Humanistyka cyfrowa 1500-SDN-HC2025L
Założenia:
Celem zajęć jest przedstawienie metodologii oraz metod używanych w archeologii cyfrowej.
Podczas zajęć uczestnik zapozna się ze sposobami zarzadzania danymi, a także pozna
podstawowe narzędzia oraz źródła danych, które może wykorzystać w swojej pracy. Zajęcia
będą miały aspekt teoretyczny oraz praktyczny.
Opis skrócony:
Celem zajęć jest przedstawienie metodologii oraz metod używanych w archeologii cyfrowej.
Podczas zajęć uczestnik zapozna się ze sposobami zarzadzania danymi, a także pozna
podstawowe narzędzia oraz źródła danych wykorzystywane w archeologii cyfrowej, które może
wykorzystać w swojej pracy.
Zajęcia będą miały formę teoretycznego wprowadzenia oraz praktycznych ćwiczeń.
Wykorzystując prawdziwe archeologiczne dane, część praktyczna pokazywać będzie różne
aspekty archeologii cyfrowej, używane podczas badań archeologicznych, od poziomu obiektu
archeologicznego, do poziomu regionalnego (inter i intra-level)
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza (zna i rozumie)
WG_01 w stopniu umożliwiającym rewizję istniejących paradygmatów – światowy
dorobek, obejmujący podstawy teoretyczne oraz zagadnienia ogólne i wybrane
zagadnienia szczegółowe – właściwe dla dyscyplin humanistycznych
WG_03 metodologię badań naukowych w obrębie nauk humanistycznych
Kompetencje społeczne (jest gotów do)
KK_03 uznania priorytetu wiedzy w rozwiązaniu problemów badawczych,
poznawczych i praktycznych, w obrębie dyscyplin humanistycznych, z zachowaniem
szacunku dla standardów pracy i debaty naukowej
KO_01 wypełniania zobowiązań społecznych i podejmowania działań na rzecz
interesu publicznego, zwłaszcza w zakresie upowszechniania wyników badań nauk
humanistycznych z zastosowaniem nowoczesnych narzędzi komunikacyjno-
technologicznych
Kryteria oceniania
W czasie praktycznej części zajęć, będą wykonywane ćwiczenia, których efekty końcowe będą
miały wpływ na ocenę.
Wykorzystując poznane w trakcie zajęć narzędzia oraz teorię archeologii cyfrowej, uczestnicy
będą musieli przygotować w ramach końcowego zaliczenia prezentację wykorzystując dane z
własnych badań lub dane archeologiczne udostępnione w czasopismach naukowych.1. Wprowadzenie do Archeologii Cyfrowej
2. Zarządzanie danymi cyfrowymi podczas pracy nad doktoratem
3. Zarządzanie Dziedzictwem Kulturowym
a. Podstawy GIS i GIS mobilny
b. Fotogrametria i zarządzanie danymi z badań wykopaliskowych
4. Publikowanie wyników badań w internecie – story maps
5. Archeologia Krajobrazu
a. Teoria wykorzystania archeologii cyfrowej w archeologii krajobrazu
b. Zobrazowania satelitarne – darmowe źródła oraz możliwości wykorzystania
6. Analizy statystyczne i statystyczno-przestrzenne
a. Eksploracja danych w Pythonie (podstawa pracy z Pythonem)
7. Praca z dużymi modelami językowymi oraz generatywnym AI
8. Wstęp do ABM
9. Wprowadzenie do analizy sieci w archeologii
10. Prezentacje studentów dot. wykorzystania metod archeologii cyfrowej w swojej pracy
dyplomowej
Literatura
Banaszek Ł., 2015: Airborne Laser Scanning and visibility analyses. Some remarks on the use of
ALS in archaeological interpretation, [w:] A.G. Posluschny (red.), Sensing the Past.
Contributions from the ArcLand Conference on Remote Sensing for Archaeology. Bonn: 40-46
Brughmans T., 2013: Thinking through networks: a review of formal network methods in
archaeology, Journal of Archaeological Method and Theory, 20 (4): 623-662
Buławka N., Chyla J., 2020: Mobile GIS: Current Possibilities, Future Needs, [w:] Digital
Archaeologies, Material Worlds (Past and Present). Proceedings of the 45rd Annual Conference
on Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology, J.B. Glover, J. Moss, D.
Rissolo (red.), Tübingen: 99-113
Chapman H., Landscape Archaeology and GIS, Tempus Publishing Ltd, 2006
Chyla J.M., 2018: How can remote sensing help in detecting the threats to archaeological sites in
upper Egypt? Geoscineces 7(4): 97
Daly P., Evans T. L. (red.), Digital Archaeology: Bridging Method and Theory, Routledge, 2006
David B., Thomas J. (red.), Handbook of Landscape Archaeology, Left Coast Press Inc, 2010
Gillings M., Hacıgüzeller P., Lock G. (red.), Archaeological Spatial Analysis: A Methodological
Guide, Routledge, 2020
Niedziółka K., 2018: Próba oceny przydatności danych AZP do badań osadniczych. Przykład
Pomorza Wschodnie na przełomie epok Brązu i Żelaza, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t.
60/1: 113-138
Nowakowski J., Prinke A., Rączkowski W. (red.), Biskupin… i co dalej? Poznań, 2005
Rączkowski W., Archeologia lotnicza – metoda wobec teorii, Poznań, 2002Romanowska I., Wren C.D., Crabtree S.A., Agent-Base Modelling for Archaeology: Simulating
the Complexity of Societies, Santa Fe, 2021
Wiseman J., El-Baz F. (red.) Remote sensing in Archaeology, New York, 2007
Wroniecki P., 2020: Biskupin… i co z tego? Studia Lednickie t. XIX (2020): 59-80
Tilley C., Phenomenology of landscape: Places, Paths and Monuