Sfera publiczna 2102-L-Z6SFPU

W kolejnych fazach zajęć student uzyskuje wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne wynikające z udziału w dyskusji na temat: pojęcia, ujęcia modelowego oraz perspektyw badawczych dotyczących sfery publicznej w relacjach do decydowania politycznego. W tym kontekście poddany analizie zostanie aksjologiczny, społeczny, normatywny, podmiotowy obraz sfery publicznej w Polsce oraz jej obraz relacyjny ze szczególnym uwzględnieniem napięć w sferze publicznej w Polsce w kontekście decydowania politycznego (mapa napięć i
punktów krytycznych w sferze publicznej, napięcia w obszarze społecznym, politycznym, administracyjnym i ekonomicznym sfery publicznej; dysfunkcje sfery publicznej; konflikt punktów odniesień). Nowe zjawiska: cyfrowa sfera publiczna. Na tym tle omówione zostaną problemy modernizacji sfery publicznej (scenariusze przyszłości, status modernizacji w perspektywie politycznej, zasoby i zagrożenia modernizacji, instrumenty mobilizacji zasobów i poszukiwania nowych rozwiązań, problemy budowania strategii, realizacji podstawowych polityk publicznych, zmiany mechanizmów oraz zmiany kryteriów) widziane na tle wyzwań nowego modelu rządzenia (kontekst wielopoziomowości, wielopodmiotowości, wielopasmowości i zmienność w dziedzinie rządzenia).

W cyklu 2025L:

1) Podstawowe pojęcia, ujęcia modelowe oraz perspektywy badawcze dotyczące sfery publicznej w relacjach do decydowania politycznego: sfera publiczna, decydowanie polityczne, relacje między sferą publiczną i decydowaniem politycznym
2) Aksjologiczny obraz sfery publicznej w Polsce w kontekście decydowanie politycznego: status podstawowych wartości politycznych, obszar zasad politycznych
3) Społeczny obraz sfery publicznej w Polsce w kontekście decydowania politycznego: obraz polskiego społeczeństwa, kultura polityczna polskiego społeczeństwa, kultura prawna polskiego społeczeństwa
4) Normatywny obraz sfery publicznej w Polsce w kontekście decydowania politycznego: normy prawa naturalnego, stanowionego w przestrzeni państwa, stanowionego w przestrzeni ponadpaństwowej, prawa miękkiego – ujęcie jakościowe i funkcjonalne
5) Podmiotowy obraz sfery publicznej w Polsce w kontekście decydowania politycznego: jednostki i grupy pośrednie, infrastruktura instytucjonalna państwa i samorządu terytorialnego, podmioty artykulacji i agregacji interesu politycznego, podmioty gospodarki, podmioty społeczeństwa obywatelskiego oraz podmioty wpływu i interesu partykularnego
6) Relacyjny obraz sfery publicznej w Polsce w kontekście decydowania politycznego: relacje związane z organizacją terytorialną sfery publicznej, władzą publiczną, partycypacją społeczną, informatyzacją i sieciowością, komunikacją społeczną, zagwarantowaniem realizacji standardów oraz zjawiskami i procesami w otoczeniu międzynarodowym
7) Napięcia w sferze publicznej w Polsce w kontekście decydowania politycznego: mapa napięć i punktów krytycznych w sferze publicznej, napięcia w obszarze społecznym, politycznym, administracyjnym i ekonomicznym sfery publicznej; dysfunkcje sfery publicznej; konflikt punktów odniesień
8) Modernizacja sfery publicznej w Polsce w perspektywie decydowania politycznego: scenariusze przyszłości, status modernizacji w perspektywie politycznej, zasoby i zagrożenia modernizacji, instrumenty mobilizacji zasobów i poszukiwania nowych rozwiązań, problemy budowania strategii, realizacji podstawowych polityk publicznych, zmiany mechanizmów oraz zmiany kryteriów
9) Spór o model rządzenia jako uwarunkowanie relacji między sferą publiczną i decydowaniem politycznym: koncepcja wielopoziomowości, wielopodmiotowości, wielopasmowości w dziedzinie rządzenia a koncepcja silnego państwa; ciągłość i zmienność w sferze publicznej.

W cyklu 2026L:

Koordynatorzy przedmiotu

Grzegorz Rydlewski

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

W kolejnych fazach zajęć student uzyskuje wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne wynikające z udziału w dyskusji na temat: pojęcia, ujęcia modelowego oraz perspektyw badawczych dotyczących sfery publicznej w relacjach do decydowania politycznego. Uzyskuje wiedzę na temat pozycji jednostek i grup społecznych w przestrzeni publicznej, warunków i form uczestnictwa w życiu społecznym na różnych jego poziomach, zasad funkcjonowania systemu politycznego oraz innych organizacji i instytucji społeczno-politycznych. Potrafi identyfikować przyczyny i przebieg zjawisk dotyczących sfery polityki oraz prognozować je; a także badać i wyjaśniać rolę struktur społecznych, ekonomicznych i kulturowych w przestrzeni publicznej. Potrafi też wykorzystywać wiedzę teoretyczną w celu analizowania i interpretowania zjawisk i procesów w obszarze polityki. a także prezentować własne interpretacje zjawisk politycznych, uzasadniać je oraz konfrontować z poglądami innych oraz gromadzić, hierarchizować informacje, a także tworzyć indywidualnie oraz grupowo prezentacje pisemne dotyczące zagadnień szczegółowych z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych oraz różnorodnych źródeł.

Kryteria oceniania

Ocena końcowa z przedmiotu jest wypadkową ocen cząstkowych uzyskanych w formie punktów w trakcie semestru (aktywna obecność i jakość prezentacji) i zaliczenia końcowego. W trakcie semestru: obowiązek przygotowania samodzielnie lub w zespole do 3 osób (w zależności od wielkości grupy) elektronicznej prezentacji na uzgodniony temat, w formie ok. 15 slajdów przedmiotowych oraz slajdu bibliograficznego ze wskazaniem źródeł (możliwość otrzymania do 4 pkt.) – prezentacja będzie w wersji skróconej przedstawiona na zajęciach; wykorzystywanie przy przygotowywaniu prezentacji SI jest dopuszczalne tylko do generowania pomysłów i tworzenie struktury prezentacji (SI może być wykorzystana m.in. do przeprowadzenia burzy mózgów, w prezentacji nie mogą się znaleźć treści bezpośrednio wygenerowane przez sztuczną inteligencję). Ocena aktywności w dyskusji w trakcie semestru (do 2 pkt.). Obecność kontrolowana (2 pkt. za pełną obecność, 1 ujemny punkt za każdą nieobecność powyżej dwóch – doliczane lub odliczane od wyniku zaliczenia końcowego). Zaliczenie na ocenę na ostatnich zajęciach: 6 pytań szczegółowych z wyborem wariantu jednej z czterech odpowiedzi oraz trzy zagadnienia do zwięzłego omówienia w formie swobodnej wypowiedzi (możliwość otrzymania do 15 pkt.). Każdy student otrzyma w trakcie semestru 40 pytań, które stanowić będą podstawę zaliczenia.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Rydlewski G., Polska polityczna. Sfera publiczna jako środowisko decydowania politycznego, Warszawa 2014. (książkę można pobrać w pdf. ze strony internetowej: www.grzegorz-rydlewski.pl). Rydlewski G., Decydowanie polityczne. Droga do sukcesów i porażek w teorii i praktyce. Warszawa 2025. (książkę można pobrać w pdf. ze strony internetowej: www.grzegorz-rydlewski.pl). Sfera publiczna w Polsce i jej współczesne konteksty, red. J. Arcimowicz, K. Gadowska., Warszawa 2020. Deutschmann M., Cyfrowa sfera publiczna, Warszawa 2025. Co dzieje się ze społeczeństwem?, red. M. Filis, K.Frysztacki, G. Skąpska, P. Polak, Kraków 2011. Gdula M., Sadura P. [red.], Style życia i porządek klasowy w Polsce, Warszawa 2012. Habermas Jürgen, Strukturalne przeobrażenia sfery publicznej, Warszawa 2007. Hausner J., Zarządzanie publiczne, Warszawa 2008. Held D., Modele demokracji, Kraków 2010. Klementewicz T., Rozumienie polityki. Zarys metodologii o polityce, Warszawa 2010. Pietraś Z.J., Decydowanie polityczne, Warszawa–Kraków 1998. Praktyki obywatelskie Polaków, red. Jacek Raciborski, Warszawa 2010. Raciborski J., Obywatelstwo w perspektywie socjologicznej, Warszawa 2011. Ruszkowski P., Segmentacja społeczeństwa polskiego, Warszawa 2012. Rydlewski G., Rządzenie w świecie megazmian, Warszawa 2009. Sfera publiczna. Kondycja, przejawy, przemiany, red. J.P. Hudzik, W. Woźniak, Lublin 2006. Sowa K. Z., Szkice o sferze publicznej i polskim społeczeństwie obywatelskim, Kraków 2012. Sztompka P., Socjologia zmian społecznych, Kraków 2007. Sztompka P., Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Kraków 2007. Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2012. Wnuk-Lipiński E., Socjologia życia publicznego, Warszawa 2008. Współczesne społeczeństwo polskie, red. A. Giza, M. Sikorska, Warszawa 2012. Współczesne społeczeństwo polskie. Dynamika zmian, red. J. Wasilewski, Warszawa 2006. Zuba K., Polska scena polityczna. Ciągłość i zmiana, Warszawa 2012.

Uwagi

W cyklu 2025L:

zajęcia w sali, forma konwersatorium - dyskusja na podstawie przygotowanych prezentacji; adres do kontaktu: g.rydlewski@uw.edu.pl

W cyklu 2026L:

zajęcia w sali, forma konwersatorium - dyskusja na podstawie przygotowanych prezentacji; adres do kontaktu: g.rydlewski@uw.edu.pl

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2102-L-Z6SFPU w USOSweb