Konflikty lokalne i regionalne w Ameryce Łacińskiej 1900-3-KAM-GL
Wykłady:
Na wykładach omawiane są konflikty oraz sytuacje konfliktowe w ujęciu ogólnym, ze szczególnym uwzględnieniem ich genezy, przebiegu, struktury i skutków, a także warunków sprzyjających ich powstawaniu oraz możliwych następstw.
Znaczna część zajęć poświęcona jest konfliktom o zasoby i sposoby ich zagospodarowania. W tym kontekście analizowana jest sytuacja społeczno-gospodarcza oraz kontekst polityczny krajów Ameryki Łacińskiej (państw rozwijających się, Globalnego Południa), gdzie ubóstwo, słabość instytucji demokratycznych oraz korupcja stanowią istotne źródła napięć i konfliktów.
W szczególności omawiane są konflikty o charakterze rzeczowym, konflikty interesów wynikające z nierównego podziału dóbr, rywalizacja o dostęp do zasobów oraz konflikty idei. Szczególną uwagę zwraca się na sytuację ludów tubylczych, które często pozostają najsłabszą stroną konfliktów i padają ofiarą działalności firm eksploatujących zasoby naturalne.
Analizowane są również konsekwencje działalności krajowych i międzynarodowych korporacji w kontekście słabości instytucji państwowych, w tym zagrożenia dla środowiska naturalnego oraz obszarów prawnie chronionych (np. parków narodowych), wynikające z ograniczonych możliwości państw w zakresie ich ochrony.
Ponadto podczas zajęć omawiane są: konflikty na obszarach wiejskich (Brazylia, Boliwia) oraz w miastach (Meksyk), terroryzm (m.in. w Peru), zjawisko hiperprzestępczości w Ameryce Centralnej (jego przyczyny, skutki i środki zaradcze), autorytaryzm lewicowy i prawicowy, młodzieżowe ruchy społeczne, a także historia karteli narkotykowych w Meksyku i Kolumbii. Tematyka zajęć może ulec nieznacznym modyfikacjom w związku z aktualizacją bieżących zagadnień i wydarzeń.
Ćwiczenia:
Ćwiczenia polegają na realizacji projektu badawczego ugruntowanego w metodologii ekologii politycznej. Obejmują one konceptualizację i operacjonalizację badania nad konfliktami środowiskowymi w państwach Ameryki Łacińskiej, analizę i interpretację wyników oraz ich prezentację.
Dane empiryczne gromadzone i przetwarzane są z wykorzystaniem Atlasu Sprawiedliwości Środowiskowej. Tworzenie bazy danych oraz ich analiza realizowane są w programie Excel oraz z wykorzystaniem metody fsQCA (lub innego odpowiedniego oprogramowania). Prezentacja wyników odbywa się z użyciem pakietu Microsoft Office.
Materiały dydaktyczne prezentowane podczas zajęć, w tym prezentacje, podlegają ochronie prawnoautorskiej. Prowadzący może udostępnić wybrane materiały studentom w formie elektronicznej, jednak nie jest do tego zobowiązany. Udostępnione materiały przeznaczone są wyłącznie do użytku własnego studentów i nie mogą być dalej rozpowszechniane bez zgody autora. W celu ułatwienia studentom przygotowania do egzaminu prowadzący może przygotować i udostępnić listę zagadnień problemowych obejmujących treści realizowane podczas zajęć.
Nakład pracy studenta (ECTS):
Wykład (1 ECTS + 2 ECTS = 3 ECTS):
* 30 godz. – zajęcia w bezpośrednim kontakcie z prowadzącym
* 50 godz. – przygotowanie do egzaminu ustnego
Ćwiczenia (0,5 ECTS + 1,5 ECTS = 2 ECTS):
* 15 godz. – zajęcia w bezpośrednim kontakcie z prowadzącym (w tym dyskusje nad projektem)
* 40 godz. – przygotowanie bazy danych, opracowanie prezentacji multimedialnej i raportu końcowego
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (lista przedmiotów)
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Efekty kierunkowe: K_W03, K_W12, K_W13 / K_U07, K_U08 / K_K02
Efekty specjalnościowe: S2_W03, S2_W11, S2_W13 / S2_U07, S2_U08 / S2_K02
WIEDZA: Absolwent zna i rozumie:
- przyczyny (podłoże) konfliktów w relacjach człowiek - środowisko w krajach Ameryki Łacińskiej (szerzej w krajach rozwijających się) w warunkach ograniczonego dostępu do różnych dóbr, niedożywienia, analfabetyzmu słabości struktur państwa;
- strukturę konfliktów o zasoby w Ameryce Łacińskiej;
- następstwa (faktyczne i możliwe) konfliktów o zasoby w Ameryce Łacińskiej, które w świetle współczesnej wiedzy prowadzą do degradacji środowiska i są zagrożeniem dla coraz mniej licznych i coraz mniej liczebnych grup ludności tubylczej.
- podstawową terminologię z zakresu sprawiedliwości środowiskowej, ze szczególnych uwzględnieniem specyfiki latynoamerykańskiej,
- historię konfliktów lokalnych i regionalnych w Ameryce Łacińskiej.
UMIEJĘTNOŚCi: Absolwent potrafi:
- wyszukiwać informacje i dane o konfliktach środowiskowych w Ameryce Łacińskiej;
- zdobywać umiejętności badawcze pozwalające na formułowanie problemów, pytań, celów, hipotez badawczych w zakresie konfliktów środowiskowych w Ameryce Łacińskiej;
- dobierać, stosować i interpretować wyniki odpowiednich metod analizy dotyczących konfliktów środowiskowych, mając na uwadze przyjęte hipotezy i dostępne dane;
- uczestniczyć w dyskusji na temat konfliktów środowiskowych w Ameryce Łacińskiej;
- zaprezentować wyniki analizy prostego problemu badawczego w zakresie konfliktów środowiskowych w Ameryce Łacińskiej w formie pisemnej i ustnej.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: Absolwent jest gotów do:
- pracy w projekcie badawczym realizowanym w grupie w zakresie konfliktów środowiskowych w Ameryce Łacińskiej;
- przeprowadzania krytycznej analizy sytuacji konfliktowych w Ameryce Łacińskiej;
- uświadamia sobie szanse i zagrożenia związane z konfliktami lokalnymi i regionalnymi w Ameryce Łacińskiej;
- zrozumienia wagi konfliktów środowiskowych jako katalizatorów zmian w Ameryce Łacińskiej.
Kryteria oceniania
Brak zaliczenia ćwiczeń uniemożliwia przystąpienie do egzaminu z wykładu. Tylko w przypadku pozytywnej oceny z egzaminu (minimum oceny dostatecznej) możliwe jest otrzymanie oceny końcowej wyliczanej w następujący sposób: ocena z ćwiczeń stanowi 40%, a ocena z wykładu stanowi 60% ostatecznej oceny z przedmiotu.
Wykład: egzamin ustny obejmujący wyłącznie zagadnienia poruszane podczas wykładów. Na wniosek studentów i za zgodą całej grupy możliwe jest przeprowadzenie egzaminu w formie pisemnej.
Ćwiczenia: Warunkiem koniecznym jest obecność na zajęciach: możliwa jedna nieobecność nieusprawiedliwiona (inne nieobecność trzeba usprawiedliwić). Ocena z ćwiczeń jest wystawiana na podstawie sumy punktów za: 1) aktywność na zajęciach, zwłaszcza w dyskusjach nad projektem badawczym i tematyką konfliktów środowiskowych w Ameryce Łacińskiej (30% oceny); 2) prezentacje wyników cząstkowych analiz w formie wystąpienia ustnego, które są wspomagane prezentacją multimedialną - praca w parach lub samodzielnie w zależności od liczebności grupy (30%); 3) raport końcowy z badania projektowego - wykonywany w kilka osób (40%).
Literatura
Bozigar M., Gray C.L., Bilsborrow R.E., 2016, Oil Extraction and Indigenous Livelihoods in the Northern Ecuadorian Amazon, World Development, t. 78, 125–35.
Czerny M., 2015, Ameryka Środkowa – trudne sąsiedztwo na przesmyku między Meksykiem i Ameryką Południową, Studia z Geografii Politycznej i Historycznej, t. 4, 37–54.
Czerny M., Czerny A., 2017, Geograficzne aspekty ochrony dziedzictwa kulturowego w Ameryce Łacińskiej, Zeszyty Naukowe Uczelni Vistula, t. 52, 40-54.
Díaz A., Padilla C., 2018, Conflictos mineros en América Latina: extracción, saquero y agresión. Estado de situación en 2017, Observatorio de Conflictos Mineros de América Latina.
García Pérez J., 2005, Conflictos territoriales y luchas fronterizas en América Latina durante los siglos XIX y XX, Norba. Revista de Historia, t. 18, 215-41.
Haslam P.A, Tanimoune N.A., 2016, The Determinants of Social Conflict in the Latin American Mining Sector: New Evidence with Quantitative Data, World Development, t. 78, 401–19.
Lisińska M., 2017, Stan bezpieczeństwa w Ameryce Łacińskiej w 2016 roku, Przegląd Strategiczny, nr 10, 529–45.
Luján P.M., 2017, Geopolítica, conflictos fronterizos en América Latina, Revista Geopolítica Transfronteiriça, t. 1, nr 1, 1–14.
Łaciński P., 2017, Wyzwania i uwarunkowania stabilności geopolitycznej Ameryki Łacińskiej, Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny, t. 3, nr 97, 5–17.
UNDP, 2013, Understanding social conflict in Latin America, United Nations Development Programme, La Paz.