Zaawansowana metodologia badań w naukach o bezpieczeństwie - metody, techniki, narzędzia badawcze oraz ich zastosowanie 1600-SZD-SPEC-ZMD-NB
Celem zajęć jest zapoznanie doktorantów z zaawansowaną metodologią badań w naukach o bezpieczeństwie, ze szczególnym uwzględnieniem metod analizy strategicznej, projektowania i prognozowania w polityce bezpieczeństwa. Uczestnicy poznają zaawansowane narzędzia badawcze służące formułowaniu celów, planowaniu działań oraz opracowywaniu koncepcji bezpieczeństwa w wymiarze narodowym i międzynarodowym.
Zakres tematyczny:
Metodologia badań w naukach o bezpieczeństwie – logika badań naukowych, problem badawczy, hipotezy, operacjonalizacja pojęć, kierunki rozwoju metodologii bezpieczeństwa w świetle zmian w środowisku bezpieczeństwa XXI wieku.
Metody analizy strategicznej – wybór modelu środowiska bezpieczeństwa państwa, metody identyfikacji zagrożeń i szans, sił i słabości, analiza SWOT.
Projektowanie i prognozowanie w badaniach nad bezpieczeństwem – metody foresightu strategicznego, analiza trendów i megatrendów, analiza ryzyka, scenariusze.
Metoda formułowania celów polityki bezpieczeństwa – modele planowania strategicznego, zarządzanie przez cele (MBO), cele o niskim i wysokim stopniu integracji.
Metoda planowania koncepcji działania w dziedzinie bezpieczeństwa – narzędzia planowania operacyjnego i strategicznego w instytucjach bezpieczeństwa, metody ewaluacji i wnioskowania strategicznego.
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza | Zna i rozumie:
WG_01 w stopniu umożliwiającym rewizję istniejących paradygmatów - światowy dorobek, obejmujący podstawy teoretyczne oraz zagadnienia ogólne i wybrane zagadnienia szczegółowe dotyczące systemów politycznych– właściwe dla danej dyscypliny w ramach nauk społecznych
WG_02 - główne tendencje rozwojowe dyscyplin dotyczące systemów politycznych w ramach nauk społecznych, w których odbywa się kształcenie
WG_03 - metodologię badań naukowych w obrębie dyscyplin naukowych z dziedziny nauk społecznych w zakresie systemów politycznych
WK_01 - fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji z perspektywy nauk społecznych w zakresie systemów politycznych
Umiejętności | Potrafi:
UK_05 - posługiwać się językiem obcym na poziomie B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego z wykorzystaniem fachowej terminologii właściwej danej dyscyplinie w zakresie systemów politycznych w ramach nauk społecznych w stopniu umożliwiającym uczestnictwo w międzynarodowym środowisku naukowym i zawodowym
Kompetencje społeczne | Jest gotów do:
KO_01 - wypełniania zobowiązań społecznych badaczy i twórców w zakresie systemów politycznych
KO_02 wypełniania zobowiązań społecznych i podejmowania działań na rzecz interesu publicznego, zwłaszcza w zakresie inicjowania działań na rzecz interesu publicznego w zakresie systemów politycznych
KO_03 - myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy w zakresie systemów politycznych
Kryteria oceniania
Opis wymagań związanych z uczestnictwem w zajęciach, w tym dopuszczalnej liczby nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: Brak wymagań wstępnych. Dopuszczalna jest maksymalnie 1 nieobecność usprawiedliwiona. Obecność na zajęciach jest obowiązkowa.
Zasady zaliczania zajęć i przedmiotu (w tym zaliczania poprawkowego):
Zaliczenie przedmiotu na podstawie pracy pisemnej (analiza metodologiczna wybranego problemu badawczego z zakresu bezpieczeństwa) o objętości 8–10 stron.
W przypadku niezaliczenia – możliwość poprawy w terminie uzgodnionym z prowadzącym.
Metody weryfikacji efektów uczenia się: Ocena pracy pisemnej (dobór i zastosowanie metod badawczych). Ocena aktywności i udziału w dyskusjach. Opcjonalnie: prezentacja wybranego narzędzia badawczego.
Kryteria oceniania:
60% – jakość pracy pisemnej (poprawność metodologiczna, zastosowanie metod, argumentacja).
30% – aktywność i udział w dyskusjach.
10% – przygotowanie prezentacji lub przykładów zastosowania metod badawczych.
Literatura
Szulc B.M. (2024). Bezpieczeństwo a nauki o bezpieczeństwie. Warszawa: Adam Marszałek.
Glen A. (2025). Poznanie bezpieczeństwa podmiotu. Prawda, metafory, myślenie, język. Uniwersytet w Siedlcach.
Wiśniewski, B. (red.) (2021). Bezpieczeństwo w teorii i badaniach naukowych. Wydanie III uzupełnione i poszerzone. Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie.
Gierszewski J. (2024). Sprawiedliwość, wolność i subsydiarność jako komponenty bezpieczeństwa społecznego. Warszawa: Difin.
Kitler W., Wiśniewski B., Wołejszo J. (2024). Metodyka ćwiczeń podsystemu niemilitarnego w systemie obronnym RP. Teoria i praktyka. Towarzystwo Wiedzy Obronnej.
Jurczak J. (2024). Projektowanie jako narzędzie planowania strategicznego w dziedzinie bezpieczeństwa. Warszawa: Difin.
Wiśniewski B., Polko P. (2024). Contemporary Understanding of Security and Its Contexts. Peter Lang.
Bryman, A. (2016). Social Research Methods. Oxford: Oxford University Press.
Creswell, J. W. (2018). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE Publications.
Baylis, J., Wirtz, J., Gray, C. S. (eds.) (2018). Strategy in the Contemporary World. Oxford University Press.
Salter, M.B., Mutlu, C.E., & Frowd, P.M. (Eds.). (2023). Research Methods in Critical Security Studies: An Introduction (2nd ed.). Routledge.
De Goede, M., Bosma, E., & Pallister-Wilkins, P. (Eds.). (2019). Secrecy and Methods in Security Research: A Guide to Qualitative Fieldwork (1st ed.). Routledge.
Finden, A., López C.Y., Ike T., Gaudino U., Oando S. (Eds.) (2025). Methodologies in Critical Terrorism Studies. Gaps and Interdisciplinary Perspectives. Routledge.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: