Psychoanaliza i ciało 1500-SDN-SI-PIC
Celem zajęć jest zapoznaine studentów z różnymi koncepcjami ciała w wybranych teoriach psychoanalitycznych. Będziemy czytać teksty powstałe po obu stronach Oceanu Atlantyckiego, w tym teksty źródłowe oraz kultuoroznawcze analizy przed- i powojennej zachodniej historii intelektualnej. Większość tekstów pochodzi z anglojęzycznego kręgu kulturowego, bo tam wyemigrowała większość europejskich psychoanalityków, jednak zwrócimy również uwagę na psychanalizę rozwijaną przez teoretyków francuskich, autorów z kręgu brytyjskiej szkoły relacji z obiektem oraz autorów polskich. Interesować nas będą zarówno ujęcia dotyczące osób dorosłych, jak i te z zakresu psychologii rozwoju (Winnicott, Bowlby, Kristeva).
Zajęcia rozpoczeniemy od ogólnego spojrzenia na rozwój psychoanalizy w jej podstwowych nurtach. Zastanowimy się nad znaczeniem ważnych wydarzeń historycznych jako czynników, które miały wpływ na teorię i praktykę psychoanalityczną w odniesieniu do ciała. W szczególności zwrócimy uwagę na znaczenie traumy przeżytej przez psychoanalityków-emigrantów do Stanów Zjednoczonych oraz tych, którzy pracowali w Wielkiej Brytanii i w Europie kontynentalnej.
Postaramy się prześledzić zależności między rozwijanymi teoriami a sytuacją geopolityczną oraz historią intelektualną kontkestu, w którym powstawały. Na przykład powszechny odwrót od zgłębiania bolesnych treści psychicznych w stronę emancypacji zgodnej z ideologią American dream w Stanach Zjednoczonych lat 1950. znalazl odwierciedlenie w sposobie, w jaki teoretyzowne było ciało. Ujęcie to zostało sproblematyzowane w latach sześćdziesiątych i później wraz z pojawieniem się ruchów kontrkulturowych, feminizmu oraz ruchów wyzwolenia mniejszości etnicznych i seksualnych. W Wielkiej Brytanii dokonał się twz. zwrot macierzyński, w ramach którego podkreślano wpływ wczesnych doświadczeń cielesnych na sposób doświadczania i konceptualizacji ciała w dorosłym życiu. Interesować nas będą również związki pomiędzy ciałem i językiem, a także relacyjne wymiary kształtowania i przeżywania własnej cielesności.
Seminaryjny charakter zajęć ma na celu stworzenie platformy wymiany myśli i dyskusji, w której nie ma jednej słusznej interpretacji tekstów. Uczestnicy są zachęcani do formułowania oryginalnych myśli i traktowania różnorodności stanowisk jako czynnik wzbogacający emocjonalnie i intelektualnie.
Dopuszczalna liczba nieobecności: 2.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Efekty uczenia
Wiedza (zna i rozumie)
WG_03 metodologię badań naukowych w obrębie nauk humanistycznych
WK_01 fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji z perspektywy nauk
humanistycznych
Umiejętności (potrafi)
UW_01 wykorzystywać wiedzę z różnych dyscyplin nauk humanistycznych do
twórczego identyfikowania, formułowania i innowacyjnego rozwiązywania złożonych
problemów lub wykonywania zadań o charakterze badawczym, a w szczególności
definiować cel i przedmiot badań naukowych w dziedzinie nauk humanistycznych,
właściwie rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo je stosować;
formułować hipotezę badawczą oraz wnioskować na podstawie wyników badań
naukowych;
UW_02 dokonywać krytycznej analizy i oceny wyników badań naukowych,
działalności eksperckiej i innych prac o charakterze twórczym oraz ich wkładu w
rozwój wiedzy
UK_03 uczestniczyć w dyskursie naukowym w obrębie nauk humanistycznych
UK_04 inicjować debatę
Kompetencje społeczne (jest gotów do)
KK_03 uznania priorytetu wiedzy w rozwiązaniu problemów badawczych,
poznawczych i praktycznych, w obrębie dyscyplin humanistycznych, z zachowaniem
szacunku dla standardów pracy i debaty naukowej
KK_02 krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej oraz
prowadzenia dyskusji, formułowania merytorycznych argumentów, wypowiadania
swoich racji z zachowaniem szacunku dla innych, prezentuje postawę otwartości na
właściwy dla różnych nauk humanistycznych typ refleksji z poszanowaniem
odmiennych poglądów
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania Aktywne uczestnictwo w zajęciach oraz znajomość wymaganych lektur i materiałów wizualnych.
Sposób zaliczenia Ocena ciągła na podstawie wyżej wymienionych elementów.
Literatura
w zależności od zainteresowań i potrzeb uczniów.
Bergmann, Martin (red.). The Hartmann Era. Other Press, 2000.
Benjamin, Jessica. Beyond the Doer and Done-to: Recognition Theory, Intersubjectivity and the Third. Routledge, 2017.
Black, Margaret J. i Stephen A. Mitchell. Freud i inni: Historia współczesnej myśli psychoanalitycznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2017.
Bowlby, John. Attachment Theory. Excerpts from volumes 1-3.
Burnham, John (red.), After Freud Left: A Century of Psychoanalysis in America. Chicago: University of Chicago Press, 2012.
Freud. Sigmund. Selected Writings.
Hale, Nathan G. Jr. The Rise and Crisis of Psychoanalysis in the United States: Freud and the Americans, 1917-1985. New York: Oxford University Press, 1995.
Herzog, Dagmar. Cold War Freud: Psychoanalysis in an Age of Catastrophes. Cambridge University Press, 2016.
Kobylińska-Dehe, Ewa (red.). Psychoanaliza w cieniu wojny i Zagłady. Kraków: Universitas, 2020.
Kuriloff, Emily. Contemporary Psychoanalysis and the Legacy of the Third Reich. Routledge, 2013.
Makari, George. Revolution in Mind: The Creation of Psychoanalysis. Gerald Duckworth & Company, 2008.
Schier, Katarzyna. Samotne ciało. Doświadczanie cielesności przez dzieci i ich rodziców. Scholar, 2020.
Wallerstein, Robert S. The Growth and Transformation of American Ego Psychology. Journal of the American Psychoanalytic Association 50(1): 2002. 135–168. https://doi.org/10.1177/00030651020500011401.
Winnicott, Donald. Playing and Reality. Tavistock, 1971.
Zaretsky, Eli. Political Freud: A History. New York: Columbia University Press, 2015.
Zaretsky, Eli. Secrets of the Soul: A Social and Cultural History of Psychoanalysis. New York: Vintage Press, 2005.
Uwagi
|
W cyklu 2026L:
język wykładowy: Polski z wymogiem czytania w języku angielskim, w zależności od preferencji grupy |