Prywatny sektor bezpieczeństwa 2100-BW-L-Z3PSBE
Zajęcia koncentrują się na analizie roli podmiotów niepaństwowych we współczesnych systemach bezpieczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem prawnych i funkcjonalnych aspektów ich działalności w Polsce. Zakres tematyczny przedmiotu obejmuje:
- teoretyczne podstawy prywatyzacji: geneza zjawiska, uwarunkowania społeczne oraz główne koncepcje prywatyzacji bezpieczeństwa
- segmenty rynku bezpieczeństwa: funkcjonowanie agencji ochrony osób i mienia, standardy usług detektywistycznych oraz rola prywatnych firm wojskowych (PMC)
- wymiar prawno-organizacyjny: regulacje dotyczące uprawnień i zadań sektora prywatnego oraz mechanizmy kontroli sprawowanej przez organy państwowe
- relacje państwo-sektor prywatny: ewolucja funkcji policji i służb porządkowych w warunkach rynkowych oraz formy współpracy publiczno-prywatnej
- wyzwania i zagrożenia: bilans zalet i wad włączania sektora prywatnego w obszary tradycyjnie zastrzeżone dla państwa, wpływ na standardy demokratyczne i prawa obywatelskie.
Lista zagadnień z podziałem na zajęcia prezentuje się następująco:
1. Geneza, rozwój i organizacja prywatnego sektora bezpieczeństwa
2. Rola podmiotów niepaństwowych we współczesnym systemie bezpieczeństwa
3. Prywatyzacja użycia siły i prawne aspekty funkcjonowania prywatnego sektora bezpieczeństwa
4. Współpraca państwa z prywatnym sektorem bezpieczeństwa: wyzwania i kierunki rozwoju
Bilans nakładu pracy studenta (Punkty ECTS)
Godziny kontaktowe: udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej – obciążenie: 18 h
Praca własna: studiowanie literatury obowiązkowej i analiza aktów prawnych – obciążenie: 20 h
Praca własna: przygotowanie zespołowej prezentacji multimedialnej (max 3 osoby) - obciążenie: 17 h
Praca własna: samodzielna nauka i przygotowanie do testu końcowego - obciążenie: 20 h
SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTÓW: 75 godzin
LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3.0 ECTS
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student po zakończeniu kursu osiąga następujące efekty uczenia się:
Wiedza (W)
- K_W02: charakteryzuje w stopniu zaawansowanym uwarunkowania prawne, społeczne i polityczne procesów prywatyzacji bezpieczeństwa w Polsce oraz na świecie
- K_W03: wskazuje i objaśnia podstawowe problemy oraz wyzwania wynikające z włączania podmiotów prywatnych w obszary zastrzeżone dla państwa, oceniając ich wpływ na bezpieczeństwo wewnętrzne
- K_W06: wyjaśnia zasady funkcjonowania mechanizmów kontroli nad prywatnym sektorem bezpieczeństwa oraz opisuje relacje zachodzące między sektorem państwowym a prywatnym w działaniach na rzecz zapewniania bezpieczeństwa
- K_W10: definiuje standardy prowadzenia działalności gospodarczej przez prywatne przedsiębiorstwa ochrony osób i mienia, podmioty świadczące usługi detektywistyczne oraz prywatne firmy wojskowe
Umiejętności (U)
- K_U01: analizuje funkcjonowanie wybranych prywatnych podmiotów bezpieczeństwa (np. agencji ochrony, firm detektywistycznych), potrafiąc dokonać syntezy informacji o ich zadaniach i uprawnieniach
- K_U03: rozwiązuje typowe i nietypowe problemy związane z operacyjnym wykorzystaniem prywatnego sektora w systemie bezpieczeństwa państwa i obywateli
Kompetencje społeczne (K)
- K_K02: wykazuje gotowość do projektowania i wspierania inicjatyw obywatelskich oraz aktywności na rzecz społeczności lokalnej realizowanych przy udziale prywatnych podmiotów bezpieczeństwa
Kryteria oceniania
Warunki formalne zaliczenia:
- obecność na zajęciach: student ma obowiązek uczestniczenia w konwersatoriach. Dopuszczalna jest maksymalnie 1 nieobecność nieusprawiedliwiona w semestrze.
- Sztuczna Inteligencja (SI): przy przygotowywaniu prezentacji multimedialnej dopuszcza się korzystanie z narzędzi SI na poziomie 2 (generowanie pomysłów i tworzenie struktury przez SI – zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały nr 29/2025 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów bezpieczeństwo wewnętrzne (...) z dnia 7 maja 2025 r., przy pełnej odpowiedzialności studenta za treść merytoryczną).
- kryterium zaliczenia: warunkiem uzyskania oceny pozytywnej jest opanowanie wszystkich przypisanych efektów uczenia się co najmniej na poziomie minimalnym. Uzyskanie minimum 26/50 punktów sumarycznych, w tym zaliczenie testu końcowego na poziomie min. 51% (16 pkt).
Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
- test końcowy (pisemny):
Opis: pisemny sprawdzian wiedzy (pytania zamknięte i otwarte) realizowany podczas ostatniego spotkania. Obejmuje znajomość uwarunkowań prawnych, funkcjonalnych oraz standardów działalności prywatnego sektora bezpieczeństwa. Weryfikowane efekty: K_W02 (uwarunkowania), K_W03 (problemy i wyzwania), K_W06 (mechanizmy kontroli), K_W10 (standardy działalności gospodarczej)
Waga: 60% oceny końcowej (0–30 pkt).
- prezentacja multimedialna:
Opis: przygotowanie i wygłoszenie wystąpienia na temat wybrany z listy zagadnień zaproponowanych przez prowadzącą. Prezentacja jest przygotowywana w grupach maksymalnie 3-osobowych i trwa 15 minut. Weryfikowane efekty: K_U01 (analiza podmiotów i regulacji), K_U03 (rozwiązywanie problemów operacyjnych), K_K02 (gotowość do projektowania inicjatyw i współdziałanie w grupie)
Waga: 40% oceny końcowej (0–20 pkt).
- dodatkowa aktywność merytoryczna (dla chętnych):
Opis: aktywność na zajęciach nie jest podstawową metodą weryfikacji i ma charakter nieobowiązkowy. Służy ona pogłębieniu osiągniętych efektów uczenia się oraz umożliwia studentom podwyższenie punktacji końcowej (maksymalnie o 5 pkt doliczanych do sumy uzyskanej z metod podstawowych). Punkty przyznawane są za merytoryczny udział w dyskusjach moderowanych przez prowadzącą. Studenci chcący uzyskać punkty za aktywność, a odczuwający trudności z publicznymi wystąpieniami, mogą zrealizować dodatkową aktywność podczas merytorycznej rozmowy w trakcie dyżuru dydaktycznego. Weryfikowane efekty: K_W02 (uwarunkowania), K_W03 (problemy i wyzwania), K_U01 (analiza podmiotów i regulacji), K_U03 (rozwiązywanie problemów operacyjnych) oraz K_K02 (gotowość do projektowania inicjatyw).
Waga: 10% oceny końcowej (0–5 pkt).
Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie sumy punktów uzyskanych ze wszystkich form aktywności (maksymalnie 50 pkt):
0 – 25 pkt: 2.0 (niedostateczny) – brak osiągnięcia minimalnych efektów.
26 – 29 pkt: 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie kryteriów.
30 – 32 pkt: 3.5 (dostateczny plus) – poprawne opanowanie wiedzy i umiejętności.
33 – 37 pkt: 4.0 (dobry) – opanowanie efektów na poziomie przeciętnym.
38 – 43 pkt: 4.5 (dobry plus) – wysoka aktywność i biegłe operowanie literaturą.
44 – 50 pkt: 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza i oryginalność w rozwiązywaniu problemów bezpieczeństwa.
Literatura
Literatura obligatoryjna:
- D. Brakoniecki, "Prawne i funkcjonalne aspekty działalności detektywistycznej w Polsce i na świecie", Difin, Warszawa 2016.
- D. Brakoniecki, "Prywatyzacja bezpieczeństwa. Zagadnienia wprowadzające", Difin, Warszawa 2024.
- K. Chałubińska-Jentkiewicz, J. Kurek (red.), "Ustawa o ochronie osób i mienia. Komentarz", C.H. Beck, Warszawa 2020.
- J. Scahill, "Blackwater. Narodziny najpotężniejszej armii najemnej świata", Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2009.
- R. Uesseler, "Wojna jako usługa. Jak prywatne firmy wojskowe niszczą demokrację", Sic!, Warszawa 2008.
- M. Button, P. Stiernstedt, "The Evolution of Security Industry Regulation in the European Union", International Journal of Comparative and Applied Criminal Justice, 2017, nr 41(4)
Akty prawne:
1. Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia
2. Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych