Wojny i konflikty zbrojne współczesnego świata 2102-BW-M-D2WKWS
Głównym celem przedmiotu jest uzyskanie wiedzy niezbędnej do przeprowadzenia pogłębionej analizy wojen i konfliktów zbrojnych współczesnego świata i ich implikacji dla bezpieczeństwa wewnętrznego państw, bezpieczeństwa społeczeństw, bezpieczeństwa międzynarodowego, bezpieczeństwa jednostki.
Szczególny nacisk kładzie się na charakterystykę tzw. nowych wojen w porównaniu do klasycznych wojen państwowych. Student/ka zapoznaje się z procesami prywatyzacji, komercjalizacji, reseksualizacji, mediatyzacji, demokratyzacji współczesnych wojen i konfliktów zbrojnych, strategiami asymetryzacji użycia przemocy w nowych wojnach, ze zjawiskiem dzieci żołnierzy, PMC/PSC, z problemem odpowiedzialności za agresję zbrojną.
Studenci poznają współczesne wojny i konflikty zbrojne poprzez analizę teorii oraz studiów przypadków.
Podczas zajęć omówione zostaną następujące zagadnienia szczegółowe:
1. Przyczyny wojen. Pojęcie wojny i konfliktu zbrojnego. Armia jako narzędzie wojny.
2. Państwo a wojna według Sun Tzu i C. v Clausewitza.
3. Historia wojen: przedpaństwowe, państwowe, współczesne.
4. Wojska najemne we współczesnych wojnach. PMC/PSC – analiza przypadków.
5. Zjawisko Dzieci-Żołnierze: przyczyny, obraz, następstwa.
6. Wojny religijne. Fundamentalizm religijny.
Wybrane wojny i konflikty zbrojne. Najbardziej zapalne punkty współczesnego świata. Studia przypadków:
7. Agresja Rosji na Ukrainę. Wojna rosyjsko-ukraińska.
8. Konflikt izraelsko-palestyński
9. Wojna domowa w Syrii lub/i w Jemenie
10. Tajwan: Napięcia z Chinami lub Kaszmir - spór terytorialny między Pakistanem i Indiami.
11. Ameryka Łacińska: Meksyk: Rywalizacja karteli narkotykowych lub/i
Kolumbia: Działalność grup partyzanckich (ELN, FARC)
12. Afryka: Sudan: Wyniszczająca wojna domowa lub Region Sahelu: aktywność grup dżihadystycznych.
13. Interwencja humanitarna, misje pokojowe a suwerenność państwowa.
14. Odpowiedzialność za wojnę. Procesy norymberski i tokijski. MTK.
15. Koncepcje wojny sprawiedliwej.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
1. Student w pogłębionym stopniu charakteryzuje fundamentalne pojęcia, teorie i metody stosowane w studiach nad wojną i pokojem oraz wyniki najnowszych badań naukowych w tym obszarze (K_W01).
2. Student w pogłębiony sposób objaśnia rolę armii jako narzędzia wojny, gwaranta politycznego porządku i stabilności, grupy interesu, alternatywy dla władzy cywilnej (K_W04).
3. Student rozważa i uzasadnia w pogłębiony sposób rozwiązania służące pociągnięciu do odpowiedzialności m.in. karnej za wojnę, za zbrodnie agresji, przeciwdziałaniu zjawisku dzieci-żołnierze, najemnictwa we współczesnych wojnach i konfliktach zbrojnych (prywatyzacji sektora militarnego), prowadzeniu wojny sprawiedliwej. Wyjaśnia nieprzystawalność rozwiązań instytucjonalnych do charakteru współczesnych wojen i konfliktów zbrojnych (K_W06).
Umiejętności:
1. Student w pogłębionym stopniu prezentuje analizy przyczyn, przebiegu, charakteru i następstw dla bezpieczeństwa wewnętrznego i międzynarodowego współczesnych wojen i konfliktów zbrojnych. Lokalizuje, identyfikuje i opisuje konflikty zbrojne w najbardziej zapalnych punktach świata (K_U01).
2. Student w pogłębionym stopniu (z wykorzystaniem pogłębionej teoretycznie oceny) porównuje wojny przedpaństwowe, państwowe i tzw. nowe wojny (K_U02).
Kompetencje:
1. Student w pogłębionym stopniu identyfikuje ewentualne zagrożenia dla pokoju rozumiejąc przyczyny wojen i konfliktów zbrojnych współczesnego świata i wskazuje priorytety służące realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania (K_K01).
Kryteria oceniania
Skala korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (SI):
Poziom 1. BRAK SI
Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach.
Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.
Przedmiot kończy się zaliczeniem na ocenę.
Warunki zaliczenia: 1. (50% oceny końcowej) obecność na zajęciach i aktywny w nich udział odnotowywany na bieżąco (Dopuszczalne są dwie nieobecności, każda następna powoduje, że wszystkie nieobecności należy zaliczyć na dyżurze dydaktycznym; więcej niż 50% nieobecności skutkuje nieklasyfikacją). 2. (50% oceny końcowej) praca roczna - w sali.
Praktyki zawodowe
nie dotyczy
Literatura
K. N. Waltz, Człowiek, państwo , wojna, Kraków 2023.
B. Balcerowicz, O pokoju , o wojnie, Warszawa 2013.
Sun Tzu, Sztuka wojny, różne wyd.
C. von Clausewitz, O wojnie, różne wyd.
J. G. Otto, Państwo i wojna w kauzalnym związku, Warszawa 2023, rozdz. 5.13.
B. Balcerowicz, O pokoju , o wojnie, Warszawa 2013.
M. Kaldor, Globalizacja , państwo i wojna, w: P. Sztompka, M. Kuci(red), Socjologia, Kraków 2005.
R.Y. Pelton, Najemnicy XXI wieku, Warszawa 2008.
R. Uesseler, Wojna jako usługa, Warszawa 2008.
W. Urban, Nowożytni najemnicy, Warszawa 2008.
J. Czyżewski, Dzieci żołnierze we współczesnych konfliktach zbrojnych, Toruń 2009.
R. Kobryński, Dzieci w konfliktach zbrojnych, Warszawa 2013.
G. Corm, Religia i polityka w XXI w., Warszawa 2007.
A. T. Khoury (red.), Wojna i przemoc w religiach świata, Kraków 2006.
G. Kepel, Zemsta Boga. Warszawa 2010.
Interwencja humanitarna a suwerenność państwowa w: T. Żuradzki, T. Kuniński (red.), Etyka wojny, Warszawa 2009.
Interwencje humanitarne i operacje pokojowe w: J. Baylis, J. Wirtz (red), Strategia we współczesnym świecie, Kraków 2009.
R. Mozgol, Teologia wojny, Biała Podlaska 2008.
M. Walzer, Wojny sprawiedliwe i niesprawiedliwe, Warszawa 2010.
P. Grzebyk, Odpowiedzialność karna za zbrodnie agresji, Warszawa 2010.
L. Freedman, Przyszła wojna, Warszawa 2019.
M. Madej (red.), Wojny Zachodu. Interwencje zbrojne państw zachodnich po zimnej wojnie, Warszawa 2017.
R. Łoś, J. Regina-Zacharski, Współczesne konflikty zbrojne, Warszawa 2010.
Literatura uzupełniająca:
A. Bryl, Zbrodnie przeciwko ludzkości w doktrynie i orzecznictwie międzynarodowych trybunałów karnych, Warszawa 2021.
B. Heuser, Czytając Clausewitza, Warszawa 2008.
H. Munkler, Wojny naszych czasów, wyd. rożne.
J. Scahill, Blackwater. Powstanie najpotężniejszej armii świata, Wrocław 2007.
G. Carrisi, Dzieci – Żołnierze, Kraków 2007.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: