Miasto w ruchu – przestrzeń, społeczeństwo, mobilność 1900-SM-3-MRPSM-MEP

Celem wykładu jest przekazanie praktycznej wiedzy na temat kształtowania współczesnych systemów transportowych – zarówno pasażerskich, jak i towarowych – z uwzględnieniem uwarunkowań środowiskowych, społecznych, gospodarczych oraz przestrzennych. Omawiane są wyzwania stojące przed polityką transportową na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym, w kontekście konieczności osiągnięcia konkurencyjności i zasobooszczędności, zgodnie z założeniami Białej Księgi Transportu (UE, 2011) i Strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności (KE, 2020).

Program kursu obejmuje pięć głównych bloków tematycznych:
1. Transport drogowy – jego rola, wyzwania środowiskowe i infrastrukturalne, regulacje oraz wpływ na rozwój regionalny;
2. Transport kolejowy – omówienie roli kolei w polityce klimatycznej, interoperacyjność, konkurencyjność i instrumenty wsparcia (m.in. Fundacja ProKolej, 2021);
3. Transport lotniczy – jego rozwój, znaczenie gospodarcze oraz zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju;
4. Mobilność aktywna (piesza i rowerowa) – rola w planowaniu zrównoważonej mobilności miejskiej i regionalnej;
5. Logistyka i transport intermodalny – integracja środków transportu, efektywność łańcuchów dostaw i innowacje technologiczne.

Zajęcia obejmują zarówno część teoretyczną, jak i liczne studia przypadków z różnych państw i regionów. Szczególny nacisk położony jest na analizę dokumentów strategicznych, ocenę wpływu inwestycji infrastrukturalnych (Komornicki, 2010), porównanie doktryn polityki transportowej (Majewski, 2016) oraz rolę transportu w rozwoju regionalnym (Majewski, 2021).
Uczestnicy poznają również idee zrównoważonego rozwoju w kontekście dokumentów strategicznych (Mężyk, Zamkowska, 2004) oraz mechanizmy kształtowania transportu publicznego w świetle polityki UE (Wyszomirski, 2008).

Nakład pracy studenta: 2 ECTS = 2*25h = 50h (w bezpośrednim kontakcie 1,5 ECTS = 1,5*25 – 37,5h)
(N) – praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem,
(S) – praca własna (samodzielna) studenta.
Zajęcia (wykład) = 37,5h (N)
• Przygotowanie (samodzielne) do egzaminu = 12,5h (S)
RAZEM = 50h

W cyklu 2026Z:

Celem wykładu jest przekazanie praktycznej i teoretycznej wiedzy na temat kształtowania współczesnych systemów transportowych – zarówno pasażerskich, jak i towarowych – społecznych i przestrzennych uwarunkowań mobilności, a także ich znaczenia środowiskowego, społecznego i gospodarczego. Omawiane są wyzwania stojące przed polityką transportową na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym, ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań klimatycznych i społecznych.
Program kursu obejmuje osiem głównych bloków tematycznych:
1. Transport drogowy – jego rola, wyzwania środowiskowe i infrastrukturalne, regulacje oraz wpływ na rozwój regionalny;
2. Transport zbiorowy – omówienie roli w polityce klimatycznej, interoperacyjność, konkurencyjność i instrumenty wsparcia;
3. Transport lotniczy – jego rozwój, znaczenie gospodarcze, uwarunkowania społeczne oraz wpływ na zmiany klimatyczne;
4. Mobilność aktywna (piesza i rowerowa) – rola w codziennej mobilności oraz planowaniu zrównoważonej mobilności w skali miejskiej i regionalnej;
5. Logistyka i transport intermodalny – integracja środków transportu, efektywność łańcuchów dostaw i innowacje technologiczne.
6. Społeczne uwarunkowania i skutki mobilności – w tym znaczenie różnych kapitałów dla mobilności oraz społeczne znaczenie wykluczenie transportowego
7. Klimat i zrównoważona mobilność – wpływ transportu na emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczenie powietrza, a także potencjał i skutki uboczne zielonej i cyfrowej transformacji
8. Przestrzeń i transport – znaczenie planowania przestrzennego w kształtowaniu mobilności, związek między rozwojem sieci transportowych i użytkowania terenu,
Zajęcia obejmują zarówno część teoretyczną, jak i studia przypadków z różnych miast, państw i regionów. Uczestnicy poznają idee zrównoważonej mobilności, znaczenie dokumentów strategicznych i polityk Unii Europejskiej w jej kształtowaniu.
Nakład pracy studenta: 2 ECTS = 2*25h = 50h (w bezpośrednim kontakcie 1,5 ECTS = 1,5*25 – 37,5h)
(N) – praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem,
(S) – praca własna (samodzielna) studenta.
Zajęcia (wykład) = 37,5h (N)
• Przygotowanie (samodzielne) do egzaminu = 12,5h (S)
RAZEM = 50h

Koordynatorzy przedmiotu

Michał Czepkiewicz
Justyna Orchowska

Rodzaj przedmiotu

uzupełniające

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

Efekty uczenia się (kody): K_W04, K_W05, K_U03, K_U04, K_K01, K_K04, K_K05, K_K06

Po ukończeniu przedmiotu student:
WIEDZA absolwent zna i rozumie
- ekonomiczne, prawne, etyczne i społeczne uwarunkowania różnych rodzajów działalności zawodowej związanej ze studiami miejskimi, w tym zasady ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego;
- podstawowe zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości.
UMIEJĘTNOŚCI: absolwent potrafi
- formułować i testować hipotezy związane z prostymi problemami badawczymi z zakresu studiów miejskich;
- komunikować się na tematy specjalistyczne związane ze studiami miejskimi ze zróżnicowanymi kręgami odbiorców;
KOMPETENCJE: absolwent jest gotów do
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści z zakresu studiów miejskich;
- inicjowania działań na rzecz interesu publicznego;
- myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy;
- odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych w przygotowywaniu i realizacji związanych z rozwojem miast, z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb społecznych, w tym rozwijania dorobku zawodu, podtrzymywania etosu zawodu, przestrzegania i rozwijania zasad etyki zawodowej oraz działania na rzecz przestrzegania tych zasad.

Kryteria oceniania

Egzamin; Wynik testu (próg zaliczenia 45%)

Literatura

Biała Księga Transportu, 2011, UE, Bruksela
Fundacja ProKolej, 2021, Kolej dla klimatu – raport podsumowujący
Komornicki T., 2010, Ocena wpływu inwestycji infrastruktury transportowej…, MRR
Majewski J., 2016, Analiza doktryn współczesnej polityki transportowej, ETiL
Majewski J., 2021, Rola infrastruktury transportu jako czynnika rozwoju regionalnego
Mężyk A., Zamkowska S., 2004, Idea zrównoważonego rozwoju w dokumentach polityki transportowej
Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności, 2020, KE
Wyszomirski O., 2008, Kształtowanie rozwoju lokalnego i regionalnego transportu publicznego w Polsce

W cyklu 2026Z:

Biała Księga Transportu, 2011, UE, Bruksela
Cludius, J. i in. (red.). (2024). Transport poverty: Definitions, indicators, determinants, and mitigation strategies: final report. Publications Office. https://doi.org/10.2767/0662480
Fundacja ProKolej, 2021, Kolej dla klimatu – raport podsumowujący
Kaufmann, V., Bergman, M. M., & Joye, D. (2004). Motility: Mobility as capital. International Journal of Urban and Regional Research, 28(4), 745–756. https://doi.org/10.1111/j.0309-1317.2004.00549.x
Komornicki T., 2010, Ocena wpływu inwestycji infrastruktury transportowej…, MRR
Lucas, K., Mattioli, G., Verlinghieri, E., & Guzman, A. (2016). Transport poverty and its adverse social consequences. Proceedings of the Institution of Civil Engineers - Transport, 169(6), 353–365. https://doi.org/10.1680/jtran.15.00073
Majewski J., 2016, Analiza doktryn współczesnej polityki transportowej, ETiL
Majewski J., 2021, Rola infrastruktury transportu jako czynnika rozwoju regionalnego
Pijet-Migoń, E. (2020). Rozwój pasażerskiego transportu lotniczego w Polsce w latach 1989–2019 – jego skutki dla portów lotniczych i implikacje dla miast. Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 33(5), 43–53. https://doi.org/10.18778/2543-9421.05.04
Rupprecht Consult (red.), Guidelines for Developing and Implementing a Sustainable Urban Mobility Plan, Second Edition, 2019.
Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności, 2020, KE
Strategia Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku, 2019, Ministerstwo Infrastruktury
Trammer, K. (2019). Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej. Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Wyszomirski O., 2008, Kształtowanie rozwoju lokalnego i regionalnego transportu publicznego w Polsce