Uczestnictwo w życiu publicznym 2102-L-D6UWZP-US

W ramach przedmiotu studenci zapoznają się na poszczególnych zajęciach z takimi zagadnieniami jak m.in.: formy i warunki uczestnictwa w życiu społeczno-politycznym, problem podmiotowości, zjawisko dyskryminacji, poprawność polityczna i nieposłuszeństwo obywatelskiego, partycypacja konwencjonalna i niekonwencjonalna, prawną i bezprawna i in. , różne formy artykulacji interesów indywidualnych i grupowych, uwarunkowania partycypacji wyborczej, pojęcie i typy kultury politycznej, znaczenie kapitału społecznego w funkcjonowaniu demokracji, kultura debatowania i dyskutowania - zasady prowadzania sporów, formy argumentacji, rodzaje i różne sposoby rozwiązywania konfliktów politycznych, sposoby przygotowania się do negocjacji oraz prowadzania dialogu negocjacyjnego, animacja życia publicznego, etyka i deformacje życia publicznego.

W cyklu 2025L:

1. Zajęcia organizacyjne. Założenia dydaktyczne przedmiotu, wymogi merytoryczne i formalne zaliczenia.
2. Formy i warunki uczestnictwa w życiu społeczno-politycznym. Problem podmiotowości.
3. Dyskryminacja jako selekcja negatywna
4. Zjawisko poprawności politycznej
5. Nieposłuszeństwo obywatelskie
6. Partycypacja konwencjonalna i niekonwencjonalna, prawna i bezprawna - różne formy artykulacji interesów indywidualnych i grupowych.
7. Partycypacja wyborcza: determinanty i wymiar empiryczny. Demokratyczny wzorzec partycypacji. Uwarunkowania partycypacji wyborczej Polaków.
8. Kultura polityczna w społeczeństwie obywatelskim. Pojęcie i typy kultury politycznej. Kultura polityczna Polaków. Kultura obywatelska. Socjalizacja polityczna.
9. Znaczenie i formy kapitału społecznego w funkcjonowaniu demokracji. Pojęcie kapitału społecznego. Stan kapitału społecznego w Polsce: analiza danych empirycznych.
10. Kultura debatowania i dyskutowania. Zasady prowadzania sporów, formy argumentacji. Od demokracji przedstawicielskiej do deliberacyjnej.
11. Konflikty społeczno-polityczne: geneza, formy, funkcje i sposoby rozwiązywania. Zagrożenia wynikające z sytuacji konfliktowych.
12. Sztuka negocjacji. Przygotowanie do negocjacji oraz prowadzanie dialogu negocjacyjnego. Teoretyczne wyznaczniki skutecznego prowadzenia negocjacji: cele, zasady, strategie.
13. Formy animacji życia społeczno-politycznego. Współczesne deformacje sfery publicznej.
14. Prezentacje projektów zaliczeniowych

W cyklu 2026L:

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Założenia (opisowo)

Przedmiot umożliwia zapoznanie studentów z różnymi formami i warunkami uczestnictwa w życiu publicznym.

