Prowadzony w cyklach: 2025Z, 2026Z

Kod Erasmus: 14.1

Kod ISCED: 0312

Punkty ECTS: 3

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych

Metody i techniki badania życia politycznego 2102-L-D3MTBZ

Zakres tematyczny zajęć obejmuje następujące grupy zagadnień:

Zajęcia 1: Zajęcia organizacyjne

Zajęcia 2: Zajęcia wprowadzające
Po co są badania w naukach o polityce? Rola metodologii, cele poznawcze i aplikacyjne, formułowanie problemu oraz pytań badawczych.

CZĘŚĆ I: BADANIA JAKOŚCIOWE I WARSZTATY FOKUSOWE
Zajęcia 3: Wprowadzenie do badań jakościowych
Badania jakościowe a badania ilościowe – specyfika, różnice i kryteria doboru podejścia. Charakterystyka i zastosowanie metod jakościowych w politologii.

Zajęcia 4: Budowanie scenariusza badawczego
Zasady konstrukcji scenariusza wywiadu i badania fokusowego. Logika układania pytań (wprowadzające, kluczowe, pogłębiające, podsumowujące).

Forma warsztatowa:
Praca w grupach nad scenariuszami do studenckich mini grup fokusowych.

Tematy badań fokusowych do wyboru:
- Wyzwania polityki migracyjnej i integracji migrantów
o Postrzeganie wyzwań i korzyści związanych z migracją, ocena roli państwa i samorządów w procesie integracji, wpływ przekazów medialnych na kształtowanie postaw wobec migrantów oraz oczekiwania wobec polityki
migracyjnej.

- Relacje państwo–Kościół i religia w przestrzeni publicznej
o Finansowanie lekcji religii i związków wyznaniowych z budżetu państwa, obecność symboli religijnych w instytucjach publicznych oraz model relacji państwo–Kościół.

- Percepcja polityki klimatycznej i zielonej transformacji
o Stosunek do regulacji ekologicznych, akceptacja kosztów transformacji energetycznej oraz ocena działań polityków na rzecz ochrony środowiska.

Zajęcia 5: Warsztaty w fokusowni – przeprowadzenie mini grup fokusowych
Przeprowadzenie mini - zogniskowanych wywiadów grupowych (FGI) na podstawie scenariuszy przygotowanych przez grupy studenckie. 3 wywiady każdy po 20-25 minut

Zadanie dla grup do zrealizowania po zajęciach 5:
- Sporządzenie raportu z przeprowadzonego badania fokusowego.
- Ćwiczenie dodatkowe: Przeprowadzenie przez każdą grupę trzech 5–10 minutowych indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) – nagranie oraz sporządzenie notatek/transkrypcji.

Każdy zespół badawczy przeprowadza jedno badanie fokusowe (FGI) oraz łącznie trzy indywidualne wywiady pogłębione (IDI). Wyniki obu metod są analizowane łącznie i prezentowane na zajęciach podsumowujących badania jakościowe.

Zajęcia 6: Podsumowanie warsztatów jakościowych (FGI + IDI)
Prezentacja raportów z grup fokusowych oraz wyników indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI). Analiza przebiegu badań, omówienie typowych błędów, trudności organizacyjnych, moderacji oraz ograniczeń metodologicznych wywiadów jakościowych.

CZĘŚĆ II: BADANIA ILOŚCIOWE I KONSTRUKCJA NARZĘDZIA
Zajęcia 7: Badania ilościowe – wprowadzenie
Czym są badania ilościowe i kiedy się je stosuje? Specyfika i logika pomiaru ilościowego. Metody ankietowe i kwestionariuszowe.

Zajęcia 8: Konstrukcja narzędzia badawczego i typy pytań
Zasady budowania kwestionariusza. Typy pytań, unikanie błędów konstrukcyjnych i pytań sugerujących.

Zajęcia 9: Sposoby doboru próby badawczej
Dobór losowy (prosty, warstwowy, zespołowy) a dobór nielosowy (kwotowy, celowy, kuli śnieżnej).

Reprezentatywność próby i błąd pomiaru.

CZĘŚĆ III: ANALIZA DANYCH, PRACA WARSZTATOWA I KONSULTACJE
Zajęcia 10: Analiza i prezentacja danych – zajęcia warsztatowe w oparciu o bazę danych
Podstawy analizy danych ilościowych, interpretacja tabel i wykresów, zasady prezentacji wyników i wyciągania wniosków badawczych.

Zajęcia 11: Konsultacje narzędzi badawczych

Zajęcia 12-13: Prezentacja projektów grupowych

W cyklu 2025Z:

Celem kursu jest przekazanie usystematyzowanej wiedzy dotyczącej metod ilościowych w naukach społecznych ze szczególnym uwzględnieniem wymogów, ograniczeń i potrzeb badań na potrzeby nauk politycznych. Szczegółowe cele kształcenia obejmują następujący zakres wiedzy i umiejętności:

• przyswojenie przez uczestników kursu podstawowej wiedzy związanej z badaniami empirycznymi,
• rozumienie podstawowych pojęć używanych w uniwersum badań empirycznych,
• znajomość głównych metod i technik badań empirycznych,
• wiedza o możliwościach i ograniczeniach, zaletach i wadach badań empirycznych,
• wyrobienie zdolności oceny adekwatnego stosowania do określonych problemów badawczych odmian badań empirycznych,
• zdolność oceny kluczowych aspektów metodologicznych oraz formalnych badań empirycznych w roli kierownika projektu, zamawiającego lub interpretującego takie badanie,
• kształtowanie i rozwijanie własnego warsztatu badawczego.

W cyklu 2026Z:

Koordynatorzy przedmiotu

Tomasz Godlewski
Rafał Więckiewicz

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

Ogólnie:

zdalnie
mieszany: w sali i zdalnie
w sali

W cyklu 2025Z:

zdalnie

W cyklu 2026Z:

zdalnie

Założenia (opisowo)

Od studentów oczekuje się elementarnej wiedzy o współczesnym społeczeństwie. Uczestnik kursu powinien wykazywać zainteresowanie bieżącą jak i prognozowaną kondycją współczesnych społeczeństw, a także opiniami na ten temat pojawiającymi się w dyskursie publicznym oraz potocznym. Ponadto od studenta oczekuje się gotowości do aktywnego uczestnictwa w zajęciach, w inicjowanych dyskusjach, a także zaangażowania w tworzeniu projektów badawczych i wyrażania na ich temat opinii.

Efekty uczenia się

Po zakończeniu zajęć student:

K_W06 - zna najważniejsze kierunki badań politologicznych oraz ich relacje z badaniami w innych obszarach nauk społecznych
K_U03 - wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu nauk o polityce oraz powiązanych z nimi dyscyplin w celu analizowania i interpretowania zjawisk i procesów w obszarze polityki
K_U08 - samodzielnie zdobywać wiedzę z wykorzystaniem różnych źródeł informacji oraz nowoczesnych technologii
K_U09 - prezentować własne interpretacje zjawisk politycznych, uzasadniać je oraz konfrontować z poglądami innych studentów i różnych autorów
K_U10 - gromadzić, hierarchizować i przetwarzać informacje oraz tworzyć indywidualnie oraz grupowo prace pisemne i projekty dotyczące zagadnień szczegółowych z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych oraz różnorodnych źródeł

Kryteria oceniania

- dopuszczalne dwie nieobecności w trakcie semestru
- przygotowanie i aktywność na zajęciach – 10%
- scenariusz i moderacja badania fokusowego – 25%
- przeprowadzenie indywidualnych wywiadów pogłębionych – 15%
- projekt grupowy – 50%

Ważne terminy:
27.10 – warsztaty w fokusowni
3.11 – prezentacja wyników części jakościowej
13.12 – termin przesłania narzędzia badawczego do części ilościowej
15.12 – konsultacje grupowe projektów badawczych
15.12.-12.01 – realizacja projektów badawczych
12.01 i 19.01 – prezentacja projektów grupowych

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

LITERATURA OBOWIĄZKOWA
1. A. J. Chodubski, Wstęp do badań politologicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2008.
2. E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2004.
3. E. Babbie, Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa 2009.
4. G. Babiński, Pomiar w naukach społecznych. Problemy ogólne i zasady budowy skal, w: Badania empiryczne w socjologii. Wybór tekstów, opr. M. Malikowski, M. Niezgoda, WSSG Tyczyn, Tyczyn 1997.
5. H. Blalock, Statystyka dla socjologów, Warszawa 1971.
6. J. Garlicki, Badania przedpromocyjne i skuteczność promocji, Warszawa 1996.
7. J. Garlicki, Socjologiczny wymiar studiów europejskich, [w:] Studia europejskie. Zagadnienia metodologiczne, K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski (red.), Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010.
8. J. R. Sielezin, Badania źródłoznawcze w politologii. Wybrane zagadnienia metodologiczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2010.
9. J.S. Mill, System logiki dedukcyjnej i indukcyjnej, PWN, Warszawa 1962.
10. K. Ajdukiewicz, Logika pragmatyczna, PWN, Warszawa 1965.
11. R. A. Podgórski, Metodologia badań socjologicznych. Kompendium wiedzy metodologicznej dla studentów, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz-Olsztyn 2007.
12. R. Dyoniziak, Sondaże a manipulowanie społeczeństwem, Wydawnictwo Universitas, Toruń 2004.
13. R. K. Merton, O znaczeniu teorii socjologicznej dla badań empirycznych, w: Metody analizy socjologicznej. Wybór tekstów pod red. A. Sułka, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 1986.
14. R. Mayntz, K. Holm, P. Hübner, Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej, PWN 1985.
15. R.K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna , PWN, Warszawa.
16. S. Mika, Psychologia społeczna, PWN 1981.
17. S. Nowak, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 1985.
18. S. Nowak, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2008.
19. S. Ossowski, Dzieła tom IV, PWN, Warszawa 1967.

LITERATURA DLA SZCZEGÓLNIE ZAINTERESOWANYCH
1. A. Kubiak, I. Przybyłowska, O trudnościach w formułowaniu sondażowych prognoz przedwyborczych, [w:] Analizy i próby technik badawczych w socjologii, t. X, IFiS PAN, Warszawa 2001.
2. B. Gębski, Wprowadzenie do metod badań społecznych. Problemy konstruowania modeli jakościowych badanych zjawisk, Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie, Warszawa 2008.
3. B.L. Whorf, Język, myśl, rzeczywistość, Wydawnictwo KR, Warszawa 2002.
4. H. Buczyńska – Garewicz, Koło wiedeńskie, Comer. Toruń 1993.
5. J. G. Kemeny, Nauka w oczach filozofa, PWN, Warszawa 1967.
6. J. Koniarek, Reguły poprawnego formułowania pytań kwestionariuszowych, w: Wywiad kwestionariuszowy. Analizy teoretyczne i badania empiryczne, (red.) K. Lutyńska, A. P. Wejland, Ossolineum, Wrocław 1983.
7. K. Lutyńska, Wywiad kwestionariuszowy, Wrocław 1984.
8. P. Abell, Modele w socjologii, PWN, Warszawa 1975.
9. S. Andreski, Nauki społeczne jako czary: dymna zasłona żargonu, [w:] Czy kryzys socjologii?, Czytelnik, Warszawa 1977.
10. S. Feldman, Wartości, ideologia i strukturyzacja postaw politycznych, [w:] Psychologia polityczna, D.O. Sears, L. Huddy, R. Jervis (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
11. T. S. Kuhn, Struktura rewolucji naukowych, PWN, Warszawa 1968.

W cyklu 2025Z:

W cyklu 2026Z:

Uwagi

W cyklu 2025Z:

Brak

W cyklu 2026Z:

Brak