Partie i systemy partyjne 2103-1DMAPSPA
T1. Co to są partie polityczne?
Definicja. Funkcje. Historyczna zmienność modeli partii. Partia kadrowa, masowa i kartelowa. Kryzys partii politycznych? Polskie partie: ABC historii. Funkcje współczesnych polskich partii politycznych.
T2. Rola partii w różnych systemach politycznych.
Partie polityczne w systemach demokratycznych. Partie i formy rządów: system parlamentarno-gabinetowy i prezydencki. Partie w systemach niedemokratycznych. (Mono)partia w komunizmie, faszyzmie i narodowym socjalizmie. Partie w systemach autorytarnych.
T3. Instytucjonalizacja partii. Prawo. Finanse.
Proces instytucjonalizacji partii. Prawo i partie polityczne. Finansowanie partii politycznych. Polska ustawa o partiach politycznych. Finansowanie partii.
T4. Podziały socjopolityczne.
Lipset i Rokkan o kształtowaniu się podziałów socjopolitycznych i partii politycznych w Europie Zachodniej. Sens podziału socjopolitycznego. Od trwałości podziałów socjopolitycznych i "zamrożenia" systemu partyjnego do zmiany europejskiej struktury podziałów. Podziały socjopolityczne w postkomunistycznych demokracjach. Rola "podziału postkomunistycznego". Podziały socjopolityczne w Polsce: od stabilizacji do zmiany?
T5. Rodziny partii politycznych.
Rodziny partyjne współczesnej Europy. Rodziny na lewicy (komuniści, socjaldemokraci, nowa lewica i partie zielonych) oraz w centrum i na prawicy (liberałowie, chrześcijańscy demokraci, partie agrarne, konserwatyści i skrajna prawica)
T6. Rodziny partii politycznych we współczesnej Polsce.
ABC historii. Rodziny na lewicy, w centrum i na prawicy. Poparcie wyborcze dla rodzin partyjnych w Polsce (2001-2005).
T7.Systemy partyjne.
Definicje. Typologia systemów partyjnych. Systemy partyjne w USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech, Niemczech i Hiszpanii.
T8.Kształtowanie się systemów partyjnych pokomunistycznej Europy. System partyjny współczesnej Polski.
Fale demokratyzacji Huntingtona. Trzecia fala demokratyzacji w końcu XX wieku. Kształtowanie się partii i systemów partyjnych w pokomunistycznej Europie. Oddziaływanie komunizmu. Rola partii postkomunistycznych. Polska: rola podziału postkomunistycznego.
T9. Wybory i systemy wyborcze
Wybory: definicje, rola, historia. Systemy wyborcze: większościowe i proporcjonalne. Gerymanderka. Prawo wyborcze. Kampanie wyborcze. Finansowanie prywatne i publiczne. Systemy wyborcze a systemy partyjne. Wybory we współczesnej Polsce. Prawo wyborcze. Historia wyborów: prezydenckie, parlamentarne, lokalne. Wyniki. Kampanie wyborcze.
T10. Partie a partycypacja polityczna.
Członkostwo w partiach. Partie i wyborcy. Zmieniające się zachowania wyborcze.
Polska: malejące członkostwo w partiach. Spadek publicznego zaufania do nich.
T11.Partie w rządach.
Partie i tworzenie rządu. Rządy mniejszościowe i koalicje minimalnie zwycięskie. Manifesty partyjne i programy rządzenia. Wdrażanie programów partyjnych w rządzeniu. Rządy partyjne i wydatki publiczne.
T12. Partie i UE.
Partie w Parlamencie Europejskim. Wybory do PE: Grupy partii politycznych w Europarlamencie. Euroentuzjaści, eurorealiści i eurosceptycy. Polskie partie i proces rozszerzenia UE. Europeizacja polskiego systemu partyjnego?
Rodzaj przedmiotu
Literatura
19 Literatura Podręczniki:
Andrzej Antoszewski, Ryszard Herbut, Systemy polityczne współczesnej Europy, Warszawa 2006 [dalej AH '06]
Marek Migalski, Waldemar Wojtasik, Marek Mazur, Polski system partyjny, Warszawa 2006 [dalej MWM '06]
Wojciech Sokół, Marek Żmigrodzki (red.), Współczesne partie i systemy partyjne, Lublin 2003 [dalej SŻ '03]
T1. Co to są partie polityczne?
*AH '06, r.2, s. 33-59
*MWM '06, r.4, s.82-101
Literatura uzupełniająca:
*Jerzy Holzer, Mozaika polityczna Drugiej Rzeczypospolitej, KiW, Warszawa 1974, część pierwsza, R1 i R2, s.17-107 (Partie polityczne w Polsce pod zaborami. Główne problemy życia politycznego w latach 1918-1939]
*Janusz Wrona, System partyjny w Polsce 1944-1950, Wyd. UMCS, Lublin 1995
*Krzysztof Dąbek, PZPR. Retrospektywny portret własny, Wyd. Trio. Warszawa 2006
T2. Rola partii w różnych systemach politycznych.
*SŻ, r.6, s.131-135 oraz 150-162
T3. Instytucjonalizacja partii. Prawo. Finanse.
*Michael Pinto-Duschinsky, Rola pieniędzy politycznych, s.9-23, w: (red.) Marcin Walecki, Finansowanie polityki. Wybory, pieniądze, partie polityczne, Warszawa 2000
*MWM '06, r.1, s. 11-30.
Literatura uzupełniająca:
*Mirosław Granat, Andrzej Gorgol, Jacek Sobczak, Ustawa o partiach politycznych. Komentarz, wyd.2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2003
*Karl-Heinz Nassmacher, Analiza porównawcza finansowania partii politycznych w ustabilizowanych demokracjach, s.11-46, w: Marcin Walecki, Pieniądz i polityka w Europie środkowo-Wschodniej, w: (red.) Marcin Walecki, Kulisy finansowania polityki, Warszawa 2002
*Marcin Walecki, Pieniądz i polityka w Europie środkowo-Wschodniej, w: (red.) Marcin Walecki, Kulisy finansowania polityki, Warszawa 2002
T4. Podziały socjopolityczne.
*AH '06, r.1, s.11-32
Literatura uzupełniająca:
*Seymour M. Lipset, Stein Rokkan, Osie podziałów, systemy partyjne oraz afiliacje wyborców, w: (wybór i oprac.) Jerzy Szczupaczyński, Władza i społeczeństwo. Antologia tekstów z zakresu socjologii polityki, Scholar, Warszawa 1995, s. 89-122
*Mirosława Grabowska, Podział postkomunistyczny. Społeczne podstawy polityki w Polsce po 1989 roku, Warszawa 2004.
T5. Rodziny partii politycznych.
*AH '06, r.3, s.62-105
Literatura uzupełniająca:
*Andrzej Antoszewski, Partie polityczne w Europie Środkowej i Wschodniej, w: Andrzej Antoszewski (red.), Systemy polityczne Europy środkowej i wschodniej. Perspektywa porównawcza, Wrocław 2006
T6. Rodziny partii politycznych we współczesnej Polsce.
*SŻ, r.8, s.197-257
T7.Systemy partyjne.
*AH, r.4 i 5.1, s.107-130 i 132-138.
T8.Kształtowanie się systemów partyjnych pokomunistycznej Europy. System partyjny współczesnej Polski.
*MWM '06, r. 10, s.238-252, r.6, s. 126-138
*AH '06, r.5.2, s. 139-152
*CŻ '03, r.8, pkt 3, s.258-270
Literatura uzupełniająca:
*Ryszard Herbut, Systemy partyjne w państwach Europy Środkowej i Wschodniej
w: Andrzej Antoszewski (red.), Systemy polityczne Europy środkowej i wschodniej. Perspektywa porównawcza, Wrocław 2006
*Antoni Dudek, Reglamentowane rewolucja. Rozpad dyktatury komunistycznej w Polsce 1988-1990, Wydawnictwo Acana, Kraków 2004
*Anna Materska-Sosnowska, Socjaldemokracja RP - dostosowanie syndykatu władzy do zasad demokracji parlamentarnej, Warszawa 2006
*Mirosława Grabowska, Partie polityczne w Polsce po 1989 r., w: (red.) Jacek Wasilewski, Współczesne społeczeństwo polskie, Scholar, Warszawa 2006, s. 231-273
T9.Partie a wybory. Systemy wyborcze.
*AH, r.8, s.193-220
*MWM, r. 3, s 55-80
*SŻ, r.7.1, s.163-181
*www.idea.int (strona International Institute for Democracy and Electoral Assistance)
*Literatura uzupełniajaca:
Robert Alberski, Systemy wyborcze Europy Środkowej i Wschodniej
w: Andrzej Antoszewski (red.), Systemy polityczne Europy środkowej i wschodniej. Perspektywa porównawcza, Wrocław 2006
T10. Partie a partycypacja polityczna.
* SŻ '03, r.4 s. 137-143
* Jacek Raciborski, Zachowania wyborcze Polaków , w: (red.) M. Marody, Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XXI wieku, Wa
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: