Geopolityczne uwarunkowania bezpieczeństwa wewnętrznego 2102-BW-M-Z1GUBW
1. Zajęcia wprowadzające
- Organizacja przedmiotu i sposób zaliczenia,
- Podstawowe kategorie teoretyczne – ewolucja rozumienia terminu: bezpieczeństwo i geopolityka,
- „Pułapki” geopolityki,
- Wybrane elementy diagnozy środowiska bezpieczeństwa Polski, regionu oraz świata,
- Rola i miejsce Rosji w regionie Europy Wschodniej - uwarunkowania wynikające z polityki Rosji (wewnętrznej i międzynarodowej),
- Znaczenie Obwodu Kaliningradzkiego dla bezpieczeństwa Polski,
- Bezpieczeństwo energetyczne RP (zagrożenia dla infrastruktury krytycznej),
- Wyzwania dla bezpieczeństwa narodowego w związku z sytuacją na Ukrainie,
- Wyzwania dla bezpieczeństwa narodowego w związku z sytuacją na Białorusi.
2. Blok regionalny dot. sytuacji w regionie oraz UE:
- Instytucjonalne podstawy bezpieczeństwa wewnętrznego – NATO,
- Diagnoza obecnej kondycji NATO,
- Instytucjonalne podstawy bezpieczeństwa narodowego – Unia Europejska,
- Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony UE,
- Diagnoza obecnej kondycji Unii Europejskiej,
- Uwarunkowania wynikające z polityki Niemiec (wewnętrznej i międzynarodowej),
- Rola Francji jako mocarstwa regionalnego,
- Wyzwania związane z tzw. „wojną hybrydową”,
- Wzrost globalnego znaczenia Chin i jego implikacje dla Polski i Europy,
- Rola Wielkiej Brytanii jako mocarstwa regionalnego.
3. Blok globalny dot. sytuacji na świecie:
- Wyzwania globalne – ewolucja globalnego układu sił i erozja porządku międzynarodowego,
- Globalne znaczenie Stanów Zjednoczonych,
- Uwarunkowania wynikające z polityki USA (wewnętrznej i międzynarodowej),
- Uwarunkowania wynikające z sytuacji na Bliskim Wschodzie (Middle East): Izrael, Palestyna, Iran, Liban, Syria, Turcja, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Afganistan, Pakistan).
- Wyzwania globalne:
>globalizacja,
>rywalizacja technologiczna i informacyjna, AI,
> wyścig zbrojeń / broń masowej zagłady,
> migracje (m.in. klimatyczne),
> bezpieczeństwo ekologiczne i klimatyczne,
> zagrożenia asymetryczne,
> wojna informacyjna i dezinformacja,
- Wyzwania związane z funkcjonowaniem w realiach gospodarki światowej (współzależności gospodarcze, szlaki komunikacyjne, łańcuchy dostaw),
- Ewolucja charakteru konfliktów zbrojnych,
- Konflikty zbrojne o znaczeniu globalnym,
- Działania pokojowe (rola sojuszy, procesów negocjacyjnych, organizacji międzynarodowych).
Bilans nakładu pracy studenta: 3 ptk ECTS 75h w tyn:
- zajęcia w sali w bezpośrednim kontakcie 18 h
- przygotowanie do zajęć dydaktycznych 25h
- przygotowanie do testu - 27 h
|
W cyklu 2025Z:
1. Zajęcia wprowadzające 2. Blok euroatlantycki 3. Blok wschodni 4. Blok globalny |
W cyklu 2026Z:
1. Zajęcia wprowadzające 2. Blok euroatlantycki 3. Blok wschodni 4. Blok globalny |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2026Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student /ka definiuje w stopniu pogłębionym istotę, miejsce i znaczenie bezpieczeństwa wewnętrznego jako dyscypliny nauk społecznych oraz jego relacje (przedmiotowe i metodologiczne) z innymi obszarami nauk w tym z naukami politycznymi i geografią, a także dysponuje poszerzoną i pogłębioną wiedzą na temat metod i technik badawczych oraz narzędzi opisu stosowanych w obszarze bezpieczeństwa (K_W01). Student/ka określa w stopniu pogłębionym normy i reguły panujące w strukturach i instytucjach, jak i mechanizmy np. prawne, psychologiczne, społeczne, służące przeciwdziałaniu i rozwiązywaniu konfliktów i kryzysów na świecie oraz utrzymaniu porządku społeczno-politycznego i bezpieczeństwa w Polsce i na świecie, ze szczególnym uwzględnieniem roli organizacji międzynarodowych (K_W03). Student/ka charakteryzuje w stopniu pogłębionym instytucjonalne rozwiązania w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego oraz współpracy międzynarodowej, które mają na celu przeciwdziałanie i globalnym zagrożeniom bezpieczeństwa (K_W06). Student/ka analizuje i wyjaśnia w stopniu pogłębionym wzajemne relacje i zależności zjawisk społecznych i politycznych różnorodnej natury, w tym zjawiska, które prowadzą do powstawania i zaogniania konfliktów na świecie (K_U01). Student/ka formułuje samodzielne opinie, prognozy i propozycje rozwiązań (oraz ich wdrożenia) w zakresie bezpieczeństwa międzynarodowego i wewnętrznego (K_U04). Student/ka przygotowuje wystąpienie publiczne (w tym prowadzić debatę) w zakresie właściwym dla problematyki geopolitycznych uwarunkowań bezpieczeństwa (K_U05). Student/ka definiuje priorytety służące realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania zagrożeniom dla struktur państwowych i społecznych oraz utrzymania w nich określonego ładu i porządku (K_K01). Student /ka uczestniczy w tworzeniu i koordynowaniu projektów z zakresu bezpieczeństwa oraz przewiduje społeczne, polityczne, prawne i ekonomiczne skutki swej działalności (K_K02)
Kryteria oceniania
Obecność na zajęciach jest obowiązkowa (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze). Przekroczenie liczby możliwych nieobecności skutkuje koniecznością zaliczenia zajęć na dyżurze lub w innej formie, wskazanej przez prowadzącą. Nieobecność na ponad połowie spotkań prowadzi do niezaliczenia zajęć.
Studenci/ki ze względu na formę zajęć zobowiązani są do aktywnego w nich udziału.
Podstawą oceny pracy studenta/ki jest test pisemny 60%, aktywność na zajęciach na podstawie zalecanej literatury i udział w dyskusji oraz przygotowanie projektu (2-3 max. osoby) stanowi 40% oceny.
Szczegółowy wykaz literatury obowiązkowej oraz materiałów źródłowych na poszczególne spotkania jest przekazywany przez Prowadzącą na bieżąco w trakcie semestru.
Test pisemny obejmujący zagadnienia merytoryczne z konwersatoriów i literatury obowiązkowej. Weryfikowane efekty uczenia się: K_W01, K_W03, K_W06.
Aktywność na zajęciach na podstawie zalecanej literatury i udział w dyskusji oraz przygotowanie projektu. Weryfikowane efekty uczenia się: K_U01, K_U04, K_U05, K_K01, K_K02
Dopuszczalny poziom stosowania narzędzi Sztucznej Inteligencji (SI)
Zgodnie z Uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej WNPiSM dla przedmiotu ustala się Poziom ... dopuszczalnego korzystania z narzędzi SI:
Warunki i ograniczenia: Ostateczna treść projektu, prezentacji oraz wystąpienia musi być w pełni autorskim opracowaniem studenta. Zabronione jest bezpośrednie wklejanie tekstów lub slajdów wygenerowanych przez modele sztucznej inteligencji.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Literatura podstawowa
- Dokumenty strategiczne RP:
Strategia Cyberbezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej 2026,
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej 2025,
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej 2020.
- Wybrane rozdziały „Rocznika Strategicznego” (dostępne na stronie WNPiSM UW; https://wnpism.uw.edu.pl/rocznik/)
- R. Kuźniar (i in.), „Bezpieczeństwo Międzynarodowe”, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2020
- T.R. Aleksandrowicz, Kluczowe megatrendy w bezpieczeństwie państwa XXI wieku, Difin, Warszawa 2020
Literatura uzupełniająca
R. Kuźniar, Polityka i siła. Studia strategiczne – zarys problematyki, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2005
M. Jaroszewicz, Migracje z Ukrainy do Polski. Stabilizacja trendu, Ośrodek Studiów Wschodnich, Warszawa 2018
J. Tymanowski, Rola i znaczenie Republiki Białoruś we współczesnej Europie, Adam Marszałek, Toruń 2017
A. Wilk, Rosyjska armia białoruska. Praktyczne aspekty integracji wojskowej Białorusi i Rosji, Ośrodek Studiów Wschodnich, Warszawa 2021
R. Kuźniar, Porządek międzynarodowy. Perspektywa ontologiczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar 2019.
P. Kawa (i in.), Współzależności finansowe między krajami na różnym poziomie rozwoju po światowym kryzysie finansowym, PWN, Warszawa 2020, str. 9-65
M. Jaroszewicz, Migracje i bezpieczeństwo, w: M. Lesińska, M. Okólski (red.), 25 wykładów o migracjach, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 282-294
K. Załęski, Broń jądrowa w polityce bezpieczeństwa wybranych państw, w: "De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności" 2/2019
S. Huntington, Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego, Zysk i S-ka, 2018.
|
W cyklu 2025Z:
Literatura podstawowa Literatura uzupełniająca |
W cyklu 2026Z:
Literatura podstawowa Literatura uzupełniająca |