Bezpieczeństwo ekonomiczne 2102-BW-M-D1BEEK

Wiedza

K_W01: Student charakteryzuje w stopniu pogłębionym istotę, zakres i główne wymiary bezpieczeństwa ekonomicznego oraz wyjaśnia jego miejsce w systemie bezpieczeństwa państwa i relacje z innymi obszarami nauk społecznych.

K_W03: Student wyjaśnia w stopniu pogłębionym ekonomiczne, prawne, społeczne i instytucjonalne mechanizmy służące zapobieganiu kryzysom gospodarczym, ograniczaniu ich skutków oraz wzmacnianiu odporności ekonomicznej państwa.

K_W04: Student charakteryzuje w stopniu pogłębionym organizację, zadania i instrumenty działania instytucji państwowych oraz ponadnarodowych odpowiedzialnych za poszczególne obszary bezpieczeństwa ekonomicznego.

Umiejętności

K_U01: Student analizuje w stopniu pogłębionym zależności między procesami gospodarczymi, politycznymi i społecznymi oraz ocenia ich wpływ na bezpieczeństwo ekonomiczne państwa.

K_U04: Student przeprowadza w stopniu pogłębionym analizę danych i źródeł dotyczących bezpieczeństwa ekonomicznego, a następnie formułuje samodzielne diagnozy, prognozy oraz propozycje działań służących przeciwdziałaniu zidentyfikowanym zagrożeniom.

Kompetencje społeczne

K_K01: Student jest gotów do określania i uzasadniania priorytetów działań służących przeciwdziałaniu zagrożeniom ekonomicznym dla państwa i społeczeństwa.

K_K02: Student jest gotów do przewidywania ekonomicznych, społecznych, politycznych i prawnych konsekwencji działań podejmowanych w obszarze bezpieczeństwa ekonomicznego.

K_K04: Student jest gotów do krytycznej oceny wykorzystywanych źródeł, danych i instrumentów polityki bezpieczeństwa ekonomicznego oraz do korzystania z wiedzy eksperckiej przy rozwiązywaniu złożonych problemów.

K_K05: Student jest gotów do inicjowania i uzasadniania działań wykorzystujących przedsiębiorczość, innowacyjność oraz współpracę sektora publicznego i prywatnego w celu wzmacniania odporności ekonomicznej.

Skala ocen (w procentach):
2,0 – 0–54%
3,0 – 55–61%
3,5 – 62–68%
4,0 – 69–76%
4,5 – 77–87%
5,0 – 88–100%

Dwie ścieżki zaliczenia:
A: dla osób przystępujących do egzaminu (bez uczestniczenia w zajęciach - nie ma rozliczania frekwencji)
- egzamin pisemny: 100 proc. oceny

B: dla osób uczestniczących w zajęciach:
Składniki oceny końcowej:
- udział w dyskusji moderowanej: 15%; referat / praca pisemna: 25%; egzamin: 60%.
- obecność jest obowiązkowa i będzie weryfikowana na zajęciach poprzez sprawdzanie listy obecności. Dopuszczalna jest jedna nieobecność w semestrze.
- rozliczenie nieobecności: student/-ka jest zobowiązany zaliczyć każdą nieobecność na dyżurze dydaktycznym (powyżej jednej - dopuszczalnej).

Egzamin obejmuje pytania zamknięte, półotwarte i problemowe pytania otwarte. Weryfikowane efekty: K_W01, K_W03, K_W04, K_U01,
K_U04.

Referat problemowy/ praca pisemna - dotyczy wybranego zagrożenia, kryzysu, polityki sektorowej albo instrumentu bezpieczeństwa
ekonomicznego. Powinien obejmować diagnozę problemu, analizę źródeł lub danych, ocenę możliwych konsekwencji oraz uzasadnione
rekomendacje. Weryfikowane efekty: K_U01, K_U04, K_K01, K_K02, K_K04, K_K05.

Dyskusja moderowana - obejmuje interakcję między wykładowcą oraz pozostałymi uczestnikami zajęć w zakresie analizowanej
problematyki zajęć. Weryfikowane efekty: K_U01, K_U04, K_K01, K_K02, K_K04.

Wykorzystanie SI:

Zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia, w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia obowiązują wytyczne, jak poniżej:

– Poziom 1. BRAK SI (Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach. Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.)

– Poziom 2. GENEROWANIE POMYSŁÓW I TWORZENIE STRUKTURY PRZEZ SI (Sztuczna inteligencja może być wykorzystana m.in. do przeprowadzenia burzy mózgów, stworzenia struktury i generowania pomysłów na udoskonalenie pracy. W ostatecznej wersji pracy nie mogą się znaleźć żadne treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję).

W odniesieniu do elementów przedmiotu oznacza to:

Egzamin pisemny – poziom 1 wykorzystania SI: korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji jest niedozwolone.

Referat problemowy / praca pisemna – poziom 2 wykorzystania SI.

Student ponosi pełną odpowiedzialność za poprawność merytoryczną przedstawionych treści, prawdziwość przywołanych źródeł,
poszanowanie praw autorskich oraz zgodność pracy z zasadami etyki akademickiej.

Nie dotyczy

LITERATURA PODSTAWOWA

Budnikowski A., Ekonomia międzynarodowa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2021 i wydania następne.
Kuźmińska-Haberla A., Bobowski S. (red.), Ekonomia i międzynarodowe stosunki gospodarcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław 2019.
Melitz M.J., Obstfeld M., Krugman P.R., Ekonomia międzynarodowa, t. 1–2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

Aleksandrowicz T., Bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni ze stanowiska prawa międzynarodowego, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2016, nr 8, z. 5, s. 11–28.
Bencsik A., Karpiuk M., Cybersecurity in Hungary and Poland: Military Aspects, „Cybersecurity and Law” 2023, vol. 1, dostęp: https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-1f32393e-5813-404e-b4a5-7cb171fb1dfd
Bolecki A. (red.), Prawo konkurencji, LexisNexis, Warszawa 2014.
Bożyk P., Zagraniczna i międzynarodowa polityka ekonomiczna, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004.
Chałubińska-Jentkiewicz K., Prawne granice dezinformacji w środkach społecznego przekazu, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2023 (rekomendowane rozdziały I i IV).
Cieślak M. (red.), Prognozowanie gospodarcze. Metody i zastosowania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.
Dawidczyk A., Gryz J., Koziej S., Zarządzanie strategiczne bezpieczeństwem, Debit, Łódź 2006.
Misiuk A., Itrich-Drabarek J., Dobrowolska-Opała M. (red.), Encyklopedia bezpieczeństwa wewnętrznego, Elipsa, Warszawa 2021.
Gawlikowska-Fyk A., Samochody elektryczne w Niemczech – jazda pod prąd, „Biuletyn PISM” 2017, nr 105 (1547).
Grzelak M., Liedel K., Bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni. Zagrożenia i wyzwania dla Polski – zarys problemu, „Bezpieczeństwo Narodowe” 2012, nr 22.
Grzelak M., Skutki sprawy Edwarda Snowdena dla prywatności danych w cyberprzestrzeni, „Bezpieczeństwo Narodowe” 2015, nr 33.
Kańciak A., Bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni oraz społeczeństwo informacyjne jako przedmiot analiz naukowych i debat publicznych, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2013, nr 9.
Kłysik-Uryszek A., Kuna-Marszałek A., Buczkowski B., Świerkocki J., Polskie inwestycje bezpośrednie. Doświadczenia przedsiębiorstw regionu łódzkiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2015.
Kranc K., Jóźwiak I.J., Gruber J., Bezpieczeństwo haseł wśród użytkowników Internetu, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie” 2014, z. 68.
Księżopolski K.M., Bezpieczeństwo ekonomiczne, Elipsa, Warszawa 2011.
Maj E., Witkowski P. (red.), Bezpieczeństwo ekonomiczne. Bezpieczeństwo informacyjne. Polska i Lubelszczyzna w 2022 roku, Wydawnictwo UMCS, Lublin.
Paurienė G., Theoretical Approaches to Economic Security, „Public Security and Public Order” 2025, vol. 37, nr 2, https://doi.org/10.13165/PSPO-25-37-02-05
Płaczek J. (red.), Ekonomika bezpieczeństwa państwa w zarysie, Difin, Warszawa 2014 (w szczególności rozdział XIII: E. Kochanek, Bezpieczeństwo energetyczne).
Rocznik Statystyczny Handlu Zagranicznego, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2024.
Rydzykowski W. (red.), Współczesna polityka transportowa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2017.
Sporek T. (red.), Międzynarodowe stosunki gospodarcze – integracja regionalna w Europie i na świecie, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice 2012.
Sulowski S., Brzeziński M. (red.), Trzy wymiary współczesnego bezpieczeństwa, Elipsa, Warszawa 2014.
Śmiałek K. (red.), Współczesne bezpieczeństwo ekonomiczne państwa. Wybrane problemy, Wydawnictwo FNCE, Poznań 2023.
Tomaszewski K., Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej. W kierunku zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2025.
Tomaszewski K., The Polish Road to the New European Green Deal – Challenges and Threats to the National Energy Policy, „Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal” 2020, t. 23, z. 2, s. 5–18.
Tomaszewski K., Rola czynnika ludzkiego w kształtowaniu polityki energetycznej współczesnego państwa, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” 2020, nr 1, s. 147–169.
Tomaszewski K., Sekściński A., Odnawialne źródła energii w Polsce – perspektywa lokalna i regionalna, „Rynek Energii” 2020, nr 4 (149), s. 10–19.
Tomaszewski K., Problemy rozwoju elektromobilności w Polsce w kontekście krajowej polityki energetycznej, „Przegląd Politologiczny” 2019, nr 2, s. 153–165.
Tomaszewski K., Energy Solidarity in the European Union in the Context of the Particular Interests of the Member States, „Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal” 2018, t. 21, z. 2, s. 5–18.
Tomaszewski K., Polityka energetyczna Unii Europejskiej w kontekście problematyki bezpieczeństwa gospodarczego, „Przegląd Politologiczny” 2018, nr 1, s. 133–145.
Tomaszewski K., Autonomous Vehicles as a Challenge for the Transport Policy of the European Union, „Przegląd Europejski” 2017, nr 4 (46), s. 76–95.
Wojciechowska-Filipek S., Cekanowski Z., Bezpieczeństwo funkcjonowania w cyberprzestrzeni: jednostki – organizacji – państwa, CeDeWu, Warszawa 2019.
Wojtaszyk A., Wallas T., Stawarz P. (red.), Integracja europejska. Uwarunkowania, istota i następstwa, ASPRA, Warszawa 2023.
Yuzue N., Sekiyama T., Defining Economic Security Through Literature Review, „Frontiers in Political Science” 2025, vol. 7, opublikowano 1 kwietnia 2025 r., https://doi.org/10.3389/fpos.2025.1501986
Zajda M., Kryptowaluty dla zabieganych, Insignis, Warszawa 2022.

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z dnia 16 maja 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1010).
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 22 maja 2020 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 i 1705).
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z dnia 30 października 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2070).
Obwieszczenie Komisji Europejskiej w sprawie definicji rynku właściwego do celów wspólnotowego prawa konkurencji (97/C 372/03), Dz.Urz. UE C 372 z 9 grudnia 1997 r.
Polityka energetyczna Polski do 2040 roku, https://www.gov.pl/web/klimat/polityka-energetyczna-polski

ADRESY INTERNETOWE

Narodowy Bank Polski: https://www.nbp.pl
Główny Urząd Statystyczny: https://stat.gov.pl
Polska Agencja Inwestycji i Handlu: https://www.paih.gov.pl (zakładka „Publikacje”).
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: https://www.uokik.gov.pl (zakładka „Edukacja”, następnie „Publikacje”).