Historia odkryć geograficznych I 1900-1FHO1-OG

Przy prezentowaniu wypraw będą cytowane fragmenty zachowanych opisów podróży, mapy i szkice, ale także omawiane będą reakcje współczesnych na informacje o nowo odkrytej ziemi, czy odkryciu innej cywilizacji.

W trakcie wykładów będą przedstawiane także przeszkody jakie musiał pokonać podróżnik - odkrywca wyruszający w nieznane - poza granice poznanego świata.

Wykładowca zwróci również uwagę na towarzyszący poznawaniu świata i odkryciom geograficznym rozwój sztuki, medycyny, przyrody, techniki i kartografii.

Szczegółowy plan:

1. Zajęcia wprowadzające tzw. ,,Przygotowanie podróży":: sprawy formalne, pojęcia, chronologia
2. Poznawanie świata w świecie starożytnym: wyprawy handlowe Egipcjan, migracje Greków, podróże Fenicjan
3. Aleksander Wielki i jego wpływ na poznawanie świata
4. Poszerzanie granic imperium rzymskiego
5. Wyprawy i podboje wikingów
6. Świat islamu i geografia arabska
7. Marco Polo i Jedwabny Szlak
8. Ibn Battuta - połowa życia w podróży
9. Chiny i wielkie wyprawy morskie dynastii Ming
10. Średniowieczne wyobrażenia o świecie:
11. Początki epoki odkryć geograficznych: postacie Henryka Żeglarza i Vasco da Gama (Portugalia, Atlantyk i droga do Indii)
12. Krzysztof Kolumb w drodze do ,,Indii"
13. Hernan i Cortez i Francisco Pizarro - podbój imperiów Azteków i Inków
14. Podróż dookoła świata Ferdynanda Magellana
14. Podsumowanie: odkrycia geograficzne a rozwój sztuki, medycyny i kartografii

Nakład pracy studenta: 2 ECTS Składać się na to będą:

– udział w wykładach
– praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem (ewentualne konsultacje),
– praca własna (samodzielna) studenta

W cyklu 2026Z:

Wykład ma na celu pokazanie etapów, kierunków i sposobów poznawania świata. Ukazane będą zmiany (poszerzanie) horyzontu geograficznego różnych narodów od starożytności do początku XVI wieku. Omawiane są czynniki stymulujące poznawanie świata, prezentowane są konkretne wyprawy oraz sylwetki odkrywców ( w układzie chronologicznym). Charakterystyka każdego etapu poznania świata rozpoczyna się krótkim wprowadzeniem - przypomnieniem podstawowych informacji o stopniu poznania świata (w danym momencie), układzie sił politycznych, rozwoju cywilizacyjnym (możliwościach technicznych) oraz stopniu uniezależnienia się od sił przyrody.
Przy prezentowaniu wypraw cytowane są fragmenty zachowanych opisów podróży, mapy i szkice, ale także omawiane są reakcje współczesnych na informacje o nowo odkrytej ziemi, czy odkryciu innej cywilizacji.
W trakcie wykładów przedstawiane są także przeszkody jakie musiał pokonać podróżnik - odkrywca wyruszający w nieznane - poza granice poznanego świata.
Nakład pracy studenta: 2 ECTS = 2 × 25h = 50h (w bezpośrednim kontakcie 1,5 ECTS)
(N) – praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem,
(S) – praca własna (samodzielna) studenta.
Zajęcia (wykład) = 30h (N)

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025Z:

Maria Korotaj-Kokoszczyńska

W cyklu 2026Z:

Adam Tyszkiewicz

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

Po ukończeniu przedmiotu student:

WIEDZA
1. zna najważniejsze etapy poszerzania horyzontu geograficznego
2. zna sylwetki głównych odkrywców - podróżników
3. zna zachowane materiały kartograficzne dokumentujące poznanie świata
4. zna dzieła sztuki i inne źródła historyczne związane z tematyką odkryć geograficznych
5. zna kluczowe pojęcia typu "wymiana kolumbijska" itd.

UMIEJĘTNOŚCI

1. umie wyjaśnić przyczyny i skutki głównych wypraw
2. potrafi wskazać wpływ odkryć na rozwój nauki (medycyny, ekonomii, techniki)
3. umie wykorzystywać w nadaniach literaturę naukową i popularnonaukową i inne źródła, także w języku obcym

KOMPETENCJE

1. w ocenie znaczenia wiarygodności, bezstronności i rzetelności w opisach nowoodkrytych terenów.
2. w ocenie dzieł sztuki i innych źródeł ikonograficznych w kontekście tytułowego tematu

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę (25 pytań zamkniętych - 50% ogólnej oceny oraz jedno pytanie otwarte z odpowiedzią w charakterze eseju - kolejne 50% ogólnej oceny). Odpowiedź na pytanie otwarte można zastąpić wykonaniem przed końcowym egzaminem pracy artystycznej/projektowej w nawiązaniu do tematyki zajęć).

Obecność na wykładach (można mieć 2 nieobecności)

Praktyki zawodowe

Literatura

1. D.J. Boorstin, Odkrywcy dzieje ludzkich odkryć i wynalazków; 2001.
2. K. Farrington, Największe podboje i wyprawy świata;
3. L. Bergreen, Poza krawędź świata; 2005.
4. P. Małyszko, Wielkie podróże; 2007.
5.T. Słabczyński, Encyklopedia odkryć i odkrywców; 2004.
6. W. Walczak, Jak białe plamy znikały z map, 1959
7. Ch. Van Duzer, Potwory morskie ze średniowiecznych i renesansowych map, 2022

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: