Etykieta językowa 1500-SDN-SP-JEZ-EJ
Przedmiot ma za zadanie przybliżyć znajomość zasad polskiej grzeczności językowej i jej odrębności na tle innych systemów grzecznościowych. W trakcie wykładów zostaną omówione leksykalne, gramatyczne i pragmatyczne wyznaczniki grzeczności. Podejmiemy także dyskusję na temat najczęstszych wątpliwości na temat stosowności zachowań językowych i pozajęzykowych w różnych interakcjach społecznych, z którymi mierzą się członkowie społeczności akademickiej – na uniwersytecie i poza nim:
- jak odnaleźć się w akademickiej hierarchii i tytulaturze?
- jakie są wady i zalety "skracania dystansu"?
- z jakimi trudnościami grzecznościowymi mierzymy się w środowisku międzynarodowym i multikulturowym?
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza (zna i rozumie)
- pojęcia etykiety językowej, systemu grzecznościowego oraz kompetencji komunikacyjnej
- różnicę między grzecznością i uniżonością
- wagę adekwatnego posługiwania się aktami grzecznościowymi dla efektywnej i etycznej komunikacji
- znaczenie kultury osobistej i obycia w różnorodnych sytuacjach społecznych w świadomym kształtowaniu wizerunku publicznego
Kryteria oceniania
Obecność, opcjonalnie: aktywność
Dopuszczalne 2 nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze.
Dalsze nieobecności wymagają udokumentowanego usprawiedliwienia (np. lekarskiego).
Zaliczenie testu pisemnego.
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Goffman E. 2006. Rytuał interakcyjny, tłum. A. Szulżyńska. Warszawa: PWN.
2. Kamińska-Radomska I. 2020. Kultura biznesu. Normy i formy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
3. Marcjanik M. 2008. Kody grzeczności jako forma identyfikacji z grupą. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury. https://nck.pl/upload/archiwum_kw_files/artykuly/6._malgorzata_marcjanik_-_kody_grzecznosci_jako_forma_identyfikacji_z_grupa.pdf
4. Marcjanik M. 2020. Słownik językowego savoir-vivre’u. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
5. Ożóg K. 2005. Współczesny model polskiej grzeczności językowej, w: Język a kultura. t. 17: Życzliwość i agresja w języku i kulturze, red. A. Dąbrowska i A. Nowakowska. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
6. Pease A. i B. 2022. Mowa ciała, przekł. J. Grabiak. Poznań: Rebis.
Literatura uzupełniająca:
1. Brown P., Levinson S.C. 1987. Politeness. Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press.
2. Kamyczek J. 1974. Grzeczność na co dzień. Warszawa: Iskry.
3. Kępa-Figura D. 2021. Linguistic politeness in Polish social media – an overview of the problem. ”Socjolingwistyka”, https://socjolingwistyka.ijppan.pl/index.php/SOCJO/article/view/307/273
4. Polszczyzna na co dzień. 2022, red. M. Bańko. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
5. Wojtak M. 1992. Wybrane elementy staropolskiej etykiety językowej. W: Język a kultura. Polska etykieta językowa, red. J Anusiewicz i M. Marcjanik. Wrocław: Wydawnictwo „Wiedza o Kulturze” Fundacji dla Uniwersytetu Wrocławskiego.