Seminarium w dyscyplinie pedagogika (III rok) 1600-SZD-SEMIII-PED
1. Historia powstania teorii umysłu (ToM)
2. Ocena zdolności związanych z teorią umysłu
3. Uwarunkowania rozwoju teorii umysłu:
a) Indywidualne: zdolności językowe, funkcje wykonawcze, inteligencja, umiejętności społeczne, samotność, niepełnosprawności/trudności rozwojowe
b) Środowisko rodzinne: style wychowawcze, więź z opiekunami, status społeczno-ekonomiczny rodziny, rodzeństwo
c) Środowisko edukacyjne: interakcje rówieśnicze, interakcje między nauczycielem a dziećmi w klasie, klimat klasy, jednorodność/różnorodność grupy klasowej
4. Znaczenie teorii umysłu dla funkcjonowania i rozwoju społecznego oraz poznawczego dzieci
5. Możliwości wspierania rozwoju teorii umysłu: treningi ToM
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza: Zna i rozumie:
WG_1 - w stopniu umożliwiającym rewizję istniejących paradygmatów – światowy dorobek, obejmujący podstawy teoretyczne oraz zagadnienia ogólne i wybrane zagadnienia szczegółowe – właściwe dla danej dyscypliny naukowej lub artystycznej
WG_2 - główne tendencje rozwojowe dyscyplin naukowych lub artystycznych, w których odbywa się kształcenie
WG_3 - metodologię badań naukowych
Umiejętności: Potrafi:
UW_1 - wykorzystywać wiedzę z różnych dziedzin nauki lub dziedziny sztuki do twórczego identyfikowania, formułowania i innowacyjnego rozwiązywania złożonych problemów lub wykonywania zadań o charakterze badawczym, a w szczególności: definiować cel i przedmiot badań naukowych, formułować hipotezę badawczą; rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo je stosowań; wnioskować na podstawie wyników badań naukowych
UW_2 - dokonywać krytycznej analizy i oceny wyników badań naukowych, działalności eksperckiej i innych prac o charakterze twórczym oraz ich wkładu w rozwój wiedzy
UK_1 - komunikować się na tematy specjalistyczne w stopniu umożliwiającym aktywne uczestnictwo w międzynarodowym środowisku naukowym
UK_3 - Inicjować debatę
UK_4 - Uczestniczyć w dyskursie naukowym
Kompetencje społeczne: Jest gotów do:
KK_1 - Krytycznej oceny dorobku w ramach danej dyscypliny naukowej
KK_2 - Krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój danej dyscypliny
KK_3 - Uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych
KO_1 - Wypełniania zobowiązań społecznych badaczy i twórców
KR_1 - Podtrzymywania i rozwijania etosu środowisk badawczych i twórczych w tym: prowadzenia działalności naukowej w sposób niezależny, respektowania zasady publicznej własności wyników działalności naukowej, z uwzględnieniem zasad ochrony własności intelektualnej
Kryteria oceniania
Opis wymagań związanych z uczestnictwem w zajęciach, w tym dopuszczalna liczba usprawiedliwionych nieobecności: aktywny udział w zajęciach, dopuszczalna 1 nieobecność.
Zasady zaliczenia zajęć i przedmiotu (w tym sesja poprawkowa): aktywny udział w zajęciach, czytanie artykułów, przygotowanie prezentacji, obecność na zajęciach.
Metody weryfikacji efektów uczenia się:
I rok: aktywność na zajęciach; możliwa prezentacja koncepcji pracy (zgodnie z określonymi założeniami).
II rok: aktywność na zajęciach; obowiązkowa prezentacja dotycząca postępów w pracy naukowej (zgodnie z określonymi założeniami).
III i IV rok: aktywność na zajęciach; obowiązkowa co najmniej jedna prezentacja dotycząca postępów w pracy naukowej (zgodnie z określonymi założeniami).
Kryteria oceny: jak wskazano powyżej.
Literatura
Devine, R., & Apperly, I. A. (2022). Willing and able? Theory of mind, social motivation, and social competence in middle childhood and early adolescence. Developmental Science, 25(1), e13137. https://doi.org/10.1111/desc.13137
Devine, R. T., & Hughes, C. (2014). Relations between false belief understanding and executive function in early childhood: A meta-analysis. Child Development, 85(5), 1777–1794. https://doi.org/10.1111/cdev.12237
Devine, R. T., Traynor, I. G., Ronchi, L., & Lecce, S. (2024). Children in ethnically diverse classrooms and those with cross-ethnic friendships excel at understanding others’ minds. Child Development, 95 (5), 1447-1461. https://doi.org/10.1111/cdev.14085
Devine, R., White, N., Ensor, R., & Hughes, C. (2016). Theory of mind in middle childhood: Longitudinal associations with executive function and social competence. Developmental Psychology, 52(5), 758-771. https://doi.org/10.1037/dev0000105
Ebert, S. (2020). Theory of mind, language, and reading: Developmental relations from early childhood to early adolescence. Journal of Experimental Child Psychology, 191, 104739. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2019.104739
Fink, E., Begeer, S., Peterson, C. C., Slaughter, V., & de Rosnay, M. (2015). Friends, friendlessness, and the social consequences of gaining a theory of mind. British Journal of Developmental Psychology, 33, 1-17. https://doi.org/10.1111/bjdp.12080
Happè, F. G. E. (1994). An advanced test of theory of mind: Understanding of story characters’ thoughts and feelings by able autistic, mentally handicapped, and normal children and adults. Journal of Autism and Developmental Disorders, 24, 129–154. https://doi.org/10.1007/BF02172093
Hughes, C., & Leekam, S. (2004). What are the links between theory of mind and social relations? Review, reflections and new directions for studies of typical and atypical development. Social Development, 13, 590–619. https://doi.org/10.1111/j.1467-9507.2004.00285.x
Imuta, K., Henry, J. D., Slaughter, V., Selcuk, B., & Ruffman, T. (2016). Theory of mind and prosocial behavior in childhood: A meta-analytic review. Developmental Psychology, 52, 1192-1205. https://doi.org/10.1037/dev0000140
Koerber, S., & Osterhaus, Ch. (2020). Some but not all aspects of (advanced) theory of mind predict loneliness. British Journal of Developmental Psychology, 38(1), 144-148.
https://doi.org/ 10.1111/bjdp.12302
Koerber, S., & Osterhaus, Ch. (2022). Does advanced theory of mind protect primary-school children from loneliness? Longitudinal relations from 9-10 years. The Journal of Genetic Psychology, 183(1), 1-8, https://doi.org/ 10.1080/00221325.2021.1994913
Lecce, S., Ronchi, L., & Devine, R. T. (2024). The effect of peers’ theory of mind on children’s own theory of mind development: A longitudinal study in middle childhood and early adolescence. Developmental Psychology, 60(7), 1269-1278. https://doi.org/10.1037/dev0001758
Lecce, S., Bianco, F., & Hughes, C. (2021). Reading minds and reading texts: Evidence for independent and specific associations. Cognitive Development, 57, 101010, https://doi.org/10.1016/j.cogdev.2020.100926
Liddle, B., & Nettle, D. (2006). Higher-order theory of mind and social competence in school-age children. Journal of Cultural and Evolutionary Psychology, 4(3-4), 231–244. https://doi.org/10.1556/JCEP.4.2006.3-4.3
Milligan, K., Astington, J. W., & Dack, L.A. (2007). Language and theory of mind: Meta-analysis of the relation between language ability and false-belief understanding. Child Development, 78(2), 622-646. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2007.01018.x
Osterhaus, C., Koerber, S., & Sodian, B. (2016). Scaling of advanced theory-of-mind tasks. Child Development, 87, 1971–1991. https://doi.org/10.1111/cdev.12566
Osterhaus, C., Putnick, D. L., Kristen-Antonow, S., Kloo, D., Bornstein, M. H., & Sodian, B. (2020). Theory of mind and diverse intelligences in 4-year-olds: Modelling associations of false beliefs with children's numerate-spatial, verbal, and social intelligence. British Journal of Developmental Psychology, 38(4), 580–593. https://doi.org/10.1111/bjdp.12336
Peterson, C., Slaughter, V., Moore, C., & Wellman, H. M. (2016a). Peer social skills and theory of mind in children with autism, deafness, or typical development. Developmental Psychology, 52(1), 46–57. https://doi.org/ 10.1037/a0039833
Peterson, C. C., O’Reilly, K., & Wellman, H. M. (2016b). Deaf and hearing children’s development of theory of mind, peer popularity, and leadership during middle childhood. Journal of Experimental Child Psychology, 149, 146–158. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2015.11.008
Peterson, C. C., Wellman, H. M., & Liu, D. (2005). Steps in theory-of-mind development for
children with deafness and autism. Child Development, 76(2), 502–517. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2005.00859.x
Peterson, C. C., Wellman, H. M., & Slaughter, V. (2012). The mind behind the message: advancing theory of mind scales for typically developing children, and those with deafness, autism, or Asperger Syndrom. Child Development, 83(2), 469–485. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2011.01728.x
Ronchi, L., Banerjee, R., & Lecce, S. (2020). Theory of mind and peer relationships: The role of social anxiety. Social Development, 29(2), 478–493. https://doi.org/10.1111/sode.12417
Slaughter, V., Imuta, K., Peterson, C. C., & Henry, J. D. (2015). Meta-analysis of theory of mind and peer popularity in preschool and early school years. Child Development, 86, 1159-1174. https:/doi.org/10.1111/cdev.12372
Smogorzewska, J., Szumski, G., & Grygiel, P. (2020). Theory of mind goes to school: Does educational environment influence the development of theory of mind in middle childhood? PLoS ONE 15(8): e0237524. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0237524
Smogorzewska, J., Szumski, G., Bosacki, S., Grygiel, P., & Karwowski, M. (2022a). School engagement, sensitivity to criticism and academic achievement in children: The predictive role of theory of mind. Learning and Individual Differences, 93, 102111. https:// doi.org/10.1016/j.lindif.2021.102111
Smogorzewska, J., Szumski, G., Bosacki, S., & Grygiel, P. (2022b). Just listen to your mind: Consequences of theory of mind development for deaf or hard-of-hearing children. Research in Developmental Disabilities, 127, 104261. https://doi.org/10.1016/j.ridd. 2022.104261
Smogorzewska, J., Szumski, G., Grygiel, P., Bosacki, S., & Karwowski, M. (2024a). Creativity, theory of mind and loneliness – The link between cognitive and social abilities of school-age children. Learning and Individual Differences, 115, 102541 https://doi.org/10.1016/j.lindif.2024.102541
Smogorzewska, J., Szumski, G., Bosacki, S., Grygiel, P., & Osterhaus, C. (2024b). Longitudinal relations between theory of mind and academic achievement among deaf and hard-of-hearing school-aged children. Journal of Experimental Child Psychology,239, 105806. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2023.105806
Wellman H. M. (2018). Theory of mind: The state of the art. European Journal of Developmental Psychology, 15 (6), 728–755. https://doi.org/10.1080/17405629.2018.1435413
Wellman H. M., & Liu, D. (2004). Scaling of theory of mind tasks. Child Development, 75(2), 523-541. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2004.00691.x
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: