Współczesne zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa 2102-BW-M-Z1WZBP
Przedmiot poświęcony jest analizie współczesnych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na bezpieczeństwo wewnętrzne. Obejmuje zagrożenia o charakterze wewnętrznym i zewnętrznym, lokalnym, transnarodowym i globalnym, a także ich dynamikę oraz wzajemne powiązania.
W ramach przedmiotu analizowane są zagrożenia militarne i ich konsekwencje dla bezpieczeństwa wewnętrznego, przestępczość zorganizowana, terroryzm i ekstremizm, cyberzagrożenia, zagrożenia dla infrastruktury krytycznej, transportu i łańcuchów dostaw, a także kryzysy migracyjne, protesty społeczne i procesy destabilizacji wewnętrznej. Omawiane są również zagrożenia ekonomiczne, energetyczne, klimatyczne i zdrowotne, skutki katastrof naturalnych, wojna informacyjna, operacje wpływu i dezinformacja oraz wyzwania wynikające z rozwoju sztucznej inteligencji i nowych technologii. Uwzględnione zostają także zagrożenia dla tożsamości narodowej i dziedzictwa kulturowego.
Istotnym elementem przedmiotu jest analiza systemowej, instytucjonalnej i prawnej adaptacji państwa do nowych zagrożeń. Omawiane są sposoby reagowania instytucji publicznych, mechanizmy ograniczania ryzyka i wzmacniania odporności państwa, a także znaczenie współpracy międzynarodowej wobec zagrożeń regionalnych i globalnych. Szczególna uwaga poświęcona jest sytuacji Polski oraz jej miejscu w dynamice współczesnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych.
Bilans nakładu pracy studenta (4 ECTS = 100 h): udział w zajęciach (wykład) – 18 h; lektury i przygotowanie do zajęć – 40 h; przygotowanie do zaliczenia/egzaminu – 42 h; razem 100 h.
|
W cyklu 2025Z:
1. Ewolucja i dynamika współczesnych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2026Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
WIEDZA
Po ukończeniu przedmiotu student/studentka:
- objaśnia w stopniu pogłębionym znaczenie więzi i procesów społecznych oraz zachodzących w nich zmian dla bezpieczeństwa państwa, w szczególności w kontekście migracji, protestów społecznych, polaryzacji, dezinformacji i innych działań destabilizacyjnych. (K_W02)
- rekonstruuje w stopniu pogłębionym mechanizmy systemowej, instytucjonalnej i prawnej adaptacji państwa do współczesnych zagrożeń oraz objaśnia rolę instytucji państwowych w reagowaniu na zagrożenia cybernetyczne, infrastrukturalne, ekonomiczne, energetyczne, epidemiczne i technologiczne. (K_W04)
- integruje w stopniu pogłębionym wiedzę dotyczącą instytucjonalnych rozwiązań systemu bezpieczeństwa międzynarodowego oraz form współpracy międzynarodowej w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom regionalnym i globalnym, w szczególności terroryzmowi, przestępczości zorganizowanej, cyberzagrożeniom, zagrożeniom hybrydowym i wojnie informacyjnej. (K_W06)
UMIEJĘTNOŚCI
Po ukończeniu przedmiotu student/studentka:
- analizuje i wyjaśnia w stopniu pogłębionym wzajemne relacje i zależności między współczesnymi zjawiskami społecznymi i politycznymi, w tym kryzysami migracyjnymi, destabilizacją wewnętrzną, kampaniami dezinformacyjnymi oraz zagrożeniami ekonomicznymi i energetycznymi, a także ocenia ich wpływ na bezpieczeństwo państwa. (K_U01)
- ewaluuje w stopniu pogłębionym współczesne zagrożenia dla jednostki, społeczeństwa i państwa, w tym zagrożenia hybrydowe, cybernetyczne, infrastrukturalne, klimatyczne, epidemiczne oraz wynikające z rozwoju sztucznej inteligencji i nowych technologii, a następnie formułuje wnioski dotyczące ich skutków, dynamiki oraz możliwości ograniczania ryzyka. (K_U02)
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania
Podstawą oceny końcowej jest egzamin pisemny.
Warunki formalne zaliczenia
- Egzamin student/studentka zdaje samodzielnie.
- Obecność na wykładzie nie jest warunkiem zaliczenia przedmiotu. Nie obowiązuje limit nieobecności.
- Egzamin poprawkowy odbywa się w terminie sesji poprawkowej, w formie pisemnej.
Metody weryfikacji efektów uczenia się
Egzamin pisemny weryfikuje wiedzę dotyczącą współczesnych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa oraz umiejętność analizy i oceny tych zagrożeń, wyjaśniania zależności między zjawiskami oraz formułowania wniosków dotyczących ich skutków, dynamiki i możliwości ograniczania ryzyka.
Przypisane efekty uczenia się: K_W02, K_W04, K_W06, K_U01, K_U02.
Udział egzaminu w ocenie końcowej: 100%.
Warunkiem uzyskania oceny pozytywnej jest osiągnięcie wszystkich efektów uczenia się co najmniej w stopniu minimalnym oraz uzyskanie minimum 51% możliwego wyniku egzaminu.
Skala ocen:
0–50% – 2,0
51–58% – 3,0
59–65% – 3,5
66–74% – 4,0
75–86% – 4,5
87–100% – 5,0
Zasady korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (SI)
Egzamin pisemny w sali: dopuszczalny poziom 1 skali AIAS – BRAK SI.
Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach. Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.
Poziom 1 dotyczy wyłącznie oceniania. Przygotowanie do zajęć i do egzaminu nie jest objęte tym ograniczeniem.
Podstawa: zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia
Praktyki zawodowe
Nie
Literatura
Literatura obligatoryjna
1. Brążkiewicz D., Nowicka J., Ciekanowski Z., Elak L. (red. nauk.) (2023), Współczesne wyzwania dla bezpieczeństwa państwa, Menedżerska Akademia Nauk Stosowanych w Warszawie, Wydawnictwo im. Profesora Leszka J. Krzyżanowskiego, Warszawa.
2. Skóra J., Bogusz D. (2025), Współczesne zagrożenia bezpieczeństwa państwa, Akademia Marynarki Wojennej, Gdynia.
Literatura uzupełniająca
1. Kitler W. (2020), Bezpieczeństwo narodowe. Teoria i praktyka, Towarzystwo Wiedzy Obronnej, Warszawa.
2. Soldatos J., Praça I., Jovanović A. (2021), Cyber-Physical Threat Intelligence for Critical Infrastructures Security: Securing Critical Infrastructures in Air Transport, Water, Gas, Healthcare, Finance and Industry, Emerald Publishing.
3. Stelmach J. (2022), Przestępczość zorganizowana i jej zwalczanie. Zarys problematyki, Safety Project, Wrocław.
4. Vedaschi A., Graziani C. (2025), Artificial Intelligence, Counter-Terrorism and the Rule of Law: At the Heart of National Security, Edward Elgar Publishing.
Aktualne raporty i materiały źródłowe
1. Bengio Y. et al. (2026), International AI Safety Report 2026.
2. ENISA (2025), ENISA Threat Landscape 2025.
3. European External Action Service (2026), 4th EEAS Annual Report on Foreign Information Manipulation and Interference Threats.
4. Europol (2025), European Union Serious and Organised Crime Threat Assessment – The Changing DNA of Serious and Organised Crime.
5. Europol (2026), European Union Terrorism Situation and Trend Report 2026 (EU TE-SAT).
6. Europol (2026), The Evolving Threat Landscape: How Encryption, Proxies and AI Are Expanding Cybercrime – Internet Organised Crime Threat Assessment (IOCTA) 2026.
7. World Economic Forum (2026), Global Risks Report 2026.
|
W cyklu 2025Z:
1. Brążkiewicz D., Nowicka J., Ciekanowski Z. (2023), Współczesne wyzwania dla bezpieczeństwa państwa. |