Ewolucja przestrzeni 1900-SM-3-4MP-1
Zajęcia dedykowane będą tematowi kształtowania się zmian układów urbanistycznych w ujęciu historycznym. Punktem wyjścia do rozważań będzie omówienie przestrzeni publicznej w Warszawie od czasów nowożytnych po współczesność. Wybrane miejsca w obrębie tego miasta zostaną ukazane na tle międzynarodowych doświadczeń architektonicznych i urbanistycznych. Na spotkaniach będą przedstawione następujące tematy.
1. Zajęcia wprowadzające - informacje organizacyjne
2. "Miasto - wczoraj, dziś i jutro". Definicje przestrzeni w kontekście miejskim
3. Ulica
4. Plac
5. Park
6. Bulwar
7. Przestrzeń pofabryczna
8. Cmentarz
9. Szpital
10. Uniwersytet
11. Stadion
12. Przestrzeń targowa/hale targowe
13. Dworzec
14. Przestrzeń podziemna/metro
15. Zajęcia podsumowujące
Prowadzący będzie zwracał uwagę na procesy urbanistyczne, które zachodziły na przestrzeni wieków w stolicy Polski, m.in. powstawanie i zanikanie rynków dawnych jurydyk, kształtowanie się placów Osi Stanisławowskiej, placów W-wy okresu międzywojennego, dawnych osi miejskich, dawnych cmentarzy itd.). Duży nacisk będzie położony na ukazanie roli małej architektury w kształtowaniu przestrzeni publicznej (fontanny, pomniki, tablice pamiątkowe). Najważniejszym jednak zadaniem cyklu wykładów będzie powiązanie dziedzictwa układów urbanistycznych ze współczesnymi przeobrażeniami miejskimi.
Kierunek podstawowy MISMaP
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
K_W01 - w pogłębionym stopniu wybrane fakty, obiekty i zjawiska związane ze studiami miejskimi oraz dotyczące ich metody i teorie wyjaśniające złożone zależności między nimi, stanowiące zaawansowaną wiedzę ogólną z zakresu dyscyplin naukowych tworzących podstawy teoretyczne studiów miejskich, uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie wiedzę obejmującą wybrane zagadnienia z zakresu zaawansowanej wiedzy szczegółowej właściwej dla studiów miejskich;
K_W02 - główne tendencje rozwojowe geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarki przestrzennej, ekonomii, nauk socjologicznych, historii, nauk o kulturze, nauk o polityce i administracji, nauk o Ziemi i środowisku w zakresie, w jakim dyscypliny te związane są ze studiami miejskimi;
K_W03 - fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji w zakresie rozwoju miast;
K_U01 - formułować i rozwiązywać złożone i nietypowe problemy oraz innowacyjnie wykonywać zadania z zakresu studiów miejskich w nieprzewidywalnych warunkach przez właściwy dobór źródeł i informacji z nich pochodzących, dokonywanie oceny, krytycznej analizy, syntezy, twórczej interpretacji i prezentacji tych informacji;
K_U03 - formułować i testować hipotezy związane z prostymi problemami badawczymi z zakresu studiów miejskich
K_U05 - prowadzić debatę z zakresu rozwoju miejskiego;
K_K01 - krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści z zakresu studiów miejskich;
K_K05 - myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy;
WIEDZA
Studenci:
1. znają różne definicje i pojęcia związane z przestrzenią miejską
2. znają niezrealizowane plany i koncepcje urbanistyczne przestrzeni publicznych Warszawy,
3. znają najważniejsze historyczne przestrzenie publiczne w wybranych miastach polskich, europejskich i amerykańskich,
4. rozumieją różnorodność form urbanistycznych,
5. znają podstawowe opracowania z zakresu urbanistyki i ewolucji miejskiej
UMIEJĘTNOŚCI
Studenci
1. potrafią scharakteryzować najważniejsze przestrzenie publiczne Warszawy na tle dziejów miasta,
2. umieją wskazać i opisać najważniejsze inspiracje urbanistyczne z innych przestrzeni geograficznych w ewolucji Warszawy i innych polskich miast,
3. dostrzegają zależność rozwiązań komunikacyjnych od formy przestrzeni miejskiej,
4. potrafią wskazać elementy i znaczenie małej architektury w przestrzeni publicznej,
5. umieją zidentyfikować podstawowe punkty przełomowe w historii światowej urbanistyki,
KOMPETENCJE
Studenci
1. są gotowi przygotować tekst naukowy lub popularnonaukowy oraz zaprezentować w formie prezentacji temat związany z urbanistyką miejską i ewolucją przestrzeni.
Kryteria oceniania
Egzamin końcowy przyjmujący formę testu zamkniętego (24-30 pytań) z zagadnień omawianych na zajęciach.
Literatura
Domaradzki K., Przestrzeń Warszawy, Warszawa 2016
Hall P. , Cities of Tomorrow: An Intellectual History of Urban Planning and Design in the Twentieth Century. Wiley-Blackwell, Oxford 2014
Jacobs J., The Death and Life of Great American Cities, Random House, New York 1961.
Łupienko A., Przestrzeń publiczna Warszawy w pierwszej połowie XIX wieku, Warszawa 2012
Łupienko A., Kos A. (red.), Architektura w mieście, architektura dla miasta, t.1-2: Przestrzeń publiczna w miastach ziem polskich w „długim” dziewiętnastym wieku, Warszawa 2019
Motka M., (red.), Architektura i urbanistyka, t. VII Wielkie Miasta Drugiej Rzeczpospolitej, Kraków 2022
Paszkowski Z., Miasto idealne w perspektywie europejskiej i jego związki z urbanistyką współczesną, Kraków 2011
Pevsner N., A history of building types, Princeton 1997
Rosenau H., The ideal city: its architectural evolution, New York 1972
Sassen S., The Global City: New York, London, Tokyo, Princeton 2001
Trębacz, P., Percepcja miejskiej przestrzeni publicznej w ujęciu kartografii witruwiańskich, Warszawa 2024