Koordynatorzy przedmiotu

Marcin Tobiasz

Tryb prowadzenia

w sali
zdalnie

Efekty kształcenia

Wyjaśnia rolę człowieka w życiu publicznym w perspektywie historycznej i współczesnej a także charakteryzuje różne struktury w ramach których odbywają się interakcje społeczno-polityczne i gospodarcze (K_W02),
Rozważa warunki i formy uczestnictwa w życiu publicznym na różnych jego poziomach. (K_W03),
Charakteryzuje wybrane zjawiska związane z uczestnictwem w życiu publicznym, a także zasady funkcjonowania systemu politycznego oraz innych organizacji i instytucji społeczno-politycznych (K_W04),
Wyjaśnia zjawiska demokracji, społeczeństwa obywatelskiego oraz specyfikę myśli i kultury politycznej w perspektywie historycznej i współczesnej oraz w wymiarze polskim, europejskim i światowym (K_W05)
Identyfikuje przyczyny i przebieg zjawisk dotyczących uczestnictwa w życiu publicznym oraz prognozuje je, a także bada, wyjaśnia rolę struktur społecznych, ekonomicznych i kulturowych we współczesnym świecie (K_U02)
Wykorzystuje wiedzę teoretyczną z zakresu nauk o polityce oraz powiązanych z nimi dyscyplin w celu analizowania i interpretowania zjawisk związanych z partycypacją publiczną (K_U03)
Zdobywa samodzielnie wiedzę dotyczącą uczestnictwa w życiu publicznym z wykorzystaniem różnych źródeł informacji oraz nowoczesnych technologii (K_U08)
Prezentuje własne interpretacje zjawisk politycznych, uzasadniać je oraz konfrontować z poglądami innych studentów i różnych autorów (K_U09)
Gromadzi, hierarchizuje i przetwarza informacje oraz tworzy indywidualnie oraz grupowo prace pisemne i projekty dotyczące partycypacji publicznej z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych oraz różnorodnych źródeł (K_U10)
Realizuje indywidualne i grupowe projekty badawcze i społeczne, a także określa priorytety służące realizacji określonych przez siebie i innych zadań (K_K02)

Kryteria oceniania

Warunki zaliczenia przedmiotu:
- obecność na zajęciach - dopuszczalne są 2 nieobecności w semestrze
- terminowe wykonanie wszystkich zadań cząstkowych podczas zajęć
- korzystanie z narzędzi SI i technologii wspierających przetwarzanie języka jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą prowadzącego i po uzgodnieniu zakresu ich zastosowania. Wykorzystanie narzędzi SI bez zgody prowadzącego jest traktowane jako naruszenie zasad samodzielności i może skutkować oceną niedostateczną.
Na końcową ocenę składają się:
ocena pracy podczas zajęć, w tym bieżące przygotowanie do dyskusji: 50 %
projekt grupowy 50 %
PKT. INDYWIDUALNE: aktywność na zajęciach 12 x 1 pkt/zajęcia
PROJEKT GRUPOWY: 0-12 pkt.
SUMA PUNKTÓW DO ZDOBYCIA (max 24)
SKALA OCEN: 24-22 BDB
21-20 DB+
19-17 DB
16-15 DST+
14-12 DST
11-0 NDST

Literatura

Zalecana literatura:
1. Aktywizowanie wyborców. Inicjatywy z różnych stron świata, ISP, Warszawa 2008;
2. Ani książę, ani kupiec: obywatel. Idea społeczeństwa obywatelskiego myśli współczesnej, wybór tekstów i wstęp J. Szacki, Kraków 1997, s. 5-62;
3. H. Arend: Nieposłuszeństwo obywatelskie [w:] O przemocy. Nieposłuszeństwo obywatelskie, Fundacja Aletheia, Warszawa 1998;
4. Diagnoza Społeczna 2009/2011/2013/2015, J. Czapiński, T. Panek (red.), www.diagnoza.com;
5. Dyktat czy uczestnictwo? Diagnoza partycypacji publicznej w Polsce, t. 1, red. A. Olech, ISP, Warszawa 2012;
6. T. Godlewski, Zjawisko alternatywnej partycypacji politycznej w Polsce, Atheneum vol. 39/2013;
7. R. Górski, Bez państwa. Demokracja uczestnicząca w działaniu, Kraków 2007;
8. M. Grabowska, T. Szawiel, Budowanie demokracji, Warszawa 2001;
9. A. Golec, Konflikt polityczny: myślenie i emocje, Warszawa 2002;
10. J. Gut, W. Haman, Docenić konflikt. Od walki i manipulacji do współpracy, Warszawa 1993,wyd. II/III;
11. D. Held, Modele demokracji, Kraków 2010, r. 9;
12. J. Herbst, Oblicza społeczeństwa obywatelskiego, Warszawa 2005;
13. M. Kaczmarczyk, Nieposłuszeństwo obywatelskie a pojęcie prawa, Warszawa 2010, r. I;
14. M. Karwat, Wstęp do teorii uczestnictwa, Warszawa 2025;
15. M. Karwat, Figuranctwo jako paradoks uczestnictwa, Warszawa 2004 r. III;
16. M. Karwat, Poprawność polityczna jako lekcja dla politologa, Dyskurs. Czasopismo politologiczne, nr 3 Poprawność polityczna, Opole 2006;
17. T. Kaźmierczak, M. Rymsza, Kapitał społeczny. Ekonomia społeczna, ISP, Warszawa 2007;
18. Konflikt i porozumienie. Psychologiczne podstawy demokracji deliberatywnej, pod red. J. Reykowskiego, Warszawa 2007;
19. P. Kubicki, Ruchy miejskie w Polsce, Kraków 2020;
20. R. Markowski, Demokracja i demokratyczne innowacje. Z teorią w praktykę, http://www.instytutobywatelski.pl/wp-content/uploads/2015/02/demokracja_calosc_www.pdf, część trzecia s. 93 – 112, czwarta, piąta i siódma;
21. R. Marzęcki, Depolityzacja jako element stylu życia młodzieży, Przegląd Politologiczny nr 1/2015;
22. D. Mider, Partycypacja polityczna w internecie, Warszawa 2008;
23. M. Miessen, Koszmar partycypacji, Warszawa 2013;
24. Christopher W. Moore, Mediacje. Praktyczne strategie rozwiązywania konfliktów, Warszawa 2009;
25. Ł. Łotocki, Integracja i dyskryminacja – krajobraz 2009, ISP, Warszawa 2009, r. 2;
26. Organizacje pozarządowe. Dialog obywatelski. Polityka państwa, M. Rymsza (red.), Warszawa 2008;
27. Partycypacja polityczna, red. M. Marczewska-Rytko, Lublin 2020;
28. Partycypacja publiczna. O uczestnictwie obywateli w życiu wspólnoty lokalnej, red. A. Olech, ISP, Warszawa 2011;
29. Partycypacja publiczna w praktyce. Dwa modele zwiększania uczestnictwa mieszkańców w podejmowaniu decyzji, red. A. Olech, ISP, Warszawa 2013;
30. Poprawność polityczna – równość czy wolność, R. Stefański (red.), Toruń 2007;
31. Poprawność polityczna. Źródła, przejawy, kontrowersje, K. Aksiuto, M. Pomarański, M. Wallner, Lublin 2023;
32. Przepis na uczestnictwo. Diagnoza partycypacji publicznej w Polsce, t. 2, red. A. Olech, ISP, Warszawa 2013;
33. R. Putman, Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych, Warszawa 2008;
34. R. Putman, Demokracja w działaniu, Kraków 1995, r 6;
35. G. Sartori, Teoria demokracji, Warszawa 1998 r. 5;
36. Stan i perspektywy demokracji bezpośredniej w Polsce, red. M. Marczewska-Rytko, Lublin 2010;
37. L. Sobkowiak, Właściwości partycypacji politycznej i jej niekonwencjonalnej formy, Teoria polityki nr 7/2023;
38. L. Szczegóła, Bierność obywateli. Apatia polityczna w teorii demokratycznej partycypacji, Warszawa 2013;
39. P. Sztompka, Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Warszawa 2008;
40. M. Theiss, Krewni-znajomi-obywatele. Kapitał społeczny a lokalna polityka społeczna, Toruń 2007;
41. Uwarunkowania i mechanizmy partycypacji politycznej, M. Rachwał (red.), Poznań 2017,
42. J. Waszkiewicz, Jak Polak z Polakiem. Szkice o kulturze negocjowania, Warszawa, 1997;
43. E. Wnuk-Lipiński, Socjologia życia publicznego, Warszawa 2008;
44. Zielona księga wsparcia partycypacji publicznej w Polsce, ISP, Warszawa 2013;

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2102-L-D6UWZP-US w USOSweb