Kształtowanie i zmiany układów urbanistycznych 1900-SM-3-KiZUU-MP
Zajęcia dedykowane będą tematowi kształtowania się zmian układów urbanistycznych w ujęciu historycznym i współczesnym. Punktem wyjścia do rozważań będą przestrzenie publiczne w Warszawie. Wybrane miejsca w obrębie tego miasta zostaną ukazane na tle międzynarodowych doświadczeń architektonicznych i urbanistycznych.
Na spotkaniach będą przedstawione następujące zagadnienia:
1. Zajęcia wprowadzające - miejska przestrzeń publiczna: dawniej i dziś
2. Ulica
3. Plac
4. Park
5. Cmentarz
6. Szpital
7. Uniwersytet
8. ( ewentualnie) Zajęcia podsumowujące
Prowadzący będzie zwracał uwagę na procesy urbanistyczne, które zachodziły na przestrzeni wieków w stolicy Polski, m.in. powstawanie i zanikanie rynków dawnych jurydyk, kształtowanie się placów Osi Stanisławowskiej, placów W-wy okresu międzywojennego, dawnych osi miejskich, dawnych cmentarzy, współczesnych przestrzeni publicznych). Duży nacisk będzie położony na ukazanie roli małej architektury w kształtowaniu przestrzeni publicznej (fontanny, pomniki, tablice pamiątkowe), a także zieleni i dostępności transportowej.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
K_W01 - w pogłębionym stopniu wybrane fakty, obiekty i zjawiska związane ze studiami miejskimi oraz dotyczące ich metody i teorie wyjaśniające złożone zależności między nimi, stanowiące zaawansowaną wiedzę ogólną z zakresu dyscyplin naukowych tworzących podstawy teoretyczne studiów miejskich, uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie wiedzę obejmującą wybrane zagadnienia z zakresu zaawansowanej wiedzy szczegółowej właściwej dla studiów miejskich;
K_W02 - główne tendencje rozwojowe geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarki przestrzennej, ekonomii, nauk socjologicznych, historii, nauk o kulturze, nauk o polityce i administracji, nauk o Ziemi i środowisku w zakresie, w jakim dyscypliny te związane są ze studiami miejskimi;
K_W03 - fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji w zakresie rozwoju miast;
K_U01 - formułować i rozwiązywać złożone i nietypowe problemy oraz innowacyjnie wykonywać zadania z zakresu studiów miejskich w nieprzewidywalnych warunkach przez właściwy dobór źródeł i informacji z nich pochodzących, dokonywanie oceny, krytycznej analizy, syntezy, twórczej interpretacji i prezentacji tych informacji;
K_U03 - formułować i testować hipotezy związane z prostymi problemami badawczymi z zakresu studiów miejskich
K_U05 - prowadzić debatę z zakresu rozwoju miejskiego;
K_K01 - krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści z zakresu studiów miejskich;
K_K05 - myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy;
WIEDZA
Studenci:
1. znają różne definicje i pojęcia związane z przestrzenią miejską
2. znają niezrealizowane plany i koncepcje urbanistyczne przestrzeni publicznych Warszawy,
3. znają najważniejsze historyczne przestrzenie publiczne w wybranych miastach polskich, europejskich i amerykańskich,
4. rozumieją różnorodność form urbanistycznych,
5. znają podstawowe opracowania z zakresu urbanistyki i ewolucji miejskiej
UMIEJĘTNOŚCI
Studenci
1. potrafią scharakteryzować najważniejsze przestrzenie publiczne Warszawy na tle dziejów miasta,
2. umieją wskazać i opisać najważniejsze inspiracje urbanistyczne z innych przestrzeni geograficznych w ewolucji Warszawy i innych polskich miast,
3. dostrzegają zależność rozwiązań komunikacyjnych od formy przestrzeni miejskiej,
4. potrafią wskazać elementy i znaczenie małej architektury w przestrzeni publicznej,
5. umieją zidentyfikować podstawowe punkty przełomowe w historii światowej urbanistyki,
KOMPETENCJE
Studenci
1. są gotowi przygotować tekst naukowy lub popularnonaukowy oraz zaprezentować w formie prezentacji temat związany z urbanistyką miejską i ewolucją przestrzeni.
Kryteria oceniania
Egzamin końcowy przyjmujący formę testu zamkniętego (25 pytań) - 50% ostatecznej oceny oraz jednego pytania otwartego (problemowego) dotyczącego zagadnień omawianych na zajęciach (50%).
Literatura
Domaradzki K., Przestrzeń Warszawy, Warszawa 2016
Hall P. , Cities of Tomorrow: An Intellectual History of Urban Planning and Design in the Twentieth Century. Wiley-Blackwell, Oxford 2014
Jacobs J., The Death and Life of Great American Cities, Random House, New York 1961.
Łupienko A., Przestrzeń publiczna Warszawy w pierwszej połowie XIX wieku, Warszawa 2012
Łupienko A., Kos A. (red.), Architektura w mieście, architektura dla miasta, t.1-2: Przestrzeń publiczna w miastach ziem polskich w „długim” dziewiętnastym wieku, Warszawa 2019
Motka M., (red.), Architektura i urbanistyka, t. VII Wielkie Miasta Drugiej Rzeczpospolitej, Kraków 2022
Paszkowski Z., Miasto idealne w perspektywie europejskiej i jego związki z urbanistyką współczesną, Kraków 2011
Pevsner N., A history of building types, Princeton 1997
Rosenau H., The ideal city: its architectural evolution, New York 1972
Sassen S., The Global City: New York, London, Tokyo, Princeton 2001
Trębacz, P., Percepcja miejskiej przestrzeni publicznej w ujęciu kartografii witruwiańskich, Warszawa 2024