Studia nad wywiadem 2102-BW-M-D1STWY
Opis:
W ramach prowadzonych zajęć studenci zapoznani zostaną z kwestiami definicyjnymi i różnymi sposobami definiowania pojęcia wywiad, jego komponentami, strukturami organizacyjnymi przyjętymi w różnych krajach, pionami, liniami oraz relacjami ze strukturami władzy w państwie odpowiedzialnymi za politykę bezpieczeństwa. Szczegółowo zapoznani zostaną z podstawowymi instrumentami pracy wywiadu, sposobowi pozyskiwania informacji wywiadu. Ponadto studenci zapoznani zostaną z cyklem wywiadowczym, cyklem informacyjnym wywiadu, błędami popełnianymi przez analityków wywiadu oraz podstawowymi technikami dezinformacyjnymi stosowanymi przez wywiad. W bloku historycznym studenci zapoznani zostaną z historią powstawania wyspecjalizowanych struktur wywiadowczych w państwach nowożytnych oraz zdobędą wiedzę z zakresu dziejów polskiego wywiadu w czasach o walki o niepodległość, w okresie II Rzeczypospolitej, w czasie II wojny światowej oraz w okresie PRL. Zapoznani zostaną też z zadaniami obecnie działających w Polsce struktur wywiadowczych usytuowanych w cywilnych /AW/ i wojskowych /SWW/ agencjach wywiadowczych. W kolejnym bloku tematycznym przedmiotu Studia nad wywiadem jest blok poświęcony sposobom naboru do wywiadu, kryteriom doboru kadr wywiadowczych, profilowi psycho-fizycznemu kandydatów do służby, sylwetce etyczno-moralnej oficera wywiadu oraz metodom szkoleniowym, jakim podlegają kandydaci do służby.
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach w sali dydaktycznej: 18 h
- udział w konsultacjach i sesji egzaminacyjnej (egzamin ustny) – 5 h
- studiowanie literatury przedmiotu i przygotowanie do zajęć – 22 h
- samodzielna nauka i przygotowanie do egzaminu ustnego – 30 h
Sumaryczny nakład pracy studenta: 75 godzin
Liczba punktów ECTS: 3.0 ECTS
|
W cyklu 2025Z:
W ramach prowadzonych zajęć studenci zapoznani zostaną z kwestiami definicyjnymi i różnymi sposobami definiowania pojęcia wywiad, jego komponentami, strukturami organizacyjnymi przyjętymi w różnych krajach, pionami, liniami oraz relacjami ze strukturami władzy w państwie odpowiedzialnymi za politykę bezpieczeństwa. Szczegółowo zapoznani zostaną z podstawowymi instrumentami pracy wywiadu, sposobowi pozyskiwania informacji wywiadu. Ponadto studenci zapoznani zostaną z cyklem wywiadowczym, cyklem informacyjnym wywiadu, błędami popełnianymi przez analityków wywiadu oraz podstawowymi technikami dezinformacyjnymi stosowanymi przez wywiad. W bloku historycznym studenci zapoznani zostaną z historią powstawania wyspecjalizowanych struktur wywiadowczych w państwach nowożytnych oraz zdobędą wiedzę z zakresu dziejów polskiego wywiadu w czasach o walki o niepodległość, w okresie II Rzeczypospolitej, w czasie II wojny światowej oraz w okresie PRL. Zapoznani zostaną też z zadaniami obecnie działających w Polsce struktur wywiadowczych usytuowanych w cywilnych /AW/ i wojskowych /SWW/ agencjach wywiadowczych. |
W cyklu 2026Z:
W ramach prowadzonych zajęć studenci zapoznani zostaną z kwestiami definicyjnymi i różnymi sposobami definiowania pojęcia wywiad, jego komponentami, strukturami organizacyjnymi przyjętymi w różnych krajach, pionami, liniami oraz relacjami ze strukturami władzy w państwie odpowiedzialnymi za politykę bezpieczeństwa. Szczegółowo zapoznani zostaną z podstawowymi instrumentami pracy wywiadu, sposobowi pozyskiwania informacji wywiadu. Ponadto studenci zapoznani zostaną z cyklem wywiadowczym, cyklem informacyjnym wywiadu, błędami popełnianymi przez analityków wywiadu oraz podstawowymi technikami dezinformacyjnymi stosowanymi przez wywiad. W bloku historycznym studenci zapoznani zostaną z historią powstawania wyspecjalizowanych struktur wywiadowczych w państwach nowożytnych oraz zdobędą wiedzę z zakresu dziejów polskiego wywiadu w czasach o walki o niepodległość, w okresie II Rzeczypospolitej, w czasie II wojny światowej oraz w okresie PRL. Zapoznani zostaną też z zadaniami obecnie działających w Polsce struktur wywiadowczych usytuowanych w cywilnych /AW/ i wojskowych /SWW/ agencjach wywiadowczych. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Efekty uczenia się:
Student po ukończeniu zajęć:
- K_W02: Objaśnia w pogłębionym stopniu specyfikę działalności służb wywiadowczych oraz ich rolę w kreowaniu bezpieczeństwa państwa i relacjach z cywilnymi ośrodkami decyzyjnymi
- K_W03: Syntetyzuje i rekonstruuje w stopniu pogłębionym normy prawne, reguły organizacyjne oraz wewnętrzne mechanizmy funkcjonowania instytucji wywiadowczych
- K_W04: Charakteryzuje w sposób pogłębiony strukturę, zadania i instrumenty pracy cywilnych i wojskowych agencji wywiadowczych (w tym cykl wywiadowczy, procedury informacyjne i metody naboru)
- K_W07: W stopniu pogłębionym integruje i krytycznie ocenia dorobek teoretyczny oraz ewolucję historyczną studiów nad wywiadem jako wyodrębnionego obszaru badawczego nauk o bezpieczeństwie
- K_U04: Formułuje i weryfikuje samodzielne prognozy oraz stanowiska analityczne dotyczące skuteczności działań wywiadowczych, a także ewaluuje ryzyko błędu analitycznego i stosowania technik dezinformacyjnych
- K_K01: Inicjuje i określa priorytety analityczno-wywiadowcze niezbędne do neutralizacji zewnętrznych zagrożeń dla struktur państwowych
- K_K04: Rozstrzyga dylematy etyczno-moralne związane ze służbą w wywiadzie oraz wykorzystuje wyniki krytycznej analizy wiedzy wywiadowczej w pracy zawodowej i sytuacjach decyzyjnych
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania
Obecność na zajęciach: w trakcie semestru dopuszcza się maksymalnie 2 nieobecności nieusprawiedliwione; przekroczenie tego limitu wymaga usprawiedliwienia oraz odpracowania zajęć na dyżurze dydaktycznym prowadzącego.
Stosowanie narzędzi sztucznej inteligencji (SI): zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia w przedmiocie ustala się Poziom 1 stosowania SI – dopuszcza się wykorzystanie narzędzi SI wyłącznie do wsparcia procesu samodzielnej nauki i porządkowania wiedzy z literatury przedmiotu.
Weryfikacja wszystkich przypisanych efektów uczenia się odbywa się w trakcie egzaminu ustnego: K_W02; K_W03; K_W04; K_W07; K_U04; K_K01; K_K04. Aby otrzymać ocenę pozytywną, student musi w minimalnym stopniu opanować wszystkie przypisane do przedmiotu efekty uczenia się.
Skala oceniania:
0 – 50 pkt: 2.0 (niedostateczny) – brak osiągnięcia minimalnych efektów uczenia się.
51 – 58 pkt: 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie wszystkich efektów uczenia się.
59 – 65 pkt: 3.5 (dostateczny plus) – poprawne opanowanie wiedzy oraz podstawowa umiejętność jej analizy.
66 – 74 pkt: 4.0 (dobry) – samodzielna analiza struktur i procedur wywiadowczych oraz dobre opanowanie literatury.
75 – 86 pkt: 4.5 (dobry plus) – wysoki poziom krytycznej analizy, płynne operowanie literaturą i trafność argumentacji.
87 – 100 pkt: 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się dojrzałość analityczna, głęboka wiedza historyczno-instytucjonalna oraz oryginalność w rozstrzyganiu dylematów wywiadowczych.
Praktyki zawodowe
Nieobowiązkowe: W instytucjach kontroli i nadzoru nad służbami specjalnymi: BBN, Sejm RP - Komisja ds. służb specjalnych, Kancelaria Prezesa RM: Kolegium ds. służb specjalnych.
Literatura
Literatura:
Andrew CH. Tylko dla oczu Prezydenta. Prezydenci amerykańscy a tajne służby, Warszawa 1998;
Alvarez D. Historia szpiegostwa Watykanu, Warszawa 2008;
Cenckiewicz S. Długie ramię Moskwy. Wywiad wojskowy Polski Ludowej 1943-1991. Wprowadzenie do syntezy. Warszawa bd.; Fuilgot R., Kauffer R. Słuzby specjalne. Historia wywiadu i kontrwywiadu na świecie, Warszawa 1998;
Herman M. Potęga wywiadu, Warszawa 2002;
Larecki J. Wielki leksykon służb specjalnych świata, Warszawa 2007;
Minkina M. Sztuka wywiadu w państwie współczesnym, Warszawa 2014;
Misiuk A. Służby wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej, Warszawa 2011;
Polskie służby specjalne. Słownik. A. Wojtaszczyk-redakcja, Warszawa 2011;
Siemiątkowski Z. Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie władzy PRL, Warszawa 2009;
Zalewski S. Służby specjalne w państwie demokratycznym, Warszawa 2002.
Z. Siemiątkowski, Sztuka wywiadu, Toruń 2025;
T. Weiner, The Mission. The CIA in 21 st Centure, New York 2025;
Ch. Whipple, Arcyszpiedzy. Jak dyrektorzy CIA kształtowali historię i jak wpływają na przyszłość świata, Kraków 2025;
S. Szawit, Byłem szefem Mossadu. Gra o bezpieczny Izrael, Wrocław 2020;
|
W cyklu 2025Z:
Andrew CH. Tylko dla oczu Prezydenta. Prezydenci amerykańscy a tajne służby, Warszawa 1998; |
W cyklu 2026Z:
Andrew CH. Tylko dla oczu Prezydenta. Prezydenci amerykańscy a tajne służby, Warszawa 1998; |