Ochrona własności intelektualnej 2102-L-Z1-OCWI
1. Ochrona własności intelektualnej przez prawo autorskie i prawa pokrewne
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj. Dz.U. 2022 poz. 2509 (z późn. zm., w tym kluczową nowelizacją wdrażającą dyrektywę DSM dotyczącą m.in. internetu i platform streamingowych).
• a/ prawo autorskie (Rozdziały 1–10 ustawy)
• b/ prawa pokrewne (Rozdział 11 ustawy):
o prawa do artystycznych wykonań (Art. 85 i nast.)
o prawa do fonogramów i wideogramów (Art. 94 i nast.)
o prawa do nagrań programów (Art. 99 i nast.)
o prawa do pierwszych wydań oraz wydań naukowych i krytycznych (Art. 99[1] i nast.)
c/ ochrona baz danych
Poza specyficzną ochroną prawnoautorską (jeśli baza spełnia cechy utworu), bazy danych jako takie chroni osobna ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych, tj. Dz.U. 2021 poz. 386.
2. Ochrona własności przemysłowej
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, tj. Dz.U. 2023 poz. 1107 (wraz z późn. zm.).
• a/ wynalazki (Tytuł II)
• b/ wzory użytkowe (Tytuł III)
• c/ wzory przemysłowe (Tytuł IV)
• c/ znaki towarowe (Tytuł V)
• d/ oznaczenia geograficzne (Tytuł VI)
• e/ topografie układów scalonych (Tytuł VII)
Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin, tj. Dz.U. 2021 poz. 476.
3. Formy udostępniania własności intelektualnej
• Prawo autorskie: Rozdział 5 (Przepisy szczególne dotyczące umów prawnoautorskich).
• Prawo własności przemysłowej: Art. 67 i nast. (licencje, przeniesienie praw).
• Kodeks cywilny: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061 z późn. zm.) – w zakresie ogólnych przepisów o zobowiązaniach i umowach.
4. Internet a ochrona własności intelektualnej i rzetelność naukowa
• Internet i platformy: Ustawa o prawie autorskim ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. 2024 poz. 1243).
• Nierzetelność naukowa (plagiat, autoplagiat): Reguluje to głównie prawo o szkolnictwie wyższym:
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. Dz.U. 2023 poz. 742 (z późn. zm.) m.in. przepisy o Systemie Jednolity Antyplagiatowy (JSA) oraz procedurach unieważniania dyplomów/tytułów.
5. Postępowanie cywilne a ochrona własności intelektualnej
Dochodzenie roszczeń cywilnych (np. odszkodowania, zakaz naruszeń) odbywa się na podstawie procedury cywilnej, która przewiduje specjalne sądy własności intelektualnej: ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, tj. Dz.U. 2023 poz. 1550 (z późn. zm.).
Kluczowe przepisy: Dział IVg (Art. 479[89] i następne) – Postępowanie w sprawach własności intelektualnej.
6. Postępowanie karne a ochrona własności intelektualnej
Przestępstwa przeciwko własności intelektualnej (np. piractwo, plagiat, bezprawne używanie znaków towarowych):
• Przepisy karne w ustawach szczególnych: Rozdział 14 Ustawy o prawie autorskim (art. 115-123) oraz Tytuł XI Prawa własności przemysłowej (art. 303-310).
• Procedura karna: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 2024 poz. 37 z późn. zm.).
7. Różne rodzaje postępowań administracyjnych a ochrona własności intelektualnej
• Postępowanie przed Urzędem Patentowym: Tytuł VIII i IX Prawa własności przemysłowej oraz posiłkowo ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tj. Dz.U. 2024 poz. 572.
• Postępowanie celne (ochrona granic): Przepisy unijne (Rozporządzenie UE nr 608/2013) oraz krajowa Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. 2024 poz. 838).
8. Postępowanie dyscyplinarne i jego skutki dla ochrony własności intelektualnej
Odpowiedzialność studentów, doktorantów oraz nauczycieli akademickich i pracowników naukowych w przypadku popełnienia plagiatu: Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Rozdział 6: Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich oraz Rozdział 3: Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów i doktorantów).
9. Ochrona własności intelektualnej a ochrona przed nieuczciwą konkurencją
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tj. Dz.U. 2022 poz. 1233 (z późn. zm.): Tajemnica przedsiębiorstwa (art. 11), naśladownictwo (art. 13), oznaczenie przedsiębiorstwa (art. 5).
|
W cyklu 2025Z:
1/ Ochrona własności intelektualnej przez prawo autorskie i prawa pokrewne |
W cyklu 2026Z:
1/ Ochrona własności intelektualnej przez prawo autorskie i prawa pokrewne |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu student zna i rozumie:
K_W08 – podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskiego i prawa własności przemysłowej; w tym umiejscowienie polskiego porządku prawnego w kontekście międzynarodowego systemu ochrony własności intelektualnej.
K_W09 – zasady udostępniania i eksploatacji utworów oraz przedmiotów własności przemysłowej, w tym licencje, przeniesienie praw, dozwolony użytek oraz ograniczenia monopolu autorskiego.
K_W10 – podstawowe procedury cywilne, karne i administracyjne związane z dochodzeniem roszczeń z tytułu naruszeń własności intelektualnej, w tym funkcjonowanie sądów własności intelektualnej i postępowań przed Urzędem Patentowym RP.
K_W11 – zasady ochrony własności intelektualnej w środowisku cyfrowym, w tym regulacje dotyczące Internetu, platform cyfrowych, usług elektronicznych oraz rzetelności naukowej (plagiat, autoplagiat).
Umiejętności – absolwent potrafi:
K_U01 – identyfikować i klasyfikować różne kategorie praw własności intelektualnej oraz przyporządkować je do właściwych reżimów ochrony.
K_U02 – analizować przypadki naruszeń własności intelektualnej oraz wskazywać właściwe środki ochrony prawnej (cywilne, karne, administracyjne).
K_U03 – interpretować przepisy prawa autorskiego, prawa własności przemysłowej oraz ustaw szczególnych i stosować je do praktycznych problemów związanych z eksploatacją utworów, znaków towarowych, wynalazków czy baz danych.
K_U04 – oceniać ryzyka prawne związane z publikacją, udostępnianiem i wykorzystywaniem treści w internecie, w tym na platformach cyfrowych.
K_U05 – rozpoznawać przypadki nierzetelności naukowej oraz stosować odpowiednie procedury zgłaszania naruszeń zgodnie z regulacjami uczelni.
Kompetencje społeczne – absolwent jest gotów do:
K_K01 – przestrzegania zasad rzetelności naukowej, etyki akademickiej oraz odpowiedzialnego korzystania z cudzej twórczości i dóbr niematerialnych.
K_K02 – respektowania zasad uczciwej konkurencji oraz ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w działalności zawodowej i akademickiej.
K_K03 – świadomego i odpowiedzialnego korzystania z zasobów własności intelektualnej w pracy akademickiej, zawodowej i projektowej.
Kryteria oceniania
Przedmiot kończy się testem.
Praktyki zawodowe
Brak.
Literatura
Akty prawne:
- ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r., Nr 24, poz. 83, tj. Dz.U. 2022 poz. 2509, z późn. zm.)
- ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2023.1170 t.j., z późn. zm.)
- ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., z dnia 30 sierpnia 2018 r., poz. 1668, z późn. zm.)
Literatura:
- Barta J., Markiewicz R., Prawa autorskie i prawa pokrewne, Kraków 2007
- Domańska – Bauer A., Co pracownik i student szkoły wyższej o prawie autorskim wiedzieć powinien?, Poznań 1998
- Golat R., Prawo autorskie i prawa pokrewne, Warszawa 2006
- Hetman J., Podstawy prawa własności intelektualnej, Biblioteka Analiz, Warszawa 2008
- Łazewski M., Ochrona własności intelektualnej – podstawy, Uniwersytecki Ośrodek Transferu Technologii UW, Warszawa 2008
- Michniewicz G., Ochrona własności intelektualnej, wyd. 5, C.H. BECK, Warszawa 2022
- Nowińska E., Promińska U., Szczepanowska-Kozłowska K., Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2021
- Wróblewska H. (red.), Ochrona własności intelektualnej – aspekty praktyczne. Materiały dla przedsiębiorców, studentów i pedagogów, Łódź 2007
|
W cyklu 2025Z:
Akty prawne: Literatura: |
W cyklu 2026Z:
Akty prawne: Literatura: |