Bezpieczeństwo środowiskowe 2100-BW-L-D4BESR
Bezpieczeństwo środowiskowe stanowi nowy znaczący wymiar bezpieczeństwa międzynarodowego i wewnętrznego. Oznacza to, że jest ono nie tylko wartością motywującą działania na forum stosunków wewnętrznych i zewnętrznych państwa, lecz także dynamicznym procesem podlegającym ewolucji w skali masowej i wymiarze rzeczowym.
Jest to istotne tym bardziej, że wraz z coraz większym zdynamizowaniem stosunków społecznych zmienia się treść pojęcia bezpieczeństwa, jego zakres przestrzenny i przedmiotowy, charakter zagrożeń, a także koncepcja i działalność podejmowana dla jego zapewnienia. Dzisiaj ekosfera podlega istotnym uwarunkowaniom niezbędnym do rozwoju społeczeństwa proekologicznego, a nawet istnienia poszczególnych narodów oraz społeczności międzynarodowej, dlatego też zagadnienia składające się na treść bezpieczeństwa środowiskowego, jego miejsce w procesach współistnienia społeczeństw, a zwłaszcza wpływ na kształtowanie ekologicznej świadomości społecznej odgrywają ogromną rolę w wieloaspektowym badaniu tej złożonej problematyki.
W chwili, kiedy wzmagają się współzależności międzynarodowe i wielu wyzwań, obok wciąż występujących zagrożeń militarnych, pojawiły się zagrożenia ekonomiczne, kulturowe, a zwłaszcza ekologiczne.
Celem przedmiotu jest przedstawienie i przybliżenie osobom uczestniczącym w kursie problematyki bezpieczeństwa środowiskowego w Polsce oraz na świecie.
W toku realizacji przedmiotu analizowane będą kwestie związane z problematyką bezpieczeństwa środowiskowego: pojęcie, geneza, elementy, rozwój, podstawowe problemy i wyzwania ekologiczne Polski oraz współczesnego świata.
Rodzaj przedmiotu
obowiązkowe
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Osoba uczestnicząca w kursie na zakończenie przedmiotu:
K_W02 - zna i rozumie w zaawansowanym stopniu uwarunkowania bezpieczeństwa wewnętrznego np.: społeczne, polityczne, psychologiczne, prawne, kulturowe, etyczne, rozumie zależności między tymi uwarunkowaniami oraz ich wpływ na wymiar bezpieczeństwa wewnętrznego.
K_W03 - zna i rozumie podstawowe problemy i wyzwania dla bezpieczeństwa wewnętrznego, aspekty i wymiary bezpieczeństwa wewnętrznego.
K_W05 - zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zakłócenia ładu społecznego i porządku publicznego, napięcia, konflikty i kryzysy występujące w społeczeństwach i państwach (ich przyczyny, konsekwencje, mechanizmy rozwiązywania).
K_W08 - zna i rozumie w zaawansowanym stopniu relacje między zagrożeniami występującymi na różnych poziomach: globalnym, regionalnym, krajowym, lokalnym, rozumie powiązania między nimi oraz ich skutki dla sfery bezpieczeństwa wewnętrznego.
K_U01 - potrafi formułować, analizować, rozwiązywać problemy i zadania w zakresie bezpieczeństwa; zbierać, gromadzić i przetwarzać informacje w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego; analizować i syntetyzować informacje z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego.
K_U04 - potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę (w tym nabytą w czasie praktyk zawodowych) w praktycznym i zawodowym działaniu, rozwiązywaniu i wdrażaniu konkretnych zadań.
K_K05 - jest gotowa do występowania w roli eksperta oraz korzystania z opinii ekspertów w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego.
Kryteria oceniania
Frekwencja
Aktywność
Praca pisemna
Wygłoszenie referatu
Projekt badawczy grupowy
Egzamin pisemny
-------
W odniesieniu do wykorzystania technologii AI obowiązują zalecenia tzw. poziomu 4 określonego na WNPiSM:
– Poziom 4. KRYTYCZNA EWALUACJA ZADAŃ WYKONANYCH PRZEZ AI (Sztuczna inteligencja jest wykorzystywana do wykonywania określonych elementów zadania, a studenci dyskutują nad treściami wygenerowanymi przez sztuczną inteligencję. Ten poziom wymaga krytycznego zaangażowania w treści generowane przez AI oraz oceny ich wyników. Używanie AI jest dozwolone do wykonania określonych zadań, ale każda wygenerowana treść musi być cytowana).
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
Wybór podstawowej literatury przedmiotu:
- Bezpiecznik.org. (2024). Bezpieczeństwo wody – konflikty o zasoby wodne w kontekście zmian klimatycznych (dostęp: https://bezpiecznik.org/2024/05/29/bezpieczenstwo-wody-konflikty-o-zasoby-wodne-w-kontekscie-zmian-klimatycznych/ z dn. 15.12.2025)
- Bokwa, A., Kicińska, B., Kurowski, Ł., & Wieczorek, L. (2022). Zmiana klimatu jako wyzwanie edukacyjne. Czasopismo Geograficzne, 93(4), 703–730 (dostęp: https://open.icm.edu.pl/server/api/core/bitstreams/a634346a-5166-48f8-a6ff-3a2c62abba52/content z dn. 15.12.2025)
- Goleński, W. (2019). Bezpieczeństwo wodne Polski. Kontrola Państwowa, 64(4), 124–136 (dostęp: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-84e308e9-3887-4d2a-a48c-05293ad421cb z dn. 15.12.2025)
- Janicki, W., 2024. Optimum ludnościowe jako remedium na zagrożenia demograficzne? Konfrontacja perspektywy globalnej i lokalnej, Przegląd Geopolityczny, 48, s. 46-68 (dostęp: https://przeglad.org/wp-content/uploads/2024/06/XLVIII-03-Janicki.pdf z dn. 15.12.2025)
- Klimat na Prawo. (2024). Prawo wodne jako narzędzie zarządzania zasobami wodnymi w dobie zmian klimatycznych (źródło: https://klimatnaprawo.pl/prawo-wodne-jako-narzedzie-zarzadzania-zasobami-wodnymi-w-dobie-zmian-klimatycznych/, dostęp z dn. 15.12.2025)
- Korzeniowski, P. (2017). Bezpieczeństwo ekologiczne. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 82, 149–168 (dostęp: https://dspace.uni.lodz.pl:8443/xmlui/handle/11089/27108 z dn. 15.12.2025)
- Monografia: Migranci i mniejszości jako obcy i swoi w przestrzeni polityczno-społecznej, red. A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak, wyd. UAM, Poznań 2019 (rozdz. 1, str. 13-22), dostęp: https://migranci-mniejszosci.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2020/02/Adamczyk-Sakson-Trosiak-2019-Migranci-i-mniejszo%C5%9Bci-jako-obcy-i-swoi-w-przestrzeni-polityczno-spo%C5%82ecznej.pdf z dn. 15.12.2025
- Polak, E. (2014). Konflikty o zasoby naturalne – ograniczone zasoby wody i związane z tym problemy. Prace Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku, 31, 269–285
- Rączka J., Skąpski K., Tyc T., Zasoby wodne w Polsce - ochrona i wykorzystanie, wyd. Fundacja Przyjazdy Kraj, Warszawa 2021 (dostęp: http://przyjaznykraj.pl/wp-content/uploads/2021/06/Fundacja_Przyjazny_Kraj_Raport_Zasoby-wodne-w-Polsce_29062021.pdf z dn. 15.12.2025)
- Wites, T. (2022). Partycypacja uczniowska w kształtowaniu przestrzeni miejskiej na przykładzie szkolnych doświadczeń projektowych. Czasopismo Geograficzne, 93(4), 731–746 (dostęp: https://open.icm.edu.pl/items/3a4f0bd7-a1a5-4b77-9a4d-e0575e869c38 z dn. 15.12.2025)
- Wyligała, H. (2023). Bezpieczeństwo ekologiczne. W: T. W. Grabowski (red.), Bezpieczeństwo publiczne (s. 55-74). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakow
- Zapolska, K. (2020). Bezpieczeństwo ekologiczne jako element bezpieczeństwa narodowego RP. W: K. Czornik, M. Lakomy, & M. Stolarczyk (red.), Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku: Wyzwania i strategie (s. 210-225). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
Uwagi
|
W cyklu 2025L:
Zalecane jest monitorowanie bieżącej problematyki dot. kwestii klimatu i środowiska w ogólnodostępnych mediach (prasa, internet, radio, telewizja) dla ogólnej orientacji w problematyce. |
W cyklu 2026L:
Zalecane jest monitorowanie bieżącej problematyki dot. kwestii klimatu i środowiska w ogólnodostępnych mediach (prasa, internet, radio, telewizja) dla ogólnej orientacji w problematyce. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: