Odczytywanie struktur przestrzeni – ujęcie geograficzno-historyczne 1600-SZD-ID-OSP
Celem zajęć jest zapoznanie doktorantów z geograficzną, historyczną i zarazem antropologiczną perspektywą badania struktur przestrzeni, w których funkcjonujemy współcześnie. Interdyscyplinarna perspektywa pozwoli stworzyć pomost między analizą współczesnych praktyk, sposobów użytkowania, postregania i wartościowania przestrzeni a rekonstrukcją procesów i zjawisk z przeszłości. Istotnym uzupełnieniem tradycyjnie rozumianej geografii historycznej będzie antropologiczny wymiar analizy przestrzeni, związany z doświadczeniem miejsca, pamięcią, tożsamością, dziedzictwem oraz relacjami społecznymi. W toku zajęć doktoranci zostaną zaznajomieni z różnorodnymi źródłami historycznymi, etnohistorycznymi czy kartograficznymi, a także ze sposobami ich krytycznej interpretacji. Źródła te będą wykorzystywane do poznawania historii lokalnych oraz do odczytywania śladów przeszłości zachowanych we współczesnym krajobrazie. Ważnym elementem kursu będzie rozwijanie umiejętności zestawiania informacji pochodzących z materiałów archiwalnych, map, dokumentów, przekazów ustnych, źródeł ikonograficznych oraz współczesnych obserwacji terenowych. Głównym zadaniem uczestników będzie indywidualne opracowanie tematu dotyczącego miejsca pochodzenia lub aktualnego zamieszkania, z wykorzystaniem poznanych metod i kategorii źródeł. Pozwoli to na praktyczne zastosowanie podejścia interdyscyplinarnego oraz dostrzeżenie przez uczestników, w jaki sposób współczesna przestrzeń przechowuje i przekształca ślady wcześniejszych procesów społecznych i kulturowych. Istotnym elementem zajęć będą również edukacyjne spacery terenowe po Warszawie, ukierunkowane na rozpoznawanie historycznych i współczesnych warstw przestrzeni miasta. Analiza tych miejsc pozwoli skonfrontować wiedzę źródłową z bezpośrednią obserwacją oraz perspektywą mieszkańców i innych użytkowników przestrzeni. W ten sposób zajęcia będą rozwijały interdyscyplinarny kapitał naukowy doktorantów, łącząc warsztat geografii, historii i antropologii kultury oraz kształtując umiejętność wieloaspektowego odczytywania relacji między przestrzenią, społeczeństwem, pamięcią i dziedzictwem kulturowym.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza | Zna i rozumie:
WG_02 - główne tendencje rozwojowe dyscyplin w ramach nauk społecznych, w których odbywa się kształcenie
Umiejętności | Potrafi:
UW_01 – wykorzystywać wiedzę z różnych dziedzin nauki, w szczególności z nauk społecznych do twórczego identyfikowania, formułowania i innowacyjnego rozwiązywania złożonych problemów lub wykonywania zadań o charakterze badawczym, a w szczególności: definiować cel i przedmiot badań naukowych w dziedzinie nauk społecznych, sformułować hipotezę badawczą; rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo je stosować; wnioskować na podstawie wyników badań naukowych
UK_04 - uczestniczyć w dyskursie naukowym w obrębie nauk społecznych
Kompetencje społeczne | Jest gotów do:
KK_01 – krytycznej oceny dorobku w ramach danej dyscypliny w obrębie nauk społecznych
Oraz inne: Doktorant zna podstawy warsztatu historyczno-geograficznego, co pozwala mu samodzielnie wykorzystywać materiały źródłowe. Zna i rozumie możliwości wykorzystania w badaniach geograficzno-historycznych założeń ukształtowanych na gruncie antropologii-kulturowej i innych nauk społecznych.
Kryteria oceniania
Opis wymagań związanych z uczestnictwem w zajęciach, w tym dopuszczalnej liczby nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: Wymagania: wykonanie zadań i aktywność podczas zajęć; uczestnictwo w zaplanowanych aktywnościach (spacery edukacyjne); dopuszczalne dwie nieobecności.
Zasady zaliczania zajęć i przedmiotu (w tym zaliczania poprawkowego): Wykonanie zadania na zaliczenie.
Metody weryfikacji efektów uczenia się: Metody weryfikacji efektów uczenia się: lista obecności, aktywność
Kryteria oceniania: Kryteria oceniania: praktyczne wykorzystanie umiejętności nabytych w czasie warsztatów
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Baker, A. R. H., On the relation of geography and history, in: Geography and History. Bridging the Divide, Cambridge University Press 2003;
Ingold, T., The Perception of the Environment: Essays on Livelihood, Dwelling and Skill. London & New York: Routledge 2001;
POLONA, Biblioteka Narodowa [online]: https://polona2.pl/;
Szukaj w Archiwach, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych [online]: Tyszkiewicz J., Geografia historyczna: Zarys problematyki, Warszawa 2014;
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/;
Vidal de La Blache P., Principles of Human Geography, London 1926