Podstawy ekonomii 1900-1-PEKON
Wykład obejmuje następujące tematy:
1. Ekonomia jako nauka — przedmiot, metody i główne szkoły myślenia ekonomicznego. Rzadkość zasobów i problem wyboru ekonomicznego jako punkt wyjścia dla analizy zjawisk gospodarczych w każdej skali — od decyzji jednostki po politykę globalną.
2. Mechanizm rynkowy — popyt, podaż, cena równowagi i elastyczność. Analiza warunków efektywnego funkcjonowania rynku oraz okoliczności, w których mechanizm cenowy zawodzi i wymaga korekty ze strony państwa.
3. Teoria konsumenta i teoria producenta — mikroekonomiczne podstawy decyzji gospodarczych: użyteczność, optimum konsumenta, funkcja produkcji, struktury kosztów i przychody firmy w różnych strukturach rynkowych (konkurencja doskonała, monopol, oligopol). Wprowadzenie do ekonomii behawioralnej jako krytyki modelu racjonalnego wyboru.
4. Podstawy makroekonomii — mierzenie aktywności gospodarczej (PKB, inflacja, bezrobocie), mechanizm mnożnikowy, cykl koniunkturalny oraz teorie wzrostu i rozwoju gospodarczego. Instytucjonalne i strukturalne uwarunkowania długookresowego rozwoju, w tym znaczenie kapitału ludzkiego i innowacji.
5. Ekonomia sektora publicznego — dobra publiczne, efekty zewnętrzne i asymetria informacji jako przesłanki interwencji państwa. Finanse publiczne, podatki, system emerytalny i polityka fiskalna jako narzędzia realizacji celów społecznych i gospodarczych.
6. Pieniądz, system finansowy i polityka pieniężna — funkcje pieniądza, architektura systemu bankowego, rynki finansowe. Rola banku centralnego i instrumenty polityki pieniężnej w stabilizowaniu gospodarki.
7. Ekonomia międzynarodowa — teoria przewag komparatywnych i jej współczesne rozwinięcia, kursy walutowe, bilans płatniczy. Integracja gospodarcza i walutowa — korzyści, koszty i dylematy (w tym dyskusja o strefie euro).
8. Zasoby przyrodnicze, środowisko i zmiana klimatu w ujęciu ekonomicznym — ekonomiczne podejście do dóbr środowiskowych i zasobów nieodnawialnych. Zmiana klimatu jako globalny problem zawodności rynku; instrumenty ekonomiczne polityki klimatycznej (podatki środowiskowe, systemy handlu emisjami). Ekonomia gospodarstw domowych jako jednostki decyzyjnej w kontekście zrównoważonej konsumpcji.
Nakład pracy studenta
(1 ECTS = 25–30h, 2 ECTS = 50–60h)
– 30h — obecność na wykładzie
– 15–25h — praca własna studenta (powtarzanie materiału, zapoznanie się z zalecaną literaturą)
– 5h — przygotowanie do egzaminu
– 50–60h ogółem (zależnie od systematyczności w pracy podczas semestru oraz cech indywidualnych studenta)
Kierunek podstawowy MISMaP
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2026Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Efekty uczenia się: K_W03, K_U05
Student kończący ten przedmiot zna podstawowe kategorie i mechanizmy ekonomiczne, rozumie procesy społeczno-ekonomiczne kształtujące współczesny świat oraz potrafi interpretować relacje między działalnością gospodarczą a środowiskiem przyrodniczym i społecznym. Kurs wyposaża studentów w aparat analityczny niezbędny do świadomego korzystania z dorobku nauk ekonomicznych na dalszych etapach studiów geograficznych.
Wiedza
Po zakończeniu wykładu student:
– zna podstawowe kategorie ekonomiczne i rozumie mechanizmy rynkowe, w tym rolę cen, popytu i podaży w alokacji zasobów;
– rozumie funkcjonowanie systemu finansowego, polityki pieniężnej i fiskalnej jako narzędzi oddziaływania na gospodarkę;
– zna teorie wzrostu i rozwoju gospodarczego oraz rozumie ekonomiczne uwarunkowania globalizacji i integracji międzynarodowej;
– rozumie ekonomiczne podejście do zasobów przyrodniczych i zmiany klimatu jako globalnego problemu zawodności rynku.
Umiejętności
Po zakończeniu wykładu student:
– potrafi zastosować podstawową analizę ekonomiczną do wyjaśnienia zjawisk gospodarczych w skali lokalnej, krajowej i globalnej;
– potrafi interpretować relacje między procesami gospodarczymi a zjawiskami przyrodniczymi i społecznymi, w tym skutki degradacji środowiska i wyczerpywania zasobów nieodnawialnych.
Kryteria oceniania
Podstawą oceny i zaliczenia przedmiotu jest egzamin pisemny (test) przeprowadzany w sesji egzaminacyjnej.
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
Podstawowa:
– B. Czarny, Podstawy ekonomii, PWE, Warszawa 2018.
Dodatkowa:
– A. Budnikowski, Ekonomia międzynarodowa, PWE, Warszawa 2021.
– N. Stern, The Economics of Climate Change: The Stern Review, Cambridge University Press, Cambridge 2007.
– J. Wilkin, Instytucjonalne i kulturowe podstawy gospodarowania. Humanistyczna perspektywa ekonomii, WN Scholar, Warszawa 2016.
– J. Stiglitz, Globalizacja, PWN, Warszawa 2005.
Więcej informacji
Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: