Podstawowe problemy kryminologii 2100-BW-L-D3PPKR

Po ukończeniu przedmiotu student:

Wiedza
K_W02 - Charakteryzuje w zaawansowanym stopniu społeczne, psychologiczne, prawne, kulturowe i etyczne uwarunkowania przestępczości. Wyjaśnia zależności między nimi oraz ich wpływ na bezpieczeństwo wewnętrzne, odwołując się do teorii kryminologicznych.
K_W03 - Identyfikuje i objaśnia podstawowe problemy i wyzwania dla bezpieczeństwa wewnętrznego związane z przestępczością, sytuacją sprawców i ofiar oraz społeczną reakcją na przestępczość. Charakteryzuje historyczny i współczesny obraz przestępczości oraz jej wybrane formy.
K_W04 - Charakteryzuje w zaawansowanym stopniu instytucje i mechanizmy zapobiegania przestępczości, jej zwalczania oraz reagowania na jej skutki. Wyjaśnia normy, reguły, zasady i procedury działania tych instytucji, w tym organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości i systemu penitencjarnego.
K_W05 - Wyjaśnia w zaawansowanym stopniu przyczyny i konsekwencje zakłóceń ładu społecznego i porządku publicznego oraz napięć, konfliktów i kryzysów związanych z przestępczością. Charakteryzuje mechanizmy ich rozwiązywania, w tym kontrolę społeczną, profilaktykę i reakcję instytucjonalną.

Umiejętności
K_U01 - Formułuje, analizuje i rozwiązuje problemy dotyczące przestępczości. Dobiera źródła, zbiera, gromadzi i przetwarza informacje, w tym dane statystyki kryminalnej; analizuje i syntetyzuje wyniki badań kryminologicznych oraz wskazuje ograniczenia pomiaru przestępczości.
K_U02 - Pracuje w małym zespole zajmującym się analizą zagrożeń związanych z przestępczością i sposobów przeciwdziałania im. Organizuje pracę zespołu, ustala podział zadań oraz kieruje ich realizacją.
K_U03 - Rozwiązuje typowe i nietypowe problemy związane z przestępczością i bezpieczeństwem wewnętrznym. Porównuje możliwe sposoby zapobiegania przestępczości i reagowania na nią, podejmuje oraz uzasadnia decyzje, a także optymalizuje je z uwzględnieniem przewidywanych skutków.

Przypisane efekty kierunkowe: K_W02, K_W03, K_W04, K_W05, K_U01, K_U02, K_U03.

Warunki zaliczenia:
• Egzamin pisemny (test). K_W02, K_W03, K_W04, K_W05
• Prace są oceniane na podstawie liczby punktów (miara obiektywna).
• Obecność na zajęciach.
• Nie ma limitu nieobecności; każda nieobecność musi zostać zaliczona.
• Nie przewiduje się korzystania z narzędzi SI. 1 /5 skali - całkowity brak stosowania narzędzi SI podczas egzaminu . (zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia)

W zakresie K_U01; K_U02; K_U03: obserwacja współpracy, organizowania pracy i kierowania małym zespołem podczas interaktywnych elementów wykładu.

Brak

1. A. Siemaszko, B. Gruszczyńska, M. Marczewski, Atlas przestępczości 5, Oficyna Naukowa, Warszawa 2015.
2. J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Wydawnictwo Arche, Gdańsk 2004.
3. J. W. Wójcik, Kryminologia. Współczesne aspekty, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.
4. T. Newburn, Criminology, Willan Publishing 2007.
5. J. Błachut, Problemy związane z pomiarem przestępczości, Wolters Kluwer 2007.
6. J. Błachut, Czy ciemna liczba przestępstw” istnieje?, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 75-80.
7. A. Siemaszko, Granice tolerancji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.
8. K. Ostrowska, D. Wójcik, Teorie kryminologiczne, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1986.
9. J. Błachut, Problemy związane ze statystycznym opisem przestępczości w oparciu o dane statystyk policyjnych, Archiwum Kryminologii t. XXV, s. 123-140.
10. L. Radzinowicz, Przestępczość w Polsce w latach 1924-1933, Archiwum Kryminologii, t. II, z. 1-2, Warszawa 1935.
11. K. Czernicki, Przestępczość w Polsce w latach 1935-1937 według policyjnej statystyki kryminalnej, Archiwum Kryminologii, t. III, Warszawa 1939.
12. J. Jasiński, E. Syzduł, Przestępczość w Polsce w latach 1954-1958 w świetle statystyki milicyjnej, Archiwum Kryminologii, t I, Warszawa 1960.
13. A. Mościskier, E. Syzduł, Przestępstwa stwierdzone w latach 1970-1974 oraz osoby podejrzane o ich dokonanie, Archiwum Kryminologii, t. VII, Warszawa 1976.
14. J. Błachut, Przestępczość w Polsce w latach 1986-1995 w świetle statystyk policyjnych, Państwo i Prawo 1997, nr 3.
15. K. Krajewski, Przestępczość przeciwko mieniu w Polsce w latach 1924-2005 w świetle danych statystki policyjnej, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 119-131.
16. Z. Lasocki, Jeszcze o przemocy, ale inaczej, [w:] Zmiana i kontrola. Społeczeństwo wobec przestępczości K. Buczkowski et al. (red.), Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, s. 205-218.
17. P. Wiktorska, Zmiany w kontrolowaniu przemocy wobec najbliższych, [w:] Zmiana i kontrola. Społeczeństwo wobec przestępczości K. Buczkowski et al. (red.), Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, s. 219-230.
18. M. Płatek, Karnoprawne modele przeciwdziałania przemocy w rodzinie, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 601-616.
19. K. Daszkiewicz, Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000.
20. D. Wójcik, Przestępczość i sprawcy przestępstw z użyciem agresji, Archiwum Kryminologii Tom XVII, Warszawa 1991.
21. W. Klaus, Dziecko przed sądem. Wymiar sprawiedliwości wobec przestępczości młodszych nieletnich, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.
22. E. Żabczyńska, Przestępczość dzieci. Etiologia i rozwój, PWN, 1983.
23. L. Wieczorek, Przestępczość i demoralizacja nieletnich w Polsce w okresie transformacji ustrojowej, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2005.
24. D. Woźniakowska-Fajst, Przestępczość kobiet i dziewcząt – wybrane teorie kryminologiczne, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 119-131.
25. K. Biel, Przestępczość dziewcząt, Wydawnictwo WAM 2008.
26. Cabalski M., Kobiety jako sprawczynie przestępstw i aktów przemocy, dostępne: https://ms.gov.pl/pl/probacja/2013/download,2542,2.html
27. Łosińska M., Kobieta jako sprawczyni zabójstwa – analizakryminologiczna i kryminalistyczna, dostępne: https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/.../6/PPES12013_MŁos.pdf
28. Sitnik K., Teorie biologiczne w procesie wyjaśniania etiologii przestępczości kobiet http://www.bibliotekacyfrowa.pl/Content/40774/12_Katarzyna_Sitnik.pdf
29. D. Woźniakowska-Fajst, Nieletnie. Niebezpieczne, niegrzeczne, niegroźne?, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010.
30. P. Kardas, M. Dąbrowska-Kardas, Przestępstwa przeciwko mieniu, Wyd. Zakamyczek, Kraków 1999.
31. M. Płatek, Kryminologiczno-epistemologiczne i genderowe aspekty przestępstwa zgwałcenia, Archiwum Kryminologii t. XXXII, s. 345-378.
32. P. Daniluk, C. Nowak, Kazirodztwo jako problem karnoprawny (dwugłos), Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 473-487.
33. M. Dziewanowska, Profil sprawcy, profil ofiary. Przestępstwo współżycia z osobą małoletnią poniżej 15. roku życia, Archiwum Kryminologii t. XXXIV, s. 367-399.
34. J. Derlich-Mielczarek, Zjawisko prostytucji a prawo karne, Archiwum Kryminologii t. XXXIII, s. 39-55.
35. Przestępstwo zgwałcenia, M. Mozgawa (red.), Wolters Kluwer, Warszawa 2012.
36. K. Pospiszyl, Przestępstwa seksualne, Wydawnictwo Naukowe PWN 2005.
37. W. Czernikiewicz, B. Pawlak-Jordan, Wykorzystywanie seksualne dzieci, Medicins Du Monde, Fundacja Dzieci Niczyje, Warszawa 1998.
38. J. Warylewski, Przestępstwa seksualne, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2001.
39. Z. Lew-Starowicz, Przemoc seksualna, J. Santorski & Co. Agencja Wydawnicza, Warszawa 1992.
40. H. Janowska Zabójstwa i ich sprawcy, Warszawa 1974.
41. H. Janowska, Zabójstwa w Polsce w latach 1951-1971 oraz sprawcy zabójstw w świetle akt sądowych, Archiwum Kryminologii t. VI, Warszawa 1974.
42. Z. Lasocik, Zabójca zawodowy i na zlecenie, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2003.
43. K. Badźmirowska-Masłowska, Młodociani zabójcy, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2000.
44. M. Budyn-Kulig, Zabójstwo tyrana domowego. Studium prawnokarne i wiktymologiczne, Wydawnictwo Verba, Lublin 2005.
45. J. Leszczyński, Zabójstwa na tle seksualnym w Polsce. Studium Kryminologiczne, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1992.
46. J. Gurgul, Zabójstwo – statystyka, wykrywanie, udowodnienie, Problemy Kryminalistyki 1987, nr 176.
47. Z. Majchrzyk, Zabójczynie i zabójcy, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2008.
48. Z. Rau, Przestępczość zorganizowana w Polsce i jej zwalczanie, Zakamycze, Kraków 2002.
49. E. Pływaczewski (red.), Przestępczość zorganizowana. C.H. Beck, 2011.
50. W. Kurowski, Pojęcie organizacji przestępczej i przestępczości zorganizowanej, Prokuratura i Prawo 1/2006, dostępne na stronie internetowej: http://www.ies.krakow.pl/wydawnictwo/prokuratura/pdf/2006/01/02kurowski.pdf
51. W. Mądrzejowski, Przestępczość zorganizowana. System zwalczania. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.
52. A. Miczkowska, Problematyka przestępczości zorganizowanej, dostępne: http://www.bibliotekacyfrowa.pl/Content/34579/009.pdf
53. A. Michalska-Warias, Przestępczość zorganizowana i prawnokarne formy jej przeciwdziałania, Verba, Lublin 2006.
54. W. Filipkowski, Zwalczanie przestępczości zorganizowanej w aspekcie finansowym, Zakamycze, Kraków 2004.
55. K. Buczkowski, Wpływ zmian społecznych na kształ i dynamikę przestępczości gospodarczej – zarys problematyki, [w:] Zmiana i kontrola. Społeczeństwo wobec przestępczości K. Buczkowski et al. (red.), Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, s. 231-240.
56. L. Wilk, „Kryminalne” aspekty przestępczości podatkowej, Archiwum Kryminologii t. XXXI, s. 209-221.
57. W. Jaroch, Przestępczość gospodarcza: aspekty prawnokarne, kryminologiczne i kryminalistyczne, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warmińsko-Mazurski 2014.
58. K. Buczkowski, Oszustwo asekuracyjne jako jeden z przejawów przestępczości ubezpieczeniowej, Wolters Kluwer 2015.
59. K. Buczkowski, Sprawca przestępstwa oszustwa asekuracyjnego – spojrzenie kryminologiczne, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 81-92.
60. L. Wilk, Czynniki kryminogenne przestępczości podatkowej, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 227-238.
61. K. Buczkowski, M. Wojtaszek, Pranie pieniędzy, Oficyna Naukowa 2001.
62. Przestępstwa przeciwko mieniu i gospodarcze (red. R. Zawłocki), w: System prawa karnego, t. 9, INP PAN 2011.
63. T. Oczkowski, Oszustwo jako przestępstwo majątkowe i gospodarcze, Zakamycze 2004.
64. W. Klaus, D. Woźniakowska-Fajst, Przestępstwo nielegalnego przekroczenia granicy w ujęciu historycznym, teoretycznym i praktycznym, Archiwum Kryminologii tom XXXVII, Warszawa 2015.
65. W. Klaus, Integracja-marginalizacja-kryminalizacja, czyli o przestępczości cudzoziemców w Polsce, Archiwum Kryminologii tom XXXII, Warszawa 2011. Dostęp: http://www.interwencjaprawna.pl/docs/ARE-111-przestepczosc-cudzoziemcy.pdf
66. M. Fajst, A. Gutkowska, Globalizacja a przestępczość Polaków za granicą i cudzoziemców w Polsce, w: T. Giaro (red.), Prawo w dobie globalizacji, Wydawnictwo LIBER, Warszawa 2011.
67. A. Gutkowska (red.), Uchodźcy w Polsce. Kulturowo-prawne problemy adaptacji. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, Warszawa 2007.
68. W. Klaus (red.), Migranci na polskim rynku pracy. Rzeczywistość, problemy, wyzwania. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, Warszawa 2007.
69. D. Lalak (red.), Migracja, uchodźstwo, wielokulturowość. Zderzenie kultur we współczesnym świecie. Wyd. Akademickie „Żak”, Warszawa 2007.
70. I. Rzeplińska, Przestępczość cudzoziemców w Polsce, Scholar, Warszawa 2000 r.
71. O. Sitarz, Culture defence a polskie prawo karne, Archiwum Kryminologii, Tom XXIX-XXX, 2007-2008.
72. Z. Lasocik, O handlu ludźmi w Polsce, czyli o ewolucji zjawiska i budowie systemu jego eliminowania, Archiwum Kryminologii t. XXXIV, str. 481-.
73. Z. Lasocik (red.), Handel ludźmi. Zapobieganie i ściganie, Ośrodek Badań Praw Człowieka Katedra Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSiR Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2006.
74. Z. Lasocik (red.), Eliminowanie handlu ludźmi w Polsce – analiza systemu, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2011.
75. Z. Lasocik, Handel ludźmi – aspekty społeczne i prawne, Studia Socjologiczne 2007, nr 4, str. 31.
76. O. Sitarz, Wiktymologiczny obraz handlu ludźmi i niewolnictwa na tle prawa międzynarodowego i polskiego prawa karnego, Archiwum Kryminologii 2005-2006, t. XXVIII, str. 367.
77. Z. Lasocik Zbigniew, Handel ludźmi jako przestępstwo i naruszenie praw człowieka – wyzwania dla kryminologii, Archiwum Kryminologii 2005-2006, t. XXVIII, str. 233.
78. K. Karsznicki, Ściganie przestępstwa handlu ludźmi w Polsce, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2010.
79. Z. Lasocik, E. Rekosz-Cebula Emilia, Ł. Wieczorek, Handel ludźmi do pracy przymusowej: mechanizmy powstawania i efektywne zapobieganie, Rada Państw Morza Bałtyckiego, Warszawa/Sztokholm 2014.
80. Z. Lasocik, Ł. Wieczorek, Handel ludźmi do pracy przymusowej w Polsce – raport z badań, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2010.
81. P. Ostaszewski, kontrola społeczna a lęk przed przestępczością, [w:] Zmiana i kontrola. Społeczeństwo wobec przestępczości K. Buczkowski et al. (red.), Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, s. 43-58.
82. P. Ostaszewski, Lęk przed przestępczością: aspekty teoretyczne, metodologiczne i empiryczne, Wolters Kluwer 2014.
83. P. Ostaszewski, Rozmiary i uwarunkowania lęku przed przestępczością, Archiwum Kryminologii t. XXXIV, s. 157-206.
84. A. Kossowska, Uwarunkowania i konsekwencje lęku przed przestępczością, w: Królikowska J. (red.), Problemy społeczne w grze politycznej, Warszawa, 2006 r.
85. W. Klaus, I. Rzeplińska, D. Woźniakowska-Fajst, Społeczny odbiór przestępczości, w: K. Buczkowski i in. Społeczno-polityczne konteksty współczesnej przestępczości w Polsce, Warszawa 2013.
86. M. Goldschneider, Lęk przed przestępczością w Warszawie w świadomości ludzi starszych i studentów, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego, nr 17, 2009.
87. M. Filar, Rola mediów w kreowaniu zagrożeń i sprzyjaniu populizmowi, Archiwum Kryminologii t. XXIX-XXX, s. 489-493.