisemnego egzaminu końcowego.
W ocenie wystawianej studentom weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach (Poziom 1. Brak SI).
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Literatura obowiązkowa:
1.Ewa Leś, Tradycje i współczesność polskiej samoorganizacji obywatelskiej. Wybrane wątki z dziejów instytucji i inicjatyw społecznych od XII do XXI wieku, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 2025.
2. Adam Piechowski (2020), Polska spółdzielczość od pierwszych lat niepodległości. Mało znana historia samoorganizacji społeczno-gospodarczej, w: Dla Niepodległej. Obywatele i Ich Organizacje 1918-2020, E. Leś (red.), Warszawa, Kancelaria Prezydenta.
3. Zofia Chyra-Rolicz (2020), Kobiety polskie w spółdzielczości przed II wojną światową, w: Dla Niepodległej. Obywatele i Ich Organizacje 1918-2020, E. Leś (red.), Warszawa, Kancelaria Prezydenta.
https://www.prezydent.pl/kancelaria/nagroda-dla-dobra-wspolnego/publikacja/
4. Zofia Chyra-Rolicz (2020), Samorządność gospodarcza i społeczna
na przykładzie sektora spółdzielczego (1989 - 2018), w: Dla
Niepodległej. Obywatele i Ich Organizacje 1918 2020 , E. Leś (red.),
Warszawa, Kancelaria Prezydenta.
Link do tekstów: 2,3,4:
https://www.prezydent.pl/kancelaria/nagroda-dla-dobra-wspolnego/publikacja/
5. Ewa Leś, Rola organizacji trzeciego sektora w usługach społecznych w Polsce, w: Polityka społeczna, Nowe wydanie, red. G. Firlit-Fesnak, J. Męcina, PWN 2018.
6. Ewa Leś, Lokalna polityka społeczna - perspektywa usług społecznych, w: Samorząd gminny wobec zmian demograficznych, red. J. Hrynkiewicz, Warszawa 2023.
7. Ewa Leś , Aktywność obywatelska w czasie pandemii COVID-19 i system wsparcia publicznego dla organizacji pozarządowych, w:Studia Politologiczne, 2022/3,.
8. Kondycja organizacji pozarządowych 2024, Raport Klon-Jawor, Warszawa, 2025.
Akty prawne:
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. 1984 nr 21 poz. 97,z późń. zm.)
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1989 nr 20 poz. 104 z późń. zm.)
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. 2003 nr 96 poz. 873 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, Dz. U. z 2019 r. poz. 1818.
Strategia rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.).
Literatura uzupełniająca:
-Mirosław Grewiński, Polityka aktywizacji na przykładzie usług rynku pracy w Polsce, w: Praca. Bezrobocie. Zatrudnienie. Wartości i działania w rozwoju polityki rynku pracy. Księga Jubileuszowa Profesor Małgorzaty Szylko-Skoczny, red. nauk. M. Duszczyk, J. Męcina, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2023.
Bogacz-Wojtanowska E., Wrona S. (red.), Zarządzanie organizacjami pozarządowymi, Instytut Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016 w Polsce, "Polityka Społeczna", r. 9.
- Sieć Splot, Model współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych, Sieć Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT, Warszawa
-Współpraca organizacji non-profit z innymi podmiotami w 2019 roku, GUS, Warszawa 2021, GUS, r. 2
- Współpraca organizacji non-profit z innymi podmiotami w 2019 roku, GUS, Warszawa 2021, r. 3
- N. Ćwik, J. Januszewska, Współpraca organizacji pozarządowych z biznesem. Poradnik efektywnej współpracy, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa 2010
- M.Olszewska, Narzędzia fundraisingu w Polsce. Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2020.
Uwagi
|
W cyklu 2024L:
- |
W cyklu 2025L:
- |
W cyklu 2026L:
- |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: