Literatura i kultura pierwszej połowy XIX wieku w badaniach. Dyskursy i metody krytyki 1500-SDN-LIKPPXIXWWB
Osoby uczestniczące w zajęciach poznają dyskursy i metody krytyki funkcjonujące w badaniach nad romantyzmem i – szerzej – literaturą pierwszej połowy XIX wieku. Celem zajęć jest nie tyle systematyczny przegląd kierunków tych badań, ile przemyślenie tego, pod wpływem jakich impulsów (naukowych, społecznych, kulturowych, politycznych) powstają określone dyskursy, co ma swoje przełożenie na strategie interpretacyjne tekstów literackich. Kurs obejmuje wybrane studia ukazujące się od czasów powojennych, okres PRL i transformacji ustrojowej, aż do dzisiaj.
Romantyzm może być tu szczególnie interesującym zjawiskiem ze względu na jego uwikłania w debaty nad kulturą narodową. W kolejnych dekadach i okresach historycznych zauważalne są znamienne reorientacje ku takim problemom, jak nierówności społeczne, tożsamość narodowa, kryzys ekologiczny itd. Pozwalają one rozpoznać, jakiego rodzaju lektura była pożądana w danym momencie dziejowym.
Uczestniczki i uczestnicy zajęć przedyskutują wspólnie z prowadzącym założenia różnych szkół krytycznych i zweryfikują ich analityczną przydatność na konkretnych przykładach tekstów literackich. Na każde zajęcia – oprócz fragmentu danej rozprawy (zob. sekcję ze spisem lektur) – dobrany będzie odpowiedni tekst z epoki romantyzmu. Przebieg zajęć będzie trzyczęściowy: po referacie wygłoszonym przez uczestnika albo uczestniczkę nastąpi dyskusja wokół fragmentu wybranej rozprawy, a następnie analiza tekstu literackiego.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza (zna i rozumie)
WG_01 w stopniu umożliwiającym rewizję istniejących paradygmatów – współczesne kierunki badań nad romantyzmem wraz z ich uwikłaniem w kontekst historyczno-kulturowy
WG_03 metodologie oraz kategorie pojęciowe właściwe dla badań nad romantyzmem
WK_01 fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji zakodowane w literaturze romantycznej oraz w badaniach nad romantyzmem
Umiejętności (potrafi)
K_U01 komunikować się na tematy specjalistyczne w stopniu umożliwiającym aktywne uczestnictwo w debatach nad tradycją romantyczną i społecznym funkcjonowaniem tekstów romantycznych
UW_01 wykorzystywać wiedzę w zakresie współczesnych tendencji badań nad romantyzmem i społecznej recepcji romantyzmu do twórczej i krytycznej rewizji dziedzictwa romantycznego
Kompetencje społeczne (jest gotów do)
KK_03 uznania priorytetu wiedzy w konfrontowaniu się z problemami współczesnej recepcji romantyzmu
Kryteria oceniania
maksymalnie 2 nieobecności; uczestnictwo i aktywność podczas zajęć; wygłoszenie krótkiego referatu; napisanie minieseju (ok. 3 stron) dotyczącego wybranego zagadnienia z zakresu problemowego zajęć (niedozwolone jest wykorzystanie generatywnej SI)
Literatura
Poniższy zestaw lektur stanowi propozycję. Za każdym razem lektura będzie uzgadniana przez prowadzącego z uczestniczkami i uczestnikami zajęć. Do przeczytania zostaną wybrane fragmenty poniższych rozpraw. Będą one także konfrontowane z tekstami literackimi epoki romantyzmu.
W. Kubacki, Pierwiosnki polskiego romantyzmu, Kraków 1949
S. Żółkiewski, Spór o Mickiewicza, Wrocław 1952
M. Janion, Romantyzm, rewolucja, marksizm, Gdańsk 1972
Z. Stefanowska, Próba zdrowego rozumu, Warszawa 1976
M. Piwińska, Złe wychowanie, Warszawa 1981
J.M. Rymkiewicz, Żmut, Paryż 1987
Nasze pojedynki o romantyzm, red. D. Siwicka, M. Bieńczyk, Warszawa 1995
M. Janion, Kobiety i duch inności, Warszawa 2006
M. Janion, Niesamowita Słowiańszczyzna, Kraków 2006
Romantyzm i nowoczesność, red. M. Kuziak, Kraków 2009
M. Kuziak, Inny Mickiewicz, Gdańsk 2013.
T. Plata, Pośmiertne życie romantyzmu, Warszawa 2017.
Romantyzm środkowoeuropejski w kontekście postkolonialnym, cz. I, red. M. Kuziak, B. Nawrocki, Warszawa 2016
K. Czeczot, M. Pospiszyl, Romantyczny antykapitalizm, Warszawa 2018.
W. Hamerski, Romantyczne „kuźnie natury” w perspektywie ekokrytyki, „Porównania” 2021, nr 29.