Handel ludźmi w Polsce i na świecie 2100-MON-HLPS-OG

Zajęcia obejmują 30 godzin zajęć ujętych w sześć bloków tematycznych:
Blok I – Historia niewolnictwa
 Etyczne problemy zniewolenia.
 Historia niewolnictwa.
 Analiza systemów społecznych fundowanych na niewolnictwie.
 Krótka historia znoszenia niewolnictwa

Blok II – Handel ludźmi i praca przymusowa, jako współczesne niewolnictwo.
 Źródła zniewolenia we współczesnym świecie.
 Zjawiskowe formy współczesnego handlu ludźmi i pracy przymusowej.
 Nowe formy i zjawiska z pogranicza handlu ludźmi.
 Handel ludźmi a przemyt ludzi.

Blok III – Międzynarodowe oraz europejskie uregulowania prawne dotyczące handlu ludźmi.
 Podstawowe dokumenty międzynarodowe (ONZ, UE, RE).
 Instytucje zajmujące się eliminowaniem handlu ludźmi (ONZ, UE, RE, OBWE, IOM, MOP).
 Współpraca międzynarodowa w dziedzinie eliminowania handlu ludźmi.
 Ewolucja prawa międzynarodowego dotyczącego handlu ludźmi.

Blok IV – Eliminowanie handlu ludźmi w Polsce.
 Krótka historia zjawiska na tle przemian politycznych i społecznych.
 Regulacje prawne.
 Instytucje zaangażowane w eliminowanie handlu ludźmi. Analiza systemu przeciwdziałania handlowi ludźmi w Polsce. Medialny wizerunek zjawiska handlu ludźmi w Polsce.

Blok V – Ofiara handlu ludźmi
 Etiologia bycia ofiarą handlu ludźmi – push factors i pull factors.
 Międzynarodowe standardy dotyczące pozycji ofiar handlu ludźmi – obowiązki państwa.
 Współpraca międzynarodowa na rzecz ofiar handlu ludźmi.
 Partnerstwo instytucji krajowych na rzecz ofiar handlu ludźmi.

Blok VI – Programy prewencyjne i edukacja
 Międzynarodowe, europejskie krajowe inicjatywy na rzecz badania zjawiska handlu ludźmi.
 Programy zapobiegania handlowi ludźmi.
 Podnoszenie poziomu świadomości opinii publicznej – media i edukacja.

Koordynatorzy przedmiotu

Zbigniew Lasocik

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w terenie
w sali

Założenia (opisowo)

Przedmiot przeznaczony dla studentów ostatnich lat studiów licencjackich oraz studiów magisterskich. . Rekomendowana jest elementarną wiedza z zakresu nauk społecznych, socjologii, prawa czy kryminologii.

Efekty uczenia się

Wiedza
Po zakończeniu zajęć student:
EK 1. posiada pogłębioną wiedzę na temat wybranych zjawisk społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem współczesnego niewolnictwa, handlu ludźmi i pracy przymusowej (W03, W05),
EK 2. posiada wiedzę na temat genezy tych zjawisk oraz uwarunkowań powodujących ich przekształcanie się w czasie ale także w przestrzeni kulturowej (W01, W04, W05).
EK 3. ma poszerzoną i pogłębioną wiedzę w zakresie różnego rodzaju instytucji służących przeciwdziałaniu i rozwiązywaniu konfliktów i kryzysów występujących we współczesnym państwie (W06),
EK 4. ma pogłębioną wiedzę w zakresie środków ochrony praw i wolności człowieka i obywatela. (W09),
EK 5. ma pogłębioną wiedzę w zakresie instytucjonalnych rozwiązań w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego i regionalnego (W10).
Umiejętności
Po zakończeniu zajęć student:
EK 6. potrafi poddać ocenie rolę czynników społecznych i kulturowych zjawiska handlu ludźmi i przeprowadzić analizę jego rozwoju w Polsce i w świecie (U01, U02),
EK 7. umie samodzielnie rozróżnić najbardziej typowe formy handlu ludźmi i je zdefiniować (U01, U02).
Kompetencje
Po zakończeniu zajęć student:
EK 8: potrafi ocenić efektywność systemu pomocy oferowanej ofiarom handlu ludźmi (K01),
EK 9. umie przeprowadzić badania empiryczne, terenowe polegające np. na zebraniu opinii nt. zjawiska oraz potrafi przeprowadzić wywiad z ekspertem, etc. (K01).

Kryteria oceniania

Warunki zaliczenia:
 praca zespołowa, badania, prezentacja wyników
 test pisemny (wariantowo)
 obecność na zajęciach (brak limitu nieobecności)

Praktyki zawodowe

Literatura

- Handel ludźmi – zapobieganie i ściganie, podręcznik, Warszawa 2006, Z. Lasocik, red., Uniwersytet Warszawski,
- tamże: B. Nowak, Współczesny handel ludźmi a nowożytny handel niewolnikami,
- tamże: Krótki kalendarium atlantyckiego handlu niewolnikami, s. 49,
I. Bieżuńska-Małowist, M. Małowist, Niewolnictwo, Warszawa 1987.
- Z. Lasocik, Handel ludźmi – aspekty społeczne i prawne, Studia Socjologiczne nr 4/2007.
Z. Lasocik, M. Koss, Ł. Wieczorek (red.) Handel dziećmi.
- Wybrane problemy, Warszawa 2007, UW.
- Trafficking in Ukraine. An assessment of the current response, Kijów 2005, s. 43-52 oraz 58-64.
- Human trafficking: a challenge for the European Union and its member states (with particular reference to Poland), w: Trafficking and Human Rights. European and Asia-Pacific Perspectives, Leslie Holmes (ed.), Cheltenham/Northampton 2010, Edward Elgar, s. 18 – 36.
- Z. Lasocik, Ł. Wieczorek, Handel ludźmi do pracy przymusowej w Polsce – raport z badań, Warszawa 2010, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi. .
- Trafficking in Person Report. June 2016 lub 2017, US State Department.
- Z. Lasocik, Ł. Wieczorek, Trafficking for Forced Labour in Poland, w: Trafficking for Forced Labour and Labour Exploitation in Finland, Poland and Estonia, A. Jokinen, N. Ollus, K. Aromaa (eds.), Helsinki 2011, HEUNI.
- Eliminowanie handlu ludźmi w Polsce. Analiza systemu, Zbigniew Lasocik (red.), Warszawa 2011, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi UW.
- ILO Global Estimate of Forced Labour. Results and methodology, Geneva 2012, ILO.
- Global Slavery Index 2023
- Handel narządami. Spory wokół interpretacji przepisów karnych ustawy transplantacyjnej, Z. Lasocik, E. Rekosz (red.), Warszawa 2011, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi UW.
- Studying Human Trafficking for Forced Labor: The Polish Experience, Journal of Human Rights and Civil Society, Issue 5, Fall 2012, John Hopkins University.
- Trafficking in organs, tissues and sells and trafficking in human beings for the purpose of the removal of organs, Strasbourg 2009, Council of Europe, UN.
- Third Focused Study 2013. Identification of victims of trafficking in human beings in international protection and forced return procedures, European Migration Network, 2013
- The Organization of Human Trafficking. Report 2008:21, BRA, Stockholm 2008.
- Reakcja polityczna i prawna wobec handlu ludźmi w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej, [w:] Przestępczość cudzoziemców. Aspekty prawne, kryminologiczne i praktyczne, W. Klaus, K. Laskowska, I. Rzeplińska (red.), Warszawa 2017, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR
- Ofiary handlu ludźmi, Lidia Mazowiecka (red.), Warszawa 2014, Lex a Wolters Kluwer business.
- Identyfikacja ofiar handlu ludźmi w ramach procedur przyznawania ochrony międzynarodowej, Warszawa 2013, Krajowy Punkt Kontaktowy Europejskiej Sieci Migracyjnej w Polsce, MSW.
- Handel ludźmi i praca przymusowa. Najważniejsze przepisy prawa krajowego i międzynarodowego, Z. Lasocik, M. Tarnowska (red.), Warszawa 2017, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi UW.
- Eksploatacja seksualna w Europie z perspektywy popytu. Raport z badań międzynarodowych, Z. Lasocik, Ł. Wieczorek (red.), Warszawa 2024, Wyd. UW,
- Przeciw niewolnictwu i handlowi ludźmi. "Głosy" w obronie godności ofiar z lat 1888-1938, Toruń 2026, Wydawnictwo Marszałek, s. 511 (antologia).
- Społeczne podstawy zwalczania współczesnego niewolnictwa, Przegląd Policyjny2026, Tom: 161, Nr: 1, opublikowany online: 30-03-2026
- Polityka Unii Europejskiej wobec zbrodni handlu ludźmi i nowy instrument oddziaływania, P. Waszkiewicz, M. Tomaszewska-Michalak, P. Lewulis P. Girdwoyń (red.), Księga jubileuszowa z okazji 70-lecia urodzin Profesora Tadeusza Tomaszewskiego, Wydawnictwo UW.
- Global Report on Trafficking in Persons, UNODC 2024

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: