Prowadzony w cyklach: 2024L, 2025L, 2026L

Kod Erasmus: 14.1

Kod ISCED: 0312

Punkty ECTS: 3

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych

Psychologia społeczna 2102-L-D2PSSP

Program zajęć i literatura:

Lektury:
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł”, Poznań: Zysk i S-ka, 1997.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna”, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2011.
Myers D.G., Psychologia społeczna”, Poznań: Zysk i S-ka, 2003.

2-3. Rozumienie siebie
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” - rozdział 6.
Myers D.G., Psychologia społeczna”, rozdział 2.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdziały 6, 7.

4. Poznanie społeczne: w jaki sposób myślimy o świecie społecznym
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 4.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 3.

5. Spostrzeganie społeczne: jak dochodzimy do rozumienia innych ludzi
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 5.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 5.

6-7. Postawy: geneza, postawy a zachowania, zmiana postaw
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 8.
Marody M., Sens teoretyczny a sens empiryczny pojęcia postawy, Warszawa 1976, s. 9-72.
Myers D.G., Psychologia społeczna” - rozdział 4.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 8.

8. Procesy grupowe: grupy, interakcje, produktywność
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 9.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 18.

9. Wpływ społeczny: normy społeczne, konformizm, wpływ mniejszości, posłuszeństwo
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 7.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 11.
Myers D.G., Psychologia społeczna”, rozdziały 7, 8.

10. Uprzedzenia: podatność na uprzedzenia, teorie międzygrupowe, redukowanie uprzedzeń
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 13.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 19.

11 Agresja: teorie, osobowe i sytuacyjne determinanty, rozhamowanie, formy agresji
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 12
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 15.

12. Zachowania prospołeczne: Dlaczego ludzie pomagają innym
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 11
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 14.

13-14. Afiliacja i atrakcyjność, przyjaźń i miłość: afiliacja, atrakcyjność interpresonalna, przyjaźń, związki romantyczne, satysfakcja i zaangażowanie w związku
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 10.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 12 i 13.

W cyklu 2024L:

Program zajęć i literatura:

I. Relacje człowiek społeczeństwo jako przedmiot badań psychologii społecznej.

• P. Zimbardo, Psychologia i życie rozdz. 2, Warszawa 1999
• E. Aronson, Psychologia społeczna, rozdz.1 i 2, Warszawa 1997
• B. Wojciszke, Makropsychologia - wyłaniająca się dziedzina wiedzy w: Kolokwia Psychologiczne, t. 4/1999

II. Główne koncepcje psychologiczne człowieka.

1. Behawioryzm. 2. Psychoanaliza. 3. System obronny ja. 4. Koncepcja poznawcza. Koncepcja humanistyczna

• J. Kozielecki, Koncepcje psychologiczne człowieka, Warszawa 1998
• P. Zimbardo, Psychologia i życie, rozdz. 14., Warszawa 1999
• T. Tomaszewski, Główne idee współczesnej psychologii, s. 37-94, s. 123- 144, Warszawa 1998

III-IV. Rozumienie siebie.1. Sposoby rozumienia siebie. 2. Pojęcie„ja”. 3.Rodzaje „ja”. 4. Samoocena
5. Temperament i osobowość 6.Poczucie sprawstwa.
• E. Aronson, Psychologia społeczna, rozdz. 6.
• A.G. Greenwald, Utajone poznanie społeczne: postawy, wartościowanie siebie i stereotypy w: Przegląd psychologiczny 38/1 1995
• D.G.Myers, Psychologia społeczna, rozdz.2

V.Poznanie społeczne. 1. Proces poznania społecznego.2.Pojęcie schematów poznawczych. 3.Aktywizacja i zmiana schematów poznawczych. 4.Heurystyki oceniania i reprezentatywności.
• E. Aronson i in. Psychologia społeczna, rozdz. 4
• E. Aronson, Człowiek istota społeczna, rozdz.4
• D. G. Myers, Psychologia społeczna, rozdz. 5
• B. WojciszkeCzłowiek wśród ludzi, rozdz. 2.1

VI. Spostrzeganie społeczne. 1. Proces spostrzegania społecznego. 2.Znaczenie zachowań niewerbalnych w spostrzeganiu społecznym. 3. Ukryte teorie osobowości. 4. Istota procesu atrybucyjnego. 5. Ocenianie innych. 6.Samospełniające się proroctwa.
• E. Aronson i in. Psychologia społeczna, rozdz. 5
• M. Kofta, Procesy atrybucji w postrzeganiu społecznym, w: Psychologia społeczna, t.1 Materiały dydaktyczne dla studentów SWPS, pod red. K. Skarżyńskiej
• K. Skarżyńska, Podejście atrybucyjne w psychologii i teorie atrybucji, w: w: Psychologia społeczna, t.1 Materiały dydaktyczne dla studentów SWPS, pod red. K. Skarżyńskiej
• B. Wojciszke, Człowiek wśród ludzi, rozdz.3
• D. G. Myers, Psychologia społeczna, rozdz.3

VII-VIII. Postawy. 1.Pojęcie i komponenty postaw. 2. Wartości a postawy. 3.Rodzaje postaw. 4.Postawy a zachowanie. Kształtowanie i zmiana postaw. 1. Źródła zmiany postaw. 2. Dwuprocesualny model perswazji. 3. Trwałość postaw.

• E. Aronson i in. Psychologia społeczna, rozdz. 8
• M. Marody, Sens teoretyczny a sens empiryczny pojęcia postawy, Warszawa 1976, s. 129-173
• G. Bohner, M. Wanke, Postawy i zmiana postaw, GWP, 2004, rozdz.1 i 2.
• K. Messyasz, Postawy polityczne młodzieży polskiej w świetle badań empirycznych, w: Władza sądzenia 7/2015
• Komunikaty CBOS

IX. Agresja. Źródła agresji. Teoria frustracji-agresji. Teoria społecznego uczenia się. Agresja w środkach masowego przekazu. Sposoby przeciwdziałania agresji.
• E. Aronson i in. Psychologia społeczna, rozdz. 12
• E. Aronson, Człowiek istota społeczna, rozdz.6, Frączek A. Socjalizacja a agresja, Warszawa 1993
• E. Aronson, Człowiek istota społeczna. Wybór tekstów, cz. VI Agresja u człowieka, Warszawa 2001

X. Zachowania prospołeczne. Koncepcje zachowania prospołecznego; socjobiologia, teoria wymiany społecznej, altruizm. Osobowość altruistyczna. Społeczne uwarunkowania zachowań prospołecznych
• E. Aronson i in. Psychologia społeczna, rozdz. 11
• B. Weigl, Odwzajemnianie jako przesłanka zmiany stosunku do innych, W. Łukaszewski, Kto dwa razy daje: wielokrotne pomaganie, w: Kolokwia Psychologiczne, t. 8/2000
• Szuster, Orientacje prospołeczne a preferowane wartości, w: Jednostka i społeczeństwo, pod red. M. Lewickiej, Gdańsk 2002

XI. Wpływ społeczny. Psychologiczne aspekty perswazji. 1.Strategie perswazyjne. 3.Skuteczność komunikatów perswazyjnych i jej wyznaczniki. 4.Perswazja a manipulowanie ludźmi. 5. Perswazja w reklamie. Wpływ mediów na społeczeństwo. Reguły i mechanizmy.
- B. Wojciszke, Człowiek wśród ludzi, rozdz. 6
- G. Bohner, M. Wanke, Postawy i zmiana postaw, GWP, 2004, rozdz. 6 i7.
- R. Garpiel, K. Leszczyńska, Sztuka perswazji, Kraków 2004
- D. Doliński red., Wpływ społeczny w sytuacjach codziennych i niecodziennych, Warszawa 2015.

XII. Grupy społeczne i zjawiska w ich obrębie. Konformizm. Pojęcie konformizmu i nonkonformizmu. Czynniki wpływające na zachowania konformistyczne. Przywództwo. Decydowanie w grupie.
• E. Aronson i in. Psychologia społeczna, rozdz. 7
• E. Aronson, Człowiek istota społeczna. Wybór tekstów, cz. II Konformizm i posłuszeństwo, Warszawa 2001
XIII. Psychologia tłumu. Rodzaje tłumów. Deindywiduacja.
- G. le Bon. Psychologia tłumu, Warszawa, dowolne wydanie

XIV. Atrakcyjność interpersonalna. Korelaty atrakcyjności. Autoprezentacje zdobywcze i obronne. Zjawisko internalizacji maski.
• E. Aronson, Człowiek istota społeczna, rozdz. 10
• M. Snyder, Procesy obserwacyjnej samokontroli, w: Psychologia społeczna, t.2 Materiały dydaktyczne dla studentów SWPS, pod red. K. Skarżyńskiej
• J. Czarnota-Bojarska, Obserwacyjna samokontrola a funkcjonowanie w grupie w: Psychologia społeczna, t.2 Materiały dydaktyczne dla studentów SWPS, pod red. K. Skarżyńskiej
• Szmajke, Autoprezentacje, Olsztyn 1999, cz. 1

Dodatkowo czasopisma z zakresu psychologii społecznej, np.: Charaktery, Coaching, Psychologia społeczna. Komunikaty CBOS na temat poczucia bezpieczeństwa, rynku pracy, przedsiębiorczości indywidualnej ,postaw i zachowań wobec CoVID

W cyklu 2025L:

1. Podejścia teoretyczne i metody badawcze w psychologii społecznej. Główne koncepcje psychologiczne człowieka.
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 1, 2.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 1.
2-3. Rozumienie siebie
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” - rozdział 6.
Myers D.G., Psychologia społeczna”, rozdział 2.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdziały 6, 7.
4. Poznanie społeczne: w jaki sposób myślimy o świecie społecznym
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 4.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 3.
5. Spostrzeganie społeczne: jak dochodzimy do rozumienia innych ludzi
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 5.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 5.
6-7. Postawy: geneza, postawy a zachowania, zmiana postaw
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 8.
Marody M., Sens teoretyczny a sens empiryczny pojęcia postawy, Warszawa 1976, s. 9-72.
Myers D.G., Psychologia społeczna” - rozdział 4.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 8.
8. Procesy grupowe: grupy, interakcje, produktywność
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 9.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 18.
9. Wpływ społeczny: normy społeczne, konformizm, wpływ mniejszości, posłuszeństwo
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 7.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 11.
Myers D.G., Psychologia społeczna”, rozdziały 7, 8.
10. Uprzedzenia: podatność na uprzedzenia, teorie międzygrupowe, redukowanie uprzedzeń
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 13.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 19.
11 Agresja: teorie, osobowe i sytuacyjne determinanty, rozhamowanie, formy agresji
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 12
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 15.
12. Zachowania prospołeczne: Dlaczego ludzie pomagają innym
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 11
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 14.
13-14. Afiliacja i atrakcyjność, przyjaźń i miłość: afiliacja, atrakcyjność interpresonalna, przyjaźń, związki romantyczne, satysfakcja i zaangażowanie w związku
Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł” – rozdział 10.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna” – rozdział 12 i 13.

W cyklu 2026L:

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Przedmiot obejmuje analizę psychologicznych aspektów funkcjonowania jednostek i grup społecznych

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024L:

Adam Kądziela

W cyklu 2025L:

Natalia Garner
Adam Kądziela
Ewa Marciniak

Efekty kształcenia

WIEDZA
K_W02 - Student zna i rozumie procesy grupowe zachodzące we współczesnych społeczeństwach, w tym te odnoszące się do jednostki, społeczeństwa i państwa.
K_W03 - Student zna i rozumie warunki oraz formy grupowego uczestnictwa w życiu społecznym, dostrzega więzi społeczne, w tym te mające charakter prospołeczny.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 - Student potrafi analizować procesy grupowe zachodzące we współczesnych społeczeństwach oraz dostrzegać wzajemne relacje pomiędzy podstawowymi pojęciami z obszaru psychologii społecznej.
K_U07 - Student wykorzystuje normy i reguły życia społecznego do postępowania w sposób profesjonalny i etyczny.
KOMPETENCJE
K_K03 - Student jest gotowy do wykorzystania wiedzy z obszaru psychologii społecznej w pracy zawodowej oraz w innych sytuacjach społecznych.

Kryteria oceniania

Ocena aktywności, praca bieżąca, przygotowanie i zaprezentowanie wybranego zagadnienia.

Przedmiot kończy się testem.

Dopuszcza się korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji na poziomie 2 tj. generowania pomysłów i tworzenia struktury przez SI. Narzędzia SI mogą być wykorzystywane wyłącznie pomocniczo na etapie przygotowania prezentacji lub wyboru zagadnienia m.in. do przeprowadzenia burzy mózgów, stworzenia struktury i generowania pomysłów na udoskonalenie pracy. W ostatecznej wersji pracy nie mogą się znaleźć żadne treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję.

Ocena efektów uczenia się odbywa się na podstawie samodzielnej pracy studenta.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Aronson, E., Wilson, T.D., Alert, R.M. „Psychologia społeczna. Serce i Umysł”, Poznań: Zysk i S-ka, 1997.
Wojciszke, B. „Psychologia społeczna”, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2011.
Myers D.G., Psychologia społeczna”, Poznań: Zysk i S-ka, 2003.

W cyklu 2024L:

B. Wojciszke, Człowiek wśród ludzi, Warszawa 2002,
E.Aronson, Psychologia społeczna, Warszawa 1997,
R. Cialdini, Wywieranie wpływu, Gdańsk 1996,
D.Kenrick, S. Neuberg, R. Cialdini, Psychologia społeczna, Gdańsk, 2002,
K.Skarżyńska, Człowiek i polityka, Warszawa, 2005

Dodatkowo:
http://www.mediaispoleczenstwo.ath.bielsko.pl/art/08/08-Zak.pdfhttp://perswazja.biz/szesc-regul-roberta-cialdiniego/

https://charaktery.eu/artykul/dla-mezczyzny-sercem-jest-swiat-dla-kobiety-serce-swiatem

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2102-L-D2PSSP w USOSweb