Komunikowanie w zakresie bezpieczeństwa 2102-BW-M-D1KWZB
1. Psychospołeczne uwarunkowania komunikowania: ujęcia teoretyczne, zastosowania praktyczne
Zagadnienia związane z odbiorem informacji w kontekście psychologicznym i społecznym, w tym znaczenie emocji, doświadczenia zbiorowego i zakorzenionych wzorców reakcji.
Przegląd czynników wpływających na percepcję ryzyka — m.in. efektu dostępności, poczucia kontroli, dystansu moralnego czy wcześniejszych doświadczeń z kryzysami.
Znaczenie zaufania do instytucji i źródeł informacji w kontekście skuteczności przekazu oraz jego akceptacji społecznej.
Teoria społecznej amplifikacji ryzyka (Social Amplification of Risk Framework – SARF) jako narzędzie wyjaśniające, dlaczego identyczne informacje mogą wywoływać odmienne reakcje społeczne w różnych kontekstach.
Dezinformacja i zakłócenia w środowisku komunikacyjnym — wpływ nadmiaru informacji, niespójnych przekazów i zróżnicowania kanałów na reakcje zbiorowe.
2. Komunikacja instytucjonalna w strukturach bezpieczeństwa
Struktura systemu bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce z uwzględnieniem podziału kompetencji między administracją rządową a lokalną, służbami mundurowymi oraz instytucjami wspierającymi.
Komunikacja jako integralny element zarządzania kryzysowego — znaczenie planowania informacyjnego, spójności przekazu i identyfikowalności źródeł.
Relacje pomiędzy poziomem centralnym a lokalnym w zakresie obiegu informacji i odpowiedzialności komunikacyjnej — potencjalne napięcia i wyzwania koordynacyjne.
Podstawy prawne prowadzenia działań informacyjnych przez instytucje państwowe, z uwzględnieniem specyfiki sytuacji nadzwyczajnych.
Kapitał zaufania społecznego jako zasób instytucjonalny warunkujący skuteczność komunikacji i poziom przestrzegania zaleceń w warunkach zagrożenia.
3. Strategie i modele komunikacji kryzysowej
Komunikowanie w cyklu zarządzania kryzysowego — rozróżnienie między fazą prewencji, eskalacji, stabilizacji i odbudowy reputacji instytucji.
Model CERC (Crisis and Emergency Risk Communication) jako ujęcie dynamiczne, dostosowane do faz zagrożenia, z uwzględnieniem odpowiedniego doboru tonu, treści i kanału przekazu.
Koncepcja Image Restoration Theory — techniki odbudowy wizerunku, sposoby reakcji instytucjonalnej na krytykę, odpowiedzialność i przejrzystość jako elementy strategii.
Znaczenie języka komunikatu: różnice między przekazem technicznym a społecznym, rola empatii i klarowności w budowaniu zrozumienia i redukowaniu niepewności.
Różnicowanie komunikatów względem typu odbiorcy — od informacji operacyjnych po narracje stabilizujące i budujące zaufanie.
4. Media, przestrzeń cyfrowa i bezpieczeństwo informacyjne
Przemiany ekosystemu informacyjnego w dobie cyfryzacji: tempo obiegu treści, decentralizacja źródeł i hybrydowy charakter komunikacji.
Rola mediów tradycyjnych i społecznościowych w procesie zarządzania komunikatem — potencjał i zagrożenia związane z viralnością i dynamiką platform cyfrowych.
Zasady współpracy z mediami i prowadzenia komunikacji publicznej w sytuacjach wrażliwych — odpowiedzialność instytucji za rzetelność i przejrzystość informacji.
Mechanizmy przeciwdziałania dezinformacji, w tym szybkie reagowanie (real-time rebuttal), fact-checking i analiza behawioralna reakcji na przekaz.
Komunikacja jako część odporności informacyjnej państwa — rozumiana nie tylko jako przekaz, lecz także jako proces kształtowania postaw społecznych i legitymizacji działań publicznych.
Bilans nakładu pracy studenta (Punkty ECTS)
Forma aktywności studenta/ Obciążenie godzinowe
Godziny kontaktowe: Udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej – obciążenie: 30 h
Praca własna: Studiowanie literatury i przygotowanie do bieżących zajęć- obciążenie: 15 h
Praca własna: Praca w zespole, przygotowanie projektu grupowego - obciążenie:15 h
Praca własna: Samodzielna nauka i przygotowanie do testu- obciążenie: 15 h
SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTW (h):75 godzin
LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3.0 ECTS
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2026Z: |
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza:
K_W02 – identyfikuje w pogłębionym stopniu koncepcje z zakresu nauk społecznych dotyczące komunikacji,
K_W03 – analizuje w pogłębiony sposób struktury i instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo, gromadzi ją i hierarchizuje w stopniu pogłębionym.
K_W04 – opisuje w pogłębionym zakresie zasady i mechanizmy komunikacji społecznej w sytuacjach zagrożenia.
Umiejętności:
K_U05 – stosuje zasady skutecznej komunikacji w praktyce zawodowej,
K_U07 – analizuje i interpretuje zjawiska społeczne związane z bezpieczeństwem.
Kompetencje społeczne:
K_K02 – uświadamia sobie znaczenie profesjonalnej komunikacji w działaniach na rzecz bezpieczeństwa.
Kryteria oceniania
Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga przystąpienia do i zaliczenia testu końcowego.
1. Na ocenę końcową składa się wynik tego testu, przeprowadzanego podczas ostatnich zajęć, i składającego się. z pytań zamkniętych i półotwartych.
- Przypisane efekty uczenia się:
K_W02 (koncepcje z zakresu nauk społecznych dotyczące komunikacji);
K_W03 (znajomość struktur instytucjonalnych zajmujących się bezpieczeństwem);
K_W04 (znajomość zasad komunikacji społecznej w sytuacji zagrożenia).
Przypisana waga i wartość oceny końcowej - 50%, (maksymalnie 50 punktów).
2. Projekt grupowy. Symulacja procesów komunikacyjnych w sytuacji zagrożenia, założenia przekazu medialnego.
Przypisane efekty uczenia się:
K_U05 – potrafi zastosować zasady skutecznej komunikacji w praktyce zawodowej,
K_U07 – potrafi analizować i interpretować zjawiska społeczne związane z bezpieczeństwem.
K_K02 – ma świadomość znaczenia profesjonalnej komunikacji w działaniach na rzecz bezpieczeństwa.
Dopuszczalny poziom stosowania SI w przygotowywaniu prezentacji w skali 1-5: zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia
Poziom 2. GENEROWANIE POMYSŁÓW I TWORZENIE STRUKTURY PRZEZ SI (Sztuczna inteligencja może być wykorzystana m.in. do
przeprowadzenia burzy mózgów, stworzenia struktury i generowania pomysłów na udoskonalenie pracy. W ostatecznej wersji pracy nie
mogą się znaleźć żadne treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję).
Przypisana wartość oceny końcowej - maksymalnie 30% (30 punktów).
3. Aktywność rozumiana jako udział w pracy zespołowej, ćwiczeniach warsztatowych i analizach problemowych. Ocenie podlega stopień przygotowania merytorycznego, znajomość wskazanej literatury, umiejętność formułowania trafnych wniosków oraz pogłębionej refleksji w odniesieniu do omawianych zagadnień w trakcie zajęć.
Przypisane efekty uczenia się.
K_W02, K_W03, K_W04 (efekty wiedzowe), K_U7 (analiza zjawisk związanych z bezpieczeństwem), .K_K02 (znaczenie profesjonalnej komunikacji).
- Przypisana waga i wartość punktowa: 20% oceny końcowej (Maksymalnie 20 punktów)
RAZEM : Wszystkie powyższe efekty: 100% / Maksymalnie 100 punktów. Bilans nakładu pracy studenta (Punkty ETCS):
● 0 – 50 pkt: Ocena 2.0 (niedostateczny) – brak osiągnięcia minimalnych efektów kształcenia dla przedmiotu.
● 51 – 58 pkt: Ocena 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie kryteriów.
● 59 – 65 pkt: Ocena 3.5 (dostateczny plus) – poprawne zdefiniowanie większości pojęć.
● 66 – 74 pkt: Ocena 4.0 (dobry) – samodzielna analiza zasad komunikowania się w sytuacjach zagrożenia.
● 75 – 86 pkt: Ocena 4.5 (dobry plus) – wysoka aktywność, dobra znajomość literatury. .
● 87 – 100 pkt: Ocena 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza i pogłębiony analitycznie projekt. Formy aktywności studenta/obciążenia godzinowe
Dopuszczalne są dwie nieobecności na zajęciach pod warunkiem zaliczenia ich treści w trakcie dyżuru dydaktycznego.
Literatura
Literatura podstawowa
Dobek-Ostrowska, B. (1999). Podstawy komunikowania społecznego ,. Astrum.
Dojwa-Turczyńska, K., & Bodziany, M. (2013). Public relations instytucji bezpieczeństwa. Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych.
Domalewska, D. (2020). Wielowymiarowość komunikacji w kontekście bezpieczeństwa: Komunikacja w sytuacjach kryzysowych i komunikacja strategiczna. Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej.
Griffin E. (2003). Podstawy komunikacji społecznej, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne
Gryz, J., & Kitler, W. (Red.). (2007). System reagowania kryzysowego. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Kahneman D. (2024). Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, Media Rodzina
Olejnik, T. (2017). Zarządzanie kryzysowe a komunikacja, czyli jak i kiedy informować ludzi. Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Poznańska, A. (2012). Komunikacja medialna a sfera publiczna: Szanse i zagrożenia. Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. (2024). Księga komunikacji kryzysowej: Teoria i praktyka. RCB.
Sobera, W. (2023). Profesjonalizacja komunikowania w sytuacji kryzysowej: Studium przypadku. Uniwersytet Śląski.
Żebrowski, A. (2016). Walka informacyjna w asymetrycznym środowisku bezpieczeństwa międzynarodowego: Wybrane problemy. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Pietrek, G. (2025). Komunikacja kryzysowa w systemie ochrony ludności: Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.
Literatura uzupełniająca
Coombs, W. T. (2021). Ongoing crisis communication: Planning, managing, and responding (6th ed.). SAGE Publications.
Diers-Lawson, A., Schwarz, A., Meissner, F., & Ravazzani, S. (Eds.). (2024). Risk and crisis communication in Europe: Towards integrating theory and practice in unstable and turbulent times. Routledge.
Heath, R. L., & O’Hair, H. D. (Eds.). (2009). Handbook of risk and crisis communication. Routledge.
Renn, O. (2008). Risk governance: Coping with uncertainty in a complex world. Earthscan / Routledge.
Taylor, B. C., & Bean, H. (Eds.). (2019). The handbook of communication and security. Routledge.
Ulmer, R. R., Seeger, M. W., & Coombs, W. T. (2011). Effective crisis communication: Moving from crisis to opportunity (2nd ed.). SAGE Publications.
Carreira, C., Mendes, A., Ferreira, J. F., & Christin, N. (2025). A systematic review of security communication strategies: Concepts, typologies, and applications. Manuscript submitted for publication.