Bezpieczeństwo granic i polityka migracyjna 2100-BW-L-D5BGPM
Przedmiot „Bezpieczeństwo granic i polityka migracyjna” obejmuje zagadnienia związane z ochroną granic państwowych oraz Unii Europejskiej, a także kształtowaniem polityki migracyjnej Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej. Program koncentruje się na aspektach prawnych, organizacyjnych oraz operacyjnych ochrony granic. Porusza tematy migracji, nielegalnego przekraczania granic i zagrożeń z tym związanych. Studenci /ki zdobywają wiedzę o systemach ochrony granic, instytucjach zaangażowanych w proces oraz mechanizmach zarządzania kryzysowego na granicach. Ponadto w trakcie zajęć omawiane są kwestie związane z ochroną praw człowieka. Celem jest przygotowanie do pracy w obszarze bezpieczeństwa wewnętrznego, z uwzględnieniem realiów ochrony granic wewnętrznych i zewnętrznych oraz współczesnych wyzwań migracyjnych.
Sumaryczny nakład pracy Studenta/ki (h): 50 godzin (2.0 ECTS)
Godziny kontaktowe: Udział w wykładzie w sali dydaktycznej – obciążenie: 30 h
Godziny kontaktowe: Udział w sesji egzaminacyjnej i konsultacjach (w czasie dyżurów dydaktycznych) – obciążenie: 2 h
Praca własna: Studiowanie literatury przedmiotu i przygotowanie do zajęć – obciążenie: 8 h
Praca własna: Samodzielna nauka, synteza notatek i przygotowanie do egzaminu – obciążenie: 10 h
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza (W)
K_W03: Charakteryzuje w zaawansowanym stopniu główne problemy i wyzwania dla bezpieczeństwa wewnętrznego wynikające z funkcjonowania systemów ochrony granic oraz kształtowania współczesnej polityki migracyjnej i azylowej.
K_W04: Opisuje w zaawansowany sposób strukturę instytucjonalną, zadania i procedury służb państwowych (np. Straży Granicznej) oraz organów i agencji międzynarodowych (np. Frontex) w sferze zarządzania granicami.
K_W05: Klasyfikuje w stopniu zaawansowanym formy kryzysów migracyjnych, wyjaśnia ich przyczyny oraz dynamikę przebiegu, a także prezentuje międzynarodowe i krajowe standardy ochrony praw człowieka i wolności obywatelskich w procedurach migracyjnych.
K_W07: Identyfikuje w zaawansowanym stopniu zagrożenia transgraniczne i hybrydowe dla funkcjonowania państwa oraz objaśnia mechanizmy i sposoby przeciwdziałania przestępczości transgranicznej.
K_W08: Różnicuje i objaśnia w stopniu zaawansowanym powiązania między zagrożeniami migracyjnymi na poziomie globalnym, unijnym, krajowym i lokalnym oraz ocenia ich skutki dla stabilności i bezpieczeństwa wewnętrznego RP.
Umiejętności (U)
K_U01: Przeprowadza krytyczną analizę sytuacji na granicach oraz procesów migracyjnych, wykorzystując i syntetyzując dane, raporty i akty prawne z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego.
Kryteria oceniania
Wymogi formalne i zasady uczestnictwa:
Obecność na zajęciach: Obecność jest weryfikowana. Dopuszcza się maksymalnie 2 nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze. Przekroczenie limitu wymaga odpracowania na dyżurze dydaktycznym w formie wskazanej przez Prowadzącą.
Dopuszczalny poziom stosowania SI w przygotowywaniu prezentacji w skali 1-5. zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia
Poziom 2. GENEROWANIE POMYSŁÓW I TWORZENIE STRUKTURY PRZEZENTACJI SI (Sztuczna inteligencja może być wykorzystana m.in. do
przeprowadzenia burzy mózgów, stworzenia struktury i generowania pomysłów na udoskonalenie pracy. W ostatecznej wersji pracy nie
mogą się znaleźć żadne treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję).
Warunek dopuszczenia do testu (Weryfikacja kompetencji i umiejętności):
Aby zrealizować efekty z zakresu umiejętności (K_U01), które nie mogą być badane testem, Student/ka ma obowiązek zrealizowania w trakcie semestru jednego projektu (wykonywanego w mniejszych grupach max. 3 osoby w trakcie wybranych zajęć) lub w ramach formy kompensacyjnej - oddania notatki analitycznej (max. 2 strony). Zaliczenie tego zadania stanowi bezwzględny warunek dopuszczenia do testu końcowego i wpływa na ostateczny procentowy wynik zaliczenia.
Metody weryfikacji i wagi punktowe: Test jednokrotnego/wielokrotnego wyboru oraz pytania zamknięte.
Przypisane efekty uczenia się: K_W03, K_W04, K_W05, KW07 i KW08..
Przypisana waga i wartość punktowa: Test 80% oceny końcowej, projekt 20%.
Dodatkowa aktywność merytoryczna 10% (dla chętnych osób):
Opis: aktywność na zajęciach nie jest podstawową metodą weryfikacji i ma charakter nieobowiązkowy. Służy ona pogłębieniu osiągniętych efektów uczenia się oraz umożliwia studentom/kom podwyższenie punktacji końcowej. Punkty przyznawane są za merytoryczny udział w dyskusjach moderowanych przez prowadzącą. Studenci /ki chcący uzyskać punkty za aktywność, a odczuwający trudności z publicznymi wystąpieniami, mogą zrealizować dodatkową aktywność podczas merytorycznej rozmowy w trakcie dyżuru dydaktycznego.
Kryteria oceniania (skala procentowa): Ocena końcowa z przedmiotu wyliczana jest na podstawie procentowego udziału punktów zdobytych na teście oraz podczas prezentacji projektu. Ocena pozytywna wymaga osiągnięcia na minimalnym poziomie wszystkich efektów uczenia się przypisanych do oceny końcowej, co oznacza uzyskanie minimum 51% wszystkich możliwych do zdobycia punktów.
0% – 50%: Ocena 2.0 (niedostateczny) – brak opanowania minimalnych efektów.
51% – 60%: Ocena 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie kryteriów.
61% – 70%: Ocena 3.5 (dostateczny plus) – poprawne operowanie zasobem wiedzy.
71% – 80%: Ocena 4.0 (dobry) – opanowanie założeń na poziomie przeciętnym.
81% – 90%: Ocena 4.5 (dobry plus) – ponadprzeciętna realizacja zadań.
91% – 100%: Ocena 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza i oryginalność w diagnozowaniu problemów.
Literatura
Literatura obligatoryjna: (Pozycje niezbędne do przygotowania się do egzaminu końcowego i opanowania kluczowych zagadnień):
1. KONSTYTUCJA RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483)
2. KONWENCJA GENEWSKA z dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 516) wraz z Protokołem dot. statusu uchodźców, sporządzony w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517)
3. POWSZECHNA DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA I OBYWATELA (przyjęta i proklamowana rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 217 A (III) w dniu 10 grudnia 1948 r.); (Dz.U. 1989 nr 29 poz. 155)
4. KONWENCJA PRAW DZIECKA (Dz.U.2000.2.11).
5. TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (Dz.U.2004.90.864/2 z późn. zm.).
6. KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UE (Dz.Urz.UE 2016 C 202).
7. KONWENCJA WYKONAWCZA DO UKŁADU Z SCHENGEN z dnia 14 czerwca 1985 roku między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (podpisana 19 czerwca 1990 r., weszła w życie 26 marca 1995 r.).
8. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1351 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zarządzania azylem i migracją.
9. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1348 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia wspólnej procedury ubiegania się o ochronę międzynarodową w Unii i uchylenia dyrektywy 2013/32/UE.
10. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1717 z dnia 13 maja 2024 r. (nowelizacja KGS).
11. Nowy Pakt o Migracji i Azylu (ang. New Pact on Migration and Asylum) z 23 września 2020 r.
12. Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2013 poz. 1650; nowy tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1079).
13. Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. 1990 Nr 78 poz. 462)
14. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Dz.U. 2025 poz. 390).
15. Strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030 z 15 października 2024 r. (uchwała Rady Ministrów nr 120).
16. w. Fehler, K. Cebul, R. Podgórzańska "Migracje jako wyzwanie dla Unii Europejskiej i wybranych państw członkowskich", wyd. Difin, Warszawa 2017.
17.W. Śmiałek "Nienaruszalność, trwałość i bezpieczeństwo granic Rzeczypospolitej Polskiej" Wyd. PWN, Warszawa 2023.
18. P. Lipold "Nielegalna migracja jako zagrożenie hybrydowe bezpieczeństwa. Studium kryzysu migracyjnego na granicach Białorusi i Rosji z państwami członkowskimi Unii Europejskiej", wyd. ASzW, Warszawa 2025.