Socjologia bezpieczeństwa 2100-BW-L-D1SOBE
Podstawowym celem kursu jest rozbudzenie i rozwój wyobraźni socjologicznej studenta w odniesieniu do zjawisk i procesów stanowiących wyzwania dla bezpieczeństwa państwa. Uczestnik zajęć zdobędzie usystematyzowaną wiedzę z zakresu socjologii bezpieczeństwa, opanuje kluczowe koncepcje socjologiczne oraz nauczy się je adekwatnie definiować i stosować do opisu zagrożeń społecznych w Polsce i na świecie. Studenci będą potrafili wieloaspektowo identyfikować i analizować problemy w wymiarze mikro- i makrosocjologicznym, w tym relacje jednostka–społeczeństwo, dynamikę grup społecznych oraz wpływ rozwarstwienia klasowego i tożsamości na sferę bezpieczeństwa.
Bilans nakładu pracy studenta (szacunkowy bilans ECTS: 1 ECTS = ok. 25 godzin pracy):
Godziny kontaktowe: Udział w wykładzie w sali dydaktycznej - 30 h
Godziny kontaktowe: Udział w sesji egzaminacyjnej oraz konsultacjach (w czasie dyżurów dydaktycznych) - 5 h
Praca własna: Studiowanie literatury przedmiotu i przygotowanie do zajęć - 20 h
Praca własna: Samodzielna nauka, synteza notatek i przygotowanie do egzaminu - 20 h
Sumaryczny nakład pracy studenta: 75 godzin (3.0 ECTS)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
ogólnouniwersyteckie
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Szczegółowe cele kształcenia obejmują następujący zakres wiedzy i umiejętności:
Wiedza:
K_W02: Student w zaawansowanym stopniu identyfikuje rodzaje więzi społecznych (rodzinne, kulturowe, lokalne, regionalne, narodowe);
K_W05: W zaawansowanym stopniu rozróżnia konflikty i kryzysy występujące we współczesnych społeczeństwach i zna specyfikę socjologicznej analizy.
K_W07: W zaawansowanym stopniu charakteryzuje zagrożenia dla funkcjonowania współczesnego państwa i społeczeństwa, ich przeobrażenia, konsekwencje i sposoby przeciwdziałania
Umiejętności:
K_U01: W zaawansowanym stopniu formułuje, analizuje, rozwiązuje problemy socjologiczne w zakresie bezpieczeństwa; zbiera, gromadzi, przetwarza informacje o życiu społecznym w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego; analizuje, syntetyzuje informacje wynikające z badań społecznych z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego
K_U04: Korzysta w zaawansowanym stopniu ze zdobytej wiedzy socjologicznej, co przekłada się na praktykę działania i rozwiązywanie konkretnych zadań
Kompetencje społeczne:
K_K01: w zaawansowanym stopniu krytycznie i świadomie ocenia zakres własnej wiedzy socjologicznej i kompetencji, wykorzystuje nabytą wiedzę do rozwiązywania problemów poznawczych (w ramach teorii socjologicznych) i praktycznych (wykorzystanie adekwatnej metodologii badań społecznych) w zakresie problematyki bezpieczeństwa wewnętrznego.
Kryteria oceniania
Wymogi formalne i zasady uczestnictwa:
Obecność na zajęciach: Obecność jest weryfikowana. Dopuszcza się maksymalnie 2 nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze. Przekroczenie limitu wymaga odpracowania na dyżurze dydaktycznym w formie wskazanej przez Prowadzącego.
Zasady dotyczące Sztucznej Inteligencji (SI) – Poziom 1 (Brak SI): (zgodnie z uchwałą nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r. w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia) weryfikacja efektów uczenia się przeprowadzana jest całkowicie bez pomocy systemów sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na własnej wiedzy i umiejętnościach.
Warunek dopuszczenia do egzaminu (Weryfikacja kompetencji i umiejętności): Aby zrealizować efekty z zakresu umiejętności (K_U01, K_U04) oraz kompetencji społecznych (K_K01), które nie mogą być badane testem, student ma obowiązek zrealizowania w trakcie semestru jednego krótkiego zadania problemowego/studium przypadku (wykonywanego w mniejszych grupach w trakcie wybranych zjazdów) lub – w ramach formy kompensacyjnej – oddania krótkiej notatki analitycznej. Zaliczenie tego zadania stanowi bezwzględny warunek dopuszczenia do egzaminu końcowego, jednak nie wpływa na ostateczny procentowy wynik egzaminu.
Metody weryfikacji i wagi punktowe: Egzamin pisemny (Test jednokrotnego/wielokrotnego wyboru oraz pytania półotwarte)
Przypisane efekty uczenia się: K_W02, K_W05, K_W07.
Przypisana waga i wartość punktowa: 100% oceny końcowej.
Kryteria oceniania (skala procentowa): Ocena końcowa z przedmiotu wyliczana jest na podstawie procentowego udziału punktów zdobytych na teście. Ocena pozytywna wymaga osiągnięcia na minimalnym poziomie wszystkich efektów uczenia się przypisanych do oceny końcowej, co oznacza uzyskanie minimum 51% wszystkich możliwych do zdobycia punktów.
0% – 50%: Ocena 2.0 (niedostateczny) – brak opanowania minimalnych efektów.
51% – 60%: Ocena 3.0 (dostateczny) – minimalne, odtwórcze spełnienie kryteriów.
61% – 70%: Ocena 3.5 (dostateczny plus) – poprawne operowanie zasobem wiedzy.
71% – 80%: Ocena 4.0 (dobry) – opanowanie założeń na poziomie przeciętnym.
81% – 90%: Ocena 4.5 (dobry plus) – ponadprzeciętna realizacja zadań.
91% – 100%: Ocena 5.0 (bardzo dobry) – wyróżniająca się wiedza i oryginalność w diagnozowaniu problemów.
Literatura
Literatura obligatoryjna: (Pozycje niezbędne do przygotowania się do egzaminu końcowego i opanowania kluczowych terminów socjologicznych)
Giddens Anthony, Sutton Philip W.: Socjologia. Wydanie nowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
Szacka Barbara: Wprowadzenie do socjologii. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2003.
Szczepański Jan: Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972.
Sztompka Piotr: Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2003.
Literatura uzupełniająca: (Pozycje poszerzające wiedzę, stanowiące bazę do zadań na zajęciach. Szczegółowy wykaz fragmentów przypisanych do konkretnych zajęć podawany jest bieżąco w trakcie semestru).
Berger Peter L., Luckmann Thomas: Społeczne tworzenie rzeczywistości. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983.
Błuszkowski Jan: Struktura społeczna. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 1996.
Domański Henryk: Struktura społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2007.
Gellner Ernest: Narody i nacjonalizm. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1991.
Kamiński Antoni (tłum.): Elementy teorii socjologicznych. Materiały do dziejów współczesnej socjologii zachodniej. Warszawa: PWN, 1975.
Kłoskowska Antonina: Kultura masowa. Krytyka i obrona. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.
Merton Robert K.: Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002.
Mills Charles W.: Wyobraźnia socjologiczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
Weber Max: Polityka jako zawód i powołanie. Kraków: Znak, 1998.
Ziółkowski Marek: Wiedza, jednostka, społeczeństwo. Zarys koncepcji socjologii wiedzy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989.