The Nineteenth-Century British Novel 1500-SDN-SP-LIT-TNCB

Kurs oferuje pogłębioną, zaawansowaną analizę jednej z kluczowych powieści dziewiętnastowiecznej literatury brytyjskiej, łącząc precyzyjną lekturę z refleksją nad formą narracyjną, konwencjami gatunkowymi oraz intelektualnymi i kulturowymi debatami epoki wiktoriańskiej. Uczestnicy pracują z tekstem w sposób wymagający i inspirujący — badając narrację, fokalizację, kreację postaci, konstrukcję fabuły i sieć motywów — a także konfrontując powieść z istotnymi kontekstami teoretycznymi i historycznymi. Szczególny nacisk położony jest na pierwotny kontekst publikacji oraz na społeczne i kulturowe dyskusje, które ukształtowały recepcję utworu. Kurs rozwija zaawansowane kompetencje interpretacyjne, wzmacnia świadomość metodologiczną i wspiera samodzielną pracę badawczą z materiałem źródłowym i literaturą przedmiotu. W tym semestrze zajęcia poświęcone są trzynastej powieści Charlesa Dickensa, Great Expectations (publikowanej w odcinkach w latach 1860–61; wydanie książkowe 1861).

Powieść zostanie poddana pogłębionej analizie w jej literackim, historycznym i kulturowym kontekście.

Kontekst literacki
– gatunek (Bildungsroman; tradycja sentymentalna i gotycka; powieść pikarejska; satyra społeczna; fikcja sensacyjna)
– technika narracyjna i fokalizacja
– język, styl, obrazowanie i symbolika
– odniesienia intertekstualne (m.in. Frankenstein, Hamlet, Raj utracony)
– dwa alternatywne zakończenia powieści
– elementy groteskowe i tragikomiczne

Kontekst historyczny i kulturowy

– recepcja powieści w epoce
– motywy przewodnie (gentlemen i gentle men; zbrodnia i kara, pracowitość i bezczynność; mobilność społeczna)
– wiktoriańskie debaty dotyczące pojęcia „gentlemana”, systemu więziennictwa, wymiaru sprawiedliwości i świata przestępczego
– zwięzła biografia autora

Program kursu obejmuje również następujące dziewiętnastowieczne teksty źródłowe, analizowane równolegle z powieścią:

• Charles Dickens, “Hard Experiences in Boyhood,” in John Forster, The Life of Charles Dickens (1872–74)
• Sir James Fitzjames Stephen, “Gentlemen,” Cornhill Magazine (March 1862)
• William Sewell, “Gentlemanly Manners,” Sermons to Boys at Radley School (1854–69)
• Samuel Smiles, “Character: The True Gentleman,” Self Help (1859)
• John Ruskin, “Of Vulgarity,” Modern Painters (1860)
• Charles Dickens, “Criminal Courts,” Sketches by Boz (1839)
• Charles Dickens, “A Visit to Newgate,” Sketches by Boz (1839)
• “The Autobiography of a Convict,” in Voices of Our Exiles (1854)
• John Binny, “Thieves and Swindlers,” in London Labour and the London Poor (1861–62)
• Thomas Beard, “A Dialogue Concerning Convicts,” All the Year Round (11 May 1861)
• Charles Dickens, “The Ruffian,” The Uncommercial Traveller (1868)