Planowanie cywilne w zarządzaniu kryzysowym (spec. ZK) 2102-BW-M-Z3PCZK

Treści zajęć przedmiotu obejmują zajęcia w następujących zakresach tematycznych:
Kurs rozpoczyna się od ujęcia istoty planowania cywilnego oraz jego miejsca w cyklu zarządzania kryzysowego (zapobieganie – przygotowanie – reagowanie – odbudowa). Rekonstruowane są cele planowania cywilnego oraz jego relacje z planowaniem obronnym i planowaniem operacyjnym.
W części poświęconej podstawom prawnym analizowana jest ustawa o zarządzaniu kryzysowym oraz nowe regulacje dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej, a także dokumenty strategiczne i kierunkowe (w tym w kontekście dyrektywy CER dotyczącej odporności podmiotów krytycznych). Omawiane są kompetencje organów administracji rządowej i samorządowej oraz rola Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.
Zasadniczy blok dotyczy metodyki przygotowywania dokumentów planistycznych zarządzania kryzysowego: struktury, siatki bezpieczeństwa, analizy ryzyka i zagrożeń, procedur reagowania oraz zasad aktualizacji i uzgadniania dokumentów. Punktem odniesienia jest ustawa o zarządzaniu kryzysowym. Kurs kończy zespołowe opracowanie i prezentacja wybranych elementów planistycznych.
Nakład pracy własnej studenta odniesiono do 3 punktów ECTS (ok. 75 godzin łącznie), obejmując udział w zajęciach, lekturę literatury i aktów prawnych, przygotowanie projektu oraz udział w egzaminie.

Koordynatorzy przedmiotu

Tomasz Serafin

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Student przystępujący do kursu powinien dysponować pogłębioną wiedzą z zakresu nauk o bezpieczeństwie, teorii bezpieczeństwa wewnętrznego oraz funkcjonowania instytucji państwa, wyniesioną z przedmiotów studiów II stopnia oraz studiów I stopnia. Oczekiwana jest umiejętność samodzielnej analizy aktów prawnych i dokumentów strategicznych, krytycznej pracy z literaturą naukową oraz gotowość do pracy projektowej. Nie wymaga się realizacji przedmiotów ze studiów I stopnia.

Efekty uczenia się

Student po zakończeniu kursu osiąga następujące przedmiotowe efekty uczenia się (będące rozwinięciem efektów kierunkowych przypisanych do przedmiotu):
Wiedza (W)
• K_W03: objaśnia w pogłębionym stopniu mechanizmy prawne, organizacyjne i proceduralne planowania cywilnego oraz rekonstruuje zasady utrzymania porządku i bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych.
• K_W04: syntetyzuje wiedzę o organizacji, funkcjonowaniu i zadaniach instytucji państwa odpowiedzialnych za planowanie cywilne i zarządzanie kryzysowe na poszczególnych poziomach administracji.
• K_W07: prognozuje kierunki przeobrażeń zagrożeń dla funkcjonowania państwa i społeczeństwa oraz objaśnia ich znaczenie dla systemu planowania cywilnego.
Umiejętności (U)
• K_U02: przeprowadza pogłębioną, teoretycznie ugruntowaną analizę sytuacji kryzysowych i zagrożeń dla jednostki, społeczeństwa i państwa na potrzeby planowania cywilnego.
• K_U04: konstruuje i formułuje samodzielne propozycje rozwiązań oraz projektuje elementy planu zarządzania kryzysowego z wykorzystaniem nowoczesnych technik informacyjno-komunikacyjnych.
Kompetencje społeczne (K)
• K_K01: rozstrzyga o priorytetach działań służących przeciwdziałaniu zagrożeniom dla struktur państwowych i społecznych oraz ponosi odpowiedzialność za utrzymanie ładu i porządku w powierzonym zakresie.

Kryteria oceniania

Warunki formalne zaliczenia:
• Dopuszczalna liczba nieobecności: maksymalnie 2 nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze; nieobecność można usprawiedliwić na podstawie zwolnienia lekarskiego lub odpracować w formie uzgodnionej z Prowadzącym.
• Warunek pozytywnego zaliczenia: uzyskanie łącznie co najmniej 51/100 punktów oraz osiągnięcie – co najmniej w stopniu minimalnym – wszystkich efektów uczenia się przypisanych do przedmiotu (każdy efekt musi zostać zweryfikowany pozytywnie).
• Samodzielność i etyka: Wszystkie prace zaliczeniowe muszą być przygotowane samodzielnie, z poszanowaniem zasad etyki akademickiej i ochrony własności intelektualnej (zgodnie z Uchwałą nr 14 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia UW z dnia 13 lipca 2020 r.).
• Narzędzia SI: Dopuszczalny poziom korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (SI): poziom 2 w skali 1–5 (SI może wspierać wyszukiwanie i porządkowanie informacji oraz korektę językową; niedopuszczalne jest generowanie merytorycznej treści prac zaliczeniowych) – zgodnie z Uchwałą Rady Dydaktycznej WNPiSM nr 29/2025 z dnia 7 maja 2025 r. oraz Uchwałą nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia UW z dnia 8 grudnia 2023 r.

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
1. Egzamin ustny (pytania problemowe obejmujące treści przedmiotu)
– Przypisane efekty uczenia się: K_W03, K_W04, K_W07, K_U02
– Waga i wartość punktowa: 50% oceny końcowej (maksymalnie 50 punktów)
2. Projekt (opracowanie fragmentu planu zarządzania kryzysowego / planu cywilnego) wraz z prezentacją i obroną założeń
– Przypisane efekty uczenia się: K_U04, K_U02, K_K01
– Waga i wartość punktowa: 40% oceny końcowej (maksymalnie 40 punktów)
3. Zadania analityczne realizowane na zajęciach (analiza dokumentów planistycznych, dyskusja moderowana)
– Przypisane efekty uczenia się: K_K01, K_U02
– Waga i wartość punktowa: 10% oceny końcowej (maksymalnie 10 punktów)
RAZEM: wszystkie powyższe efekty – 100% / maksymalnie 100 punktów.
Skala oceniania:
• 0–50 pkt: ocena 2,0 (niedostateczny) – brak osiągnięcia minimalnych efektów uczenia się przypisanych do przedmiotu.
• 51–58 pkt: ocena 3,0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie wszystkich efektów uczenia się.
• 59–65 pkt: ocena 3,5 (dostateczny plus) – poprawne opanowanie wiedzy i umiejętności.
• 66–74 pkt: ocena 4,0 (dobry) – opanowanie efektów na poziomie przeciętnym we wszystkich wymiarach.
• 75–86 pkt: ocena 4,5 (dobry plus) – wysoka aktywność, ponadprzeciętna realizacja zadań, płynne operowanie literaturą.
• 87–100 pkt: ocena 5,0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza, umiejętności oraz samodzielność i oryginalność w rozwiązywaniu problemów.

Dopuszczalna liczba nieobecności: maksymalnie 2 nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze; nieobecność można usprawiedliwić na podstawie zwolnienia lekarskiego lub odpracować w formie uzgodnionej z Prowadzącym.

Literatura

Literatura obligatoryjna, której znajomość jest niezbędna do zaliczenia przedmiotu:
1. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 574 ze zm.).
2. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 574 ze zm.).
3. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 825 ze zm.).
4. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907).
5. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907).
6. Materiały Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, https://www.gov.pl/web/rcb.
7. Kosieradzka A. (red.) (2020), Planowanie cywilne. Budowa planów zarządzania kryzysowego i planów ratowniczych, Oficyna Wydawnicza PW, Warszawa.
8. Gromek, P. (2025), Nowe zarządzanie kryzysowe w Polsce, Difin, Warszawa.
9. Wróblewski, D., Kępka, P. (red.) (2024), Planowanie cywilne w systemie zarządzania kryzysowego, CNBOP-PIB, https://cnbop.pl/app/uploads/2024/11/Planowanie-cywilne-w-systemie_zarzadzania_kryzysowego.pdf.