Polityka UE wobec Bliskiego Wschodu i Afryki 2100-MON-PUBA-OG

Zaliczenie kursu wymaga 60 godzin pracy studenta. Zajęcia 20 godzin, 40 godzin praca własna. ECTS: 2 punkty
Zagadnienia:
1-2. Historia stosunków UE z Bliskim Wschodem (BW, MENA – Middle East and North Africa) i Afryką Subsaharyjską (ASS)
3. Zarys polityki UE wobec MENA i ASS (polityka śródziemnomorska UE – proces barceloński, Unia dla Śródziemnomorza, Europejska Polityka Sąsiedztwa; umowa z Kotonu, Wspólna Strategia UE-Afryka, Szczyty UE-UA)
4. - 5. Państwa priorytetowe w polityce UE wobec Bliskiego Wschodu i ASS
Polityka wobec Afryki (ASS):
 Uwarunkowania polityki UE wobec państw Afryki Subsaharyjskiej
 Elementy polityki UE wobec ASS i środki jej realizacji:
• Polityka rozwojowa (Europejski Fundusz Rozwoju, budżet Wspólnoty Europejskiej, Europejski Bank Inwestycyjny, główne priorytety pomocy rozwojowej UE, rola podmiotów pozapaństwowych w realizowaniu polityki rozwojowej) oraz instrumenty wzmacniania demokracji i przestrzegania praw człowieka
• Polityka migracyjna
• Misje wojskowe i instrumenty współpracy na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Afryce
• Polityka handlowa UE wobec Afryki
• Sankcje
 Relacje z poszczególnymi państwami i organizacjami afrykańskimi oraz największe wyzwania dla współpracy UE z ASS
Polityka wobec Bliskiego Wschodu (MENA):
 Uwarunkowania polityki UE wobec regionu MENA
 Elementy polityki i środki realizacji (j.w.)
 Relacje z poszczególnymi państwami i organizacjami w regionie i największe wyzwania dla współpracy UE z MENA

W cyklu 2026Z:

Zaliczenie kursu wymaga 60 godzin pracy studenta. Zajęcia 20 godzin, 40 godzin praca własna. ECTS: 2 punkty
1-2. Historia stosunków UE z Bliskim Wschodem (BW, MENA – Middle East and North Africa) i Afryką Subsaharyjską (ASS)
3. Zarys polityki UE wobec MENA i ASS (polityka śródziemnomorska UE – proces barceloński, Unia dla Śródziemnomorza, Europejska Polityka Sąsiedztwa; umowa z Kotonu, Wspólna Strategia UE-Afryka, Szczyty UE-UA)
4.-5. Państwa priorytetowe w polityce UE wobec Bliskiego Wschodu i ASS
+Polityka wobec Afryki (ASS):
 Uwarunkowania polityki UE wobec państw Afryki Subsaharyjskiej
 Instrumenty polityki UE wobec ASS i środki jej realizacji:
• Polityka rozwojowa (Europejski Fundusz Rozwoju, budżet Wspólnoty Europejskiej, Europejski Bank Inwestycyjny, główne priorytety pomocy rozwojowej UE, rola podmiotów pozapaństwowych w realizowaniu polityki rozwojowej) oraz instrumenty wzmacniania demokracji i przestrzegania praw człowieka
• Polityka migracyjna
• Misje wojskowe i instrumenty współpracy na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Afryce
• Polityka handlowa UE wobec Afryki
• Sankcje
 Relacje z poszczególnymi państwami i organizacjami afrykańskimi oraz największe wyzwania dla współpracy UE z ASS
+Polityka wobec Bliskiego Wschodu (MENA):
 Uwarunkowania polityki UE wobec regionu MENA
 Elementy polityki i środki realizacji (j.w.)
 Relacje z poszczególnymi państwami i organizacjami w regionie i największe wyzwania dla współpracy UE z MENA

Koordynatorzy przedmiotu

Karolina Zielińska

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Student posiada podstawowe informacje na temat historii rozwoju integracji europejskiej i uprawnień UE w zakresie polityk zewnętrznych. Student posiada podstawowe informacje na temat głównych wyzwań rozwojowych, politycznych i międzynarodowych poszczególnych podregionów w ramach Bliskiego Wschodu i Afryki. Przedmiot ma za zadanie zaznajomić studentów z uwarunkowaniami, podstawowymi kierunkami i narzędziami polityki UE wobec wskazanych regionów oraz konsekwencjami tej polityki dla wszystkich regionów.

Efekty uczenia się

- student identyfikuje determinanty unijnej polityki w stopniu pogłębionym, zarówno determinanty wewnętrzne jak i zewnętrzne, polityczne, gospodarcze, społeczne, i z obszaru szeroko rozumianego bezpieczeństwa
- student wskazuje jej cele,
- student identyfikuje i przewiduje procesy decyzyjne,
- student analizuje dostępne narzędzia i ograniczenia skuteczności polityki w stopniu pogłębionym,
- student wyciąga wnioski i je jasno komunikuje w formie pisemnej i ustnej
Kompetencje społeczne: absolwent uznaje znaczenie wiedzy na temat studiów regionalnych i globalnych w rozwiązywaniu problemów z nimi związanych;
poszukuje i zasięga opinii ekspertów w sytuacji trudności z samodzielnym rozwiązaniem tych problemów; inicjuje działania na rzecz realizacji interesu publicznego w projektowaniu strategii rozwoju i pomocy rozwojowej w odniesieniu do regionów Azji, Ameryk, Afryki i Bliskiego Wschodu
S4_W01, S4_W02, S4_W03, S4_W04, S4_W05, S4_W06, S4_W07, S4_U01, S4_U02, S4_U03, S4_U04, S4_U05, S4_U06, S4_U07, S4_K01, S4_K02, S4_K03, S4_K04

Kryteria oceniania

Obecność na zajęciach - kryterium klasyfikacji (dopuszczalne 2 nieobecności nieusprawiedliwione; odpracowanie możliwe w formie dodatkowej prezentacji na zajęciach)
Aktywność na zajęciach - 30% oceny
Prezentacja wybranego studium przypadku (20 min.) - 30 %
Esej nt studium przypadku 1000-2000 słów (z literaturą uwzględniającą tekst pierwotny min. 1 dokumentu UE) - 40 %
Korzystanie z AI: niedopuszczalne zarówno w przygotowaniu prezentacji, jak i eseju. Wykrycie korzystania z AI oznacza niezaliczenie Konwersatorium Wykrycie korzystania z AI oznacza niezaliczenie Konwersatorium. Poziom 1. Uchwała RD nr 29/2025

Literatura

Adamczyk, Polityka śródziemnomorska Unii Europejskiej wobec zjawiska arabskiej wiosny, „Studia Europejskie” 2012, nr 3.
Adekeye Adebajo, K. Whiteman, The EU and Africa: From Eurafrique to Afro-Europa, https://pdfs.semanticscholar.org/626c/935e227a94fe85276b81a68edb15f23d523f.pdf
Astramowicz-Leyk , Turchyn , Ivasechko. 2024. EU-African Union: Key Areas, Challenges and Prospects for Cooperation. Krakowskie Studia Małopolskie 4(44) 11-34
Behr, van van Genugten, Can a new EU strategy bring EU and Gulf actors closer together?, 2022, https://mei.edu/publication/can-new-eu-strategy-bring-eu-and-gulf-actors-closer-together/
Borkowski, Pomoc rozwojowa WE wobec państw Maghrebu – blaski i cienie, w: K. Czaplicka (red.), Wyzwania międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju, Warszawa 2007/8.
Bremberg, N. 2020. From ‘partnership’ to ‘principled pragmatism’: Tracing discursive practices in EU–Southern Mediterranean relations. European Security, 29(3), pp. 359–375.
Diez T. and Manners I. 2007. Reflecting on Normative Power Europe. In: Berenskoetter, F. and Williams M. J. Power in World Politics. Routledge. 173-188.
Dyduch, J. et.al. 2025. Supporters and contesters of democracy in EUMS: Contestation and the EU’s Engagement in Democracy Support. Normative Shifts, Regional Variation and Member State Dynamics. SHAPEDEM-EU Publications, Available at: https://www.cidob.org/sites/default/files/2025-11/SHAPEDEM-EU_Publication_48_Supporters_and_contesters_of_democracy_in_EUMS_%28D5.3%29.pdf
Dyduch, Zielińska. (2024). Between "normative" and "geopolitical" Europe? The EU's strategy and policy towards Israel. In E. Calandri, K. Golemo, & J. Ventura-Fernández (Eds.), Routledge handbook on cooperation, interdependencies and security in the Mediterranean (pp. 82-97). Routledge.
Federiga Bindi, European Union Foreign Policy: A Historical Overview, in: F. Bindi, The Foreign Policy of the European Union: Assessing Europe's Role in the World, Brookings, 2010
Forysiński, Emmanuel. 2020. EU-Africa Relations: Towards a New Comprehensive Strategy With Africa. Between a Rock and a Hard Place. Przegląd Strategiczny 2020, Issue 13. DOI : 10.14746/ps.2020.1.4
Frankowski, Słomczyńska, Unia Europejska – Afryka Subsaharyjska. Uwarunkowania, mechanizmy, efektywność współpracy, Lublin 2011.
Janiec. Rozwój międzynarodowej aktywności Unii Europejskiej. Wymiar instytucjonalny, przedmiotowy i przestrzenny. Myśl Ekonomiczna i Polityczna 2011 | 1-2(32-33) | 96-112
Jones, Keijzer, Friesen and Veron, EU Development Cooperation With Sub-Saharan Africa 2013-2018 Policies, Funding, Results, 2020, https://www.idos-research.de/uploads/media/ECDPM-DIE_EU_development_cooperation_with_Sub-Saharan_Africa_202005-1.pdf
Kołodziejczyk, Stosunki Unii Europejskiej z grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Rola i znaczenie umów o partnerstwie gospodarczym w zakresie handlu i pomocy rozwojowej, Warszawa 2013.
Kołodziejczyk, Umowy o partnerstwie gospodarczym (EPA) w stosunkach Unia Europejska – grupa państw AKP, Warszawa 2010.
Lannon, Reappraisal of the European Neighbourhood Policy, 2016, https://www.iemed.org/publication/reappraisal-of-the-european-neighbourhood-policy/
Lizak, The European Union and Africa. From Dependency to Partnership, w: P. M. R. Suárez (ed.), La Unión Europea y sus relaciones internacionales, México 2015
Musioł. Operacje pokojowe i dyplomacja prewencyjna oraz ich podstawy w polityce zewnętrznej UE w XXI wieku, Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2012/2013
Ölund, Critical Reflections on the Joint Africa-EU Strategy, Africa Development / Afrique et Développement , Vol. 37, No. 2 (2012), pp. 15-23, https://www.jstor.org/stable/afrdevafrdev.37.2.15
Polus 2026 Relacje Unii Europejskiej z Afryką Politeja Nr 2(96/1), 2025, s. 51-69 https://doi.org/10.12797/Politeja.22.2025.96.1.03
Przybylska-Maszner, Polityka eksternalizacji granic Unii Europejskiej w Afryce, A. Żukowski (red.), „Stare” i „nowe” mocarstwa w Afryce, Olsztyn 2012.
Przybylska-Maszner, UE wobec państw Bliskiego Wschodu – uwarunkowania współpracy, współzależności, rywalizacja, w: P. Osiewicz (red.), Stosunki międzynarodowe w regionie Bliskiego Wschodu. Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne, Warszawa 2016.
Tomaszewski 2026 The European Union – Africa Partnership Nowa Polityka Wschodnia 2026, nr 1 (49) DOI: 10.15804/npw20264903
Zając, Role Unii Europejskiej w regionie Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, Warszawa 2010.

W cyklu 2026Z:

Adamczyk, Polityka śródziemnomorska Unii Europejskiej wobec zjawiska arabskiej wiosny, „Studia Europejskie” 2012, nr 3.
Adekeye Adebajo, K. Whiteman, The EU and Africa: From Eurafrique to Afro-Europa, https://pdfs.semanticscholar.org/626c/935e227a94fe85276b81a68edb15f23d523f.pdf
Astramowicz-Leyk , Turchyn , Ivasechko. 2024. EU-African Union: Key Areas, Challenges and Prospects for Cooperation. Krakowskie Studia Małopolskie 4(44) 11-34
Behr, van van Genugten, Can a new EU strategy bring EU and Gulf actors closer together?, 2022, https://mei.edu/publication/can-new-eu-strategy-bring-eu-and-gulf-actors-closer-together/
Borkowski, Pomoc rozwojowa WE wobec państw Maghrebu – blaski i cienie, w: K. Czaplicka (red.), Wyzwania międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju, Warszawa 2007/8.
Bremberg, N. 2020. From ‘partnership’ to ‘principled pragmatism’: Tracing discursive practices in EU–Southern Mediterranean relations. European Security, 29(3), pp. 359–375.
Diez T. and Manners I. 2007. Reflecting on Normative Power Europe. In: Berenskoetter, F. and Williams M. J. Power in World Politics. Routledge. 173-188.
Dyduch, J. et.al. 2025. Supporters and contesters of democracy in EUMS: Contestation and the EU’s Engagement in Democracy Support. Normative Shifts, Regional Variation and Member State Dynamics. SHAPEDEM-EU Publications, Available at: https://www.cidob.org/sites/default/files/2025-11/SHAPEDEM-EU_Publication_48_Supporters_and_contesters_of_democracy_in_EUMS_%28D5.3%29.pdf
Dyduch, Zielińska. (2024). Between "normative" and "geopolitical" Europe? The EU's strategy and policy towards Israel. In E. Calandri, K. Golemo, & J. Ventura-Fernández (Eds.), Routledge handbook on cooperation, interdependencies and security in the Mediterranean (pp. 82-97). Routledge.
Federiga Bindi, European Union Foreign Policy: A Historical Overview, in: F. Bindi, The Foreign Policy of the European Union: Assessing Europe's Role in the World, Brookings, 2010
Forysiński, Emmanuel. 2020. EU-Africa Relations: Towards a New Comprehensive Strategy With Africa. Between a Rock and a Hard Place. Przegląd Strategiczny 2020, Issue 13. DOI : 10.14746/ps.2020.1.4
Frankowski, Słomczyńska, Unia Europejska – Afryka Subsaharyjska. Uwarunkowania, mechanizmy, efektywność współpracy, Lublin 2011.
Janiec. Rozwój międzynarodowej aktywności Unii Europejskiej. Wymiar instytucjonalny, przedmiotowy i przestrzenny. Myśl Ekonomiczna i Polityczna 2011 | 1-2(32-33) | 96-112
Jones, Keijzer, Friesen and Veron, EU Development Cooperation With Sub-Saharan Africa 2013-2018 Policies, Funding, Results, 2020, https://www.idos-research.de/uploads/media/ECDPM-DIE_EU_development_cooperation_with_Sub-Saharan_Africa_202005-1.pdf
Kołodziejczyk, Stosunki Unii Europejskiej z grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku: rola i znaczenie umów o partnerstwie gospodarczym w zakresie handlu i pomocy rozwojowej, Warszawa 2013.
Kołodziejczyk, Stosunki Unii Europejskiej z grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Rola i znaczenie umów o partnerstwie gospodarczym w zakresie handlu i pomocy rozwojowej, Warszawa 2013.
Kołodziejczyk, Umowy o partnerstwie gospodarczym (EPA) w stosunkach Unia Europejska – grupa państw AKP, Warszawa 2010.
Lannon, Reappraisal of the European Neighbourhood Policy, 2016, https://www.iemed.org/publication/reappraisal-of-the-european-neighbourhood-policy/
Lizak, The European Union and Africa. From Dependency to Partnership, w: P. M. R. Suárez (ed.), La Unión Europea y sus relaciones internacionales, México 2015
Musioł. Operacje pokojowe i dyplomacja prewencyjna oraz ich podstawy w polityce zewnętrznej UE w XXI wieku, Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2012/2013
Ölund, Critical Reflections on the Joint Africa-EU Strategy, Africa Development / Afrique et Développement , Vol. 37, No. 2 (2012), pp. 15-23, https://www.jstor.org/stable/afrdevafrdev.37.2.15
Polus 2026 Relacje Unii Europejskiej z Afryką Politeja Nr 2(96/1), 2025, s. 51-69 https://doi.org/10.12797/Politeja.22.2025.96.1.03
Przybylska-Maszner, Polityka eksternalizacji granic Unii Europejskiej w Afryce, A. Żukowski (red.), „Stare” i „nowe” mocarstwa w Afryce, Olsztyn 2012.
Przybylska-Maszner, UE wobec państw Bliskiego Wschodu – uwarunkowania współpracy, współzależności, rywalizacja, w: P. Osiewicz (red.), Stosunki międzynarodowe w regionie Bliskiego Wschodu. Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne, Warszawa 2016.
Tomaszewski 2026 The European Union – Africa Partnership Nowa Polityka Wschodnia 2026, nr 1 (49) DOI: 10.15804/npw20264903
Zając, Role Unii Europejskiej w regionie Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, Warszawa 2010.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: