Przestępczość w państwie współczesnym 2100-BW-L-D5PWPW
Zajęcia koncentrują się na analizie zjawisk przestępczych jako istotnego wyzwania dla bezpieczeństwa wewnętrznego współczesnego państwa, ze szczególnym uwzględnieniem dynamiki tych zjawisk w Polsce i w wybranych państwach. Zakres tematyczny przedmiotu obejmuje:
- fundamenty teoretyczne i pojęciowe: przestępczość jako zjawisko społeczne i zagrożenie dla państwa, podstawy teoretyczne (kryminologiczne) oraz metody analizy i oceny zagrożeń na podstawie statystyk
- uwarunkowania globalne i regionalne: skala i rodzaje przestępczości na przykładzie wybranych państw i Polski oraz identyfikacja globalnych trendów w dynamice czynów zabronionych
- ewolucja zagrożeń: analiza nowych typów przestępstw (cyberprzestępczość) oraz przeobrażenia „tradycyjnych” czynów przeciwko życiu, zdrowiu i wolności popełnianych przy użyciu nowoczesnych środków technicznych
- przestępczość o charakterze specyficznym: mechanizmy funkcjonowania, struktura i skutki przestępczości zorganizowanej, narkotykowej, ekonomicznej i finansowej dla stabilności struktur państwowych
- systemy zwalczania i przeciwdziałania: prawne i instytucjonalne aspekty walki z przestępczością w Polsce i na świecie.
Lista zagadnień z podziałem na zajęcia prezentuje się następująco:
Wykład:
1. Przestępczość jako zjawisko społeczne i zagrożenie bezpieczeństwa państwa – podstawy pojęciowe i teoretyczne
2. Globalne trendy i wyzwania w zakresie przestępczości oraz jej zwalczania
3. Współczesne determinanty przestępczości: uwarunkowania społeczne, ekonomiczne, technologiczne i demograficzne
4. Skala i rodzaje przestępczości oraz system przeciwdziałania i zwalczania przestępczości na przykładzie wybranych państw pozaeuropejskich
5. Skala i rodzaje przestępczości oraz system przeciwdziałania i zwalczania przestępczości na przykładzie wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej
6. Przestępczość w Polsce: dynamika, struktura, trendy
7. System przeciwdziałania i zwalczania przestępczości w Polsce: aspekty prawne i instytucjonalne
8. Podsumowanie zajęć
Konwersatorium:
1. Analiza zjawisk przestępczych: źródła informacji, metody badania oraz ocena zagrożeń
2. Przestępczość zorganizowana: struktura, działalność i zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa
3. Cyberprzestępczość
4. Przestępczość przeciwko życiu, zdrowiu i wolności człowieka
5. Przestępczość narkotykowa i rynek środków odurzających
6. Przestępczość ekonomiczna i finansowa – mechanizmy, skala i skutki
7. Terroryzm i przestępczość o charakterze ekstremistycznym jako wyzwanie dla bezpieczeństwa państwa
8. Przestępczość stadionowa i chuligaństwo: uwarunkowania, przejawy i przeciwdziałanie
Bilans nakładu pracy studenta (Punkty ECTS):
Godziny kontaktowe: udział w wykładach w sali dydaktycznej – obciążenie: 15 h
Godziny kontaktowe: udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej – obciążenie: 15 h
Godziny kontaktowe: udział w egzaminie ustnym – obciążenie: 2 h
Praca własna: studiowanie literatury przedmiotu i przygotowanie do zajęć – obciążenie: 13 h
Praca własna: przygotowanie projektu grupowego - obciążenie: 15 h
Praca własna: samodzielna nauka i przygotowanie do egzaminu ustnego - obciążenie: 15 h
SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTÓW: 75 godzin
LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3.0 ECTS
Koordynatorzy przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student po zakończeniu kursu osiąga następujące efekty uczenia się:
Wiedza (W)
- K_W03: charakteryzuje w zaawansowanym stopniu przestępczość jako zjawisko społeczne i zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa oraz identyfikuje globalne trendy i wyzwania w tym zakresie
- K_W04: opisuje aspekty prawne i instytucjonalne systemów przeciwdziałania i zwalczania przestępczości w Polsce, wybranych państwach UE oraz państwach pozaeuropejskich
- K_W05: klasyfikuje rodzaje przestępczości oraz wyjaśnia ich dynamikę, strukturę i skutki dla funkcjonowania państwa
- K_W07: identyfikuje i charakteryzuje w zaawansowanym stopniu współczesne zagrożenia dla funkcjonowania państwa i społeczeństwa wynikające z ewolucji zjawisk przestępczych oraz wyjaśnia ich mechanizmy, konsekwencje i sposoby przeciwdziałania
Umiejętności (U)
- K_U04: wykorzystuje wiedzę teoretyczną oraz źródła informacji statystycznej do analizowania zjawisk przestępczych i opracowania charakterystyki wybranego rodzaju przestępczości w konkretnym państwie
Kompetencje społeczne (K)
- K_K05: wykazuje gotowość do występowania w roli eksperta w zakresie identyfikowania i analizowania zjawisk przestępczych oraz prezentuje zdolność do krytycznego i merytorycznego korzystania z opinii ekspertów z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego w celu optymalizacji działań i strategii zorientowanych na zwalczanie przestępczości
Kryteria oceniania
Warunki formalne zaliczenia:
- obecność na zajęciach: student ma obowiązek uczestniczenia w wykładach oraz konwersatoriach. Dopuszczalne są maksymalnie 2 nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze (1 dla wykładu oraz 1 dla konwersatorium).
- Sztuczna Inteligencja (SI): przy przygotowywaniu projektu grupowego dopuszcza się korzystanie z narzędzi SI na poziomie 2 (generowanie pomysłów i tworzenie struktury przez SI – zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały nr 29/2025 Rady Dydaktycznej dla kierunków studiów bezpieczeństwo wewnętrzne (...) z dnia 7 maja 2025 r., przy pełnej odpowiedzialności studenta za treść merytoryczną).
- kryterium zaliczenia: warunkiem uzyskania oceny pozytywnej jest opanowanie wszystkich przypisanych efektów uczenia się co najmniej na poziomie minimalnym. Uzyskanie min. 51% (16 pkt) za projekt grupowy (w przypadku konwersatorium) oraz 51% (16 pkt) w ramach egzaminu ustnego (w przypadku wykładu).
[szczegółowe warunki w zakładkach: Konwersatorium oraz Wykład]
Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
- egzamin ustny (wykład)
Opis: ustny sprawdzian wiedzy realizowany w sesji egzaminacyjnej, polegający na udzieleniu odpowiedzi na 3 pytania opisowe (każde oceniane w skali 0–10 pkt).
- projekt grupowy: prezentacja multimedialna z wystąpieniem i dyskusją (konwersatorium)
Opis: przygotowanie w grupach (max. 5 osób) projektu stanowiącego merytoryczną i statystyczną charakterystykę wybranego rodzaju przestępczości w konkretnym państwie pozaeuropejskim lub członkowskim UE (z wyłączeniem Polski). Za realizację całego projektu (materiał + wystąpienie + dyskusja) student może uzyskać maksymalnie 30 punktów.
- dodatkowa aktywność merytoryczna (dla chętnych):
Opis: aktywność na wszystkich zajęciach nie jest podstawową metodą weryfikacji i ma charakter nieobowiązkowy. Służy ona pogłębieniu osiągniętych efektów uczenia się oraz umożliwia studentom podwyższenie punktacji końcowej (pół stopnia doliczane do oceny uzyskanej z metod podstawowych, pod warunkiem otrzymania co najmniej oceny dostatecznej).
Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie sumy punktów uzyskanych ze wszystkich form aktywności (maksymalnie 30 pkt); oddzielnie dla wykładu i konwersatorium:
0 – 15 pkt: 2.0 (niedostateczny) – brak osiągnięcia minimalnych efektów.
16 – 17 pkt: 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie kryteriów.
18 – 19 pkt: 3.5 (dostateczny plus) – poprawne opanowanie wiedzy i umiejętności.
20 – 22 pkt: 4.0 (dobry) – opanowanie efektów na poziomie przeciętnym.
23 – 26 pkt: 4.5 (dobry plus) – wysoka aktywność i biegłe operowanie literaturą.
27 – 30 pkt: 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza i oryginalność w rozwiązywaniu problemów bezpieczeństwa