Podstawy ochrony własności intelektualnej 2100-BW-L-Z1OCWI

Ochrona własności intelektualnej przez prawo autorskie i prawa pokrewne
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2509 z późn. zm., w tym z nowelizacją wdrażającą dyrektywę DSM i SATCAB II).
a/ prawo autorskie (Rozdziały 1–10 ustawy)
b/ prawa pokrewne (Rozdział 11 ustawy): prawa do artystycznych wykonań (Art. 85 i nast.), prawa do fonogramów i wideogramów (Art. 94 i nast.), prawa do nagrań programów (Art. 99 i nast.), prawa do pierwszych wydań oraz wydań naukowych i krytycznych (Art. 99^1 i nast.).
c/ ochrona baz danych: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (t.j. Dz.U. 2021 poz. 386).
Ochrona własności przemysłowej
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1170 z późn. zm.).
a/ wynalazki (Tytuł II), b/ wzory użytkowe (Tytuł III), c/ wzory przemysłowe (Tytuł IV), d/ znaki towarowe (Tytuł V), e/ oznaczenia geograficzne (Tytuł VI), f/ topografie układów scalonych (Tytuł VII).
g/ ochrona prawna odmian roślin: Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (t.j. Dz.U. 2021 poz. 476).
Formy udostępniania własności intelektualnej
Prawo autorskie: Rozdział 5 (Przepisy szczególne dotyczące umów prawnoautorskich).
Prawo własności przemysłowej: Art. 67 i nast. (licencje, przeniesienie praw).
Kodeks cywilny: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1061 z późn. zm.) – w zakresie ogólnych przepisów o zobowiązaniach i umowach.
Internet a ochrona własności intelektualnej i rzetelność naukowa
Internet i platformy: Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1243) oraz unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA).
Nierzetelność naukowa (plagiat, autoplagiat): Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. 2023 poz. 742 z późn. zm.) – przepisy o Jednolitym Systemie Antyplagiatowym (JSA) oraz procedurach unieważniania dyplomów/tytułów.
Postępowanie cywilne a ochrona własności intelektualnej
Dochodzenie roszczeń cywilnych (odszkodowania, zakazy) na podstawie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1550 z późn. zm.). Kluczowe przepisy: Dział IVg (Art. 479^89 i następne) – Postępowanie w sprawach własności intelektualnej (sądy własności intelektualnej).
Postępowanie karne a ochrona własności intelektualnej
Przestępstwa przeciwko własności intelektualnej (piractwo, plagiat, podróbki): Przepisy karne w ustawach szczególnych (Rozdział 14 Ustawy o prawie autorskim, art. 115–123; Tytuł XI Prawa własności przemysłowej, art. 303–310) oraz procedura karna: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 37 z późn. zm.).
Różne rodzaje postępowań administracyjnych a ochrona własności intelektualnej
Postępowanie przed Urzędem Patentowym: Tytuł VIII i IX Prawa własności przemysłowej oraz posiłkowo ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 572).
Postępowanie celne (ochrona granic): Rozporządzenie UE nr 608/2013 oraz krajowa Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (t.j. Dz.U. 2024 poz. 838).
Postępowanie dyscyplinarne i jego skutki dla ochrony własności intelektualnej
Odpowiedzialność studentów, doktorantów oraz nauczycieli akademickich i pracowników naukowych w przypadku popełnienia plagiatu: Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Rozdział 6: Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich oraz Rozdział 3: Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów i doktorantów).
Ochrona własności intelektualnej a ochrona przed nieuczciwą konkurencją
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1233 z późn. zm.). Kluczowe zagadnienia: Tajemnica przedsiębiorstwa (art. 11), naśladownictwo (art. 13), oznaczenie przedsiębiorstwa (art. 5).

Bilans nakładu pracy studenta (0,5 ECTS = 12,5 godzin)
– udział w wykładzie: 4 godziny
– studiowanie aktów prawnych i materiałów: 5 godzin
– przygotowanie do zaliczenia: 3 godziny
– udział w teście końcowym: 0,5 godziny

Łączny nakład pracy studenta: 12,5 godziny.

W cyklu 2025Z:

1/ Ochrona własności intelektualnej przez prawo autorskie i prawa pokrewne
a/ prawo autorskie
b/ prawa pokrewne
- prawa do artystycznych wykonań
- prawa do fonogramów i wideogramów
- prawa do nagrań programów
- prawa do pierwszych wydań oraz wydań naukowych i krytycznych
c/ ochrona baz danych
2/ Ochrona własności przemysłowej
a/ wynalazki
b/ wzory użytkowe
c/wzory przemysłowe
c/ znaki towarowe
d/ oznaczenia geograficzne
e/ topografie układów scalonych
f/ ochrona prawna odmian roślin
3/ Formy udostępniania własności intelektualnej
4/ Internet a ochrona własności intelektualnej i nierzetelność naukowa
5/ Postępowanie cywilne a ochrona własności intelektualnej
6/ Postępowanie karne a ochrona własności intelektualnej
7/ Różne rodzaje postępowań administracyjnych a ochrona własności intelektualnej
8/ Postępowanie dyscyplinarne i jego skutki dla ochrony własności intelektualnej
9/ Ochrona własności intelektualnej a ochrona przed nieuczciwą konkurencją

W cyklu 2026Z:

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025Z:

Piotr Skorupa

W cyklu 2026Z:

Piotr Skorupa
Jacek Ziółkowski

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Student powinien posiadać podstawową wiedzę ogólną z zakresu funkcjonowania państwa i prawa na poziomie szkoły średniej, rozumieć znaczenie norm prawnych w życiu społecznym oraz wykazywać umiejętność krytycznego czytania tekstów publicystycznych i naukowych. Nie jest wymagane wcześniejsze uczestnictwo w kursach z zakresu prawa.

Efekty uczenia się

Wiedza (W)
K_W09 – Charakteryzuje w zaawansowanym stopniu podstawowe zasady ochrony własności przemysłowej oraz prawa autorskiego w działalności zawodowej; objaśnia relacje między ogólnymi instytucjami prawa prywatnego a regulacjami prawa własności intelektualnej.

Kompetencje społeczne (K)
K_K03 – Przestrzega zasad etycznych i profesjonalnych w działaniach związanych z ochroną praw własności intelektualnej; wykazuje odpowiedzialność w sytuacjach wymagających oceny zgodności z prawem.

Kryteria oceniania

Metody i kryteria oceniania
Forma zaliczenia: test końcowy (pytania zamknięte i krótkie pytania otwarte).
Weryfikowane efekty: K_W09, K_K03,
Waga: 100% oceny końcowej.

Zasady obecności
Student ma obowiązek uczestniczyć w zajęciach.
Dopuszczalna liczba nieobecności: 1.
Nieobecność usprawiedliwiona: krótkie case study (1 strona).
Nieobecność nieusprawiedliwiona: streszczenie wybranego aktu prawnego (1 strona).

Zasady korzystania z SI (zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia)
Poziom 2 – generowanie pomysłów i struktury.
W finalnej pracy nie mogą znaleźć się treści wygenerowane przez SI.

Zakres tematów
Wprowadzenie do ochrony własności intelektualnej

Prawo autorskie i prawa pokrewne

Ochrona baz danych

Ochrona własności przemysłowej

Formy udostępniania własności intelektualnej

Internet a własność intelektualna i rzetelność naukowa

Postępowanie cywilne

Postępowanie karne

Postępowania administracyjne i dyscyplinarne

Podsumowanie i przygotowanie do testu

Praktyki zawodowe

Brak.

Literatura

Akty prawne:
1. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2509 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1170 z późn. zm.).
3. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. 2023 poz. 742 z późn. zm.).

Literatura:
• Barta J., Prawo autorskie i prawa pokrewne: komentarz, Kraków 2005
• Barta J., Markiewicz R., Prawa autorskie i prawa pokrewne, wyd. 5, Kraków 2011
• Barta J. (red.), Prawo autorskie. System Prawa Prywatnego, t. 13, wyd. 4, C.H. Beck, 2017
• Bernatt M., Jurkowska-Gomułka A., Namysłowska M., Piszcz A. (red.), Wyzwania dla ochrony konkurencji i regulacji rynku. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Skocznemu, C.H. Beck, 2024
• Błeszyński J. (red.), Opłaty kompensujące skutki zwielokrotniania utworów, C.H. Beck, 2025
• Błeszyński J., Postępowanie w sprawach własności intelektualnej, [w:] J. Sieńczyło Chlabicz (red.), Prawo własności intelektualnej. Teoria i praktyka, Warszawa 2021
• Czuryk M. (red.), Pracownicze utwory naukowe, C.H. Beck, 2025
• Domańska Bauer A., Co pracownik i student szkoły wyższej o prawie autorskim wiedzieć powinien?, Poznań 1998
• Drab T., Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd jako postać naruszenia prawa do unijnego znaku towarowego, Wolters Kluwer, 2025
• Golat R., Prawo autorskie i prawa pokrewne, Warszawa 2006
• Grudecki M., Ghostwriting i guest authorship. Analiza prawnokarna, Wolters Kluwer, 2023
• Hańderek A., Naruszenie praw autorskich i praw pokrewnych w związku z funkcjonowaniem wyszukiwarek internetowych, Wolters Kluwer, 2024
• Hetman J., Podstawy prawa własności intelektualnej, Biblioteka Analiz, Warszawa 2008
• Hetman Krajewska J., Podstawy prawa autorskiego na tle innych praw własności intelektualnej, Wolters Kluwer, 2025
• Jarosz Zgoda E., Wzory użytkowe i ich ochrona, wyd. 1, C.H. Beck, 2025
• Krawczyk M., Ochrona prawna procesów biznesowych w prawie własności intelektualnej, C.H. Beck, 2023
• Łazewski M., Ochrona własności intelektualnej – podstawy, Uniwersytecki Ośrodek Transferu Technologii UW, Warszawa 2008
• Markiewicz R. (red.), Ustawy autorskie. Komentarze, t. 1–2, Warszawa 2021
• Markiewicz R., Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, [w:] R. Markiewicz (red.), Ustawy autorskie. Komentarze, t. 1–2, Warszawa 2021
• Michniewicz G., Ochrona własności intelektualnej, wyd. 5, C.H. Beck, Warszawa 2022
• Namysłowska M. (red.), Reklama. Aspekty prawne. Nowe wyzwania, Wolters Kluwer, 2022
• Niedbała M., Odpowiedzialność prawna z tytułu rozpowszechniania fake newsów w polskim porządku prawnym, C.H. Beck, 2023
• Nowińska E., Promińska U., Szczepanowska Kozłowska K., Prawa własności przemysłowej. Przedmiot, treść i naruszenie, Wolters Kluwer, 2021
• Nowińska E., Promińska U., Szczepanowska Kozłowska K., Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2021
• Piskorz S., Plagiat dzieła naukowego w świetle prawa autorskiego, C.H. Beck, 2023
• Sieńczyło Chlabicz J. (red.), Prawo własności intelektualnej. Teoria i praktyka, Warszawa 2021
• Skubisz R. (red.), Prawo własności przemysłowej. System Prawa Prywatnego, t. 14A, wyd. 2, C.H. Beck, 2017
• Skubisz R. (red.), Prawo własności przemysłowej. System Prawa Prywatnego, t. 14B, wyd. 2, C.H. Beck, 2017
• Skubisz R. (red.), Prawo własności przemysłowej. System Prawa Prywatnego, t. 14C, C.H. Beck, 2017
• Wróblewska H. (red.), Ochrona własności intelektualnej – aspekty praktyczne. Materiały dla przedsiębiorców, studentów i pedagogów, Łódź 2007
• Zejda M., Zakres dozwolonego używania znaków towarowych przez osoby nieuprawnione, C.H. Beck, 2025

W cyklu 2025Z:

Akty prawne:
- ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r., Nr 24, poz. 83 z późn. zm.)
- ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2023.1170 t.j., z późn. zm.)
- ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., z dnia 30 sierpnia 2018 r., poz. 1668, z późn. zm.)

Literatura:
- Barta J., Markiewicz R., Prawa autorskie i prawa pokrewne, wyd. 5, Kraków 2011
- Domańska – Bauer A., Co pracownik i student szkoły wyższej o prawie autorskim wiedzieć powinien?, Poznań 1998
- Golat R., Prawo autorskie i prawa pokrewne, Warszawa 2006
- Hetman J., Podstawy prawa własności intelektualnej, Biblioteka Analiz, Warszawa 2008
- Łazewski M., Ochrona własności intelektualnej – podstawy, Uniwersytecki Ośrodek Transferu Technologii UW, Warszawa 2008
- Michniewicz G., Ochrona własności intelektualnej, wyd. 5, C.H. BECK, Warszawa 2022
- Nowińska E., Promińska U., Szczepanowska-Kozłowska K., Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2021
- Wróblewska H. (red.), Ochrona własności intelektualnej – aspekty praktyczne. Materiały dla przedsiębiorców, studentów i pedagogów, Łódź 2007

W cyklu 2026Z: