Ekonomia 2102-L-Z1EKON

Spotkanie 1. Podstawy myślenia ekonomicznego i funkcjonowanie rynku
• Czym jest ekonomia: rzadkość zasobów, wybór, koszt alternatywny, analiza krańcowa i bodźce.
• Ekonomia pozytywna i normatywna oraz rola ekonomisty w polityce publicznej.
• Główne szkoły myślenia ekonomicznego: neoklasyczna, marksistowska, austriacka i feministyczna.
• Mierzenie gospodarki: PKB, PKB realny i nominalny, CPI, inflacja, indeksacja oraz ograniczenia PKB jako miary dobrobytu.
• Alternatywne wskaźniki dobrobytu, ekonomia szczęścia i międzynarodowe różnice poziomu życia.
• Popyt, podaż, równowaga rynkowa i skutki jej zaburzeń.
• Elastyczność popytu i podaży oraz zastosowania na rynkach energii, pracy i produktów rolnych.
• Efektywność rynku, nadwyżka konsumenta i producenta oraz napięcie między efektywnością a sprawiedliwością.
Spotkanie 2. Państwo, zawodności rynku i struktury rynkowe
• Interwencja państwa na rynku: ceny maksymalne i minimalne, podatki, subwencje oraz ich skutki społeczne.
• Rozkład ciężaru opodatkowania, strata dobrobytu i zasady podatkowe Adama Smitha.
• Sprawiedliwość podatkowa: zasada korzyści i zasada zdolności do płacenia.
• Dobra publiczne, prywatne, wspólne i klubowe; problem gapowicza oraz tragedia wspólnego pastwiska.
• Efekty zewnętrzne, polityka środowiskowa i twierdzenie Coase’a.
• Zawodność państwa: teoria wyboru publicznego, pogoń za rentą i motywacje biurokratów.
• Monopol, oligopol, kartele, monopole naturalne i polityka antymonopolowa.
• Teoria gier i dylemat więźnia w biznesie oraz polityce międzynarodowej.
• Rynek pracy: rodzaje bezrobocia, naturalna stopa bezrobocia, płaca minimalna, związki zawodowe i polityka zatrudnienia.
• Krytyczne spojrzenie na bezrobocie: marksowska „rezerwowa armia bezrobotnych” oraz społeczne koszty bezrobocia.
Spotkanie 3. Wzrost, pieniądz i gospodarka otwarta
• Wzrost gospodarczy: jego źródła, zróżnicowanie między państwami i efekt doganiania.
• Kapitał fizyczny i ludzki, technologia, edukacja, badania i rozwój oraz jakość instytucji.
• Znaczenie praw własności, stabilności politycznej i ładu publicznego dla rozwoju.
• Wolny handel, protekcjonizm i polityczne konsekwencje polityki handlowej.
• System finansowy: rynki finansowe, pośrednicy, oszczędności, inwestycje i fundusze pożyczkowe.
• Deficyt budżetowy, dług publiczny oraz ich wpływ na gospodarkę.
• Pieniądz: funkcje, rodzaje, podaż pieniądza i rola banku centralnego, w tym EBC.
• Inflacja, deflacja, teoria ilościowa pieniądza, efekt Fishera i realna stopa procentowa.
• Gospodarka otwarta: eksport, import, bilans handlowy, przepływy kapitałowe i kursy walutowe.
• Realny oraz nominalny kurs walutowy, parytet siły nabywczej i ucieczka kapitału.
Spotkanie 4. Koniunktura, polityka stabilizacyjna i kryzysy
• Cykle koniunkturalne oraz model popytu i podaży zagregowanej AS–AD.
• Wstrząsy popytowe i podażowe, krótkookresowe oraz długookresowe skutki dla gospodarki.
• Ujęcia neoklasyczne i neokeynesowskie w analizie wahań gospodarczych.
• Keynesizm: krzyż keynesowski, mnożnik oraz uzasadnienie aktywnej polityki gospodarczej.
• Polityka fiskalna i pieniężna: wydatki publiczne, podatki, deficyt, stopy procentowe i automatyczne stabilizatory.
• Inflacja, bezrobocie i krzywa Phillipsa; oczekiwania inflacyjne, stagflacja oraz reguła Taylora.
• Niezależność banku centralnego i polityczne spory wokół celu inflacyjnego.
• Kryzys finansowy 2007–2009: deregulacja, kredyty subprime, globalne zarażenie i ograniczenia hipotezy efektywności rynku.
• Dług publiczny, lobbing, pogoń za rentą oraz rola instytucji i stabilności politycznej.
• Podsumowanie: ekonomia jako narzędzie analizy decyzji publicznych i konfliktów politycznych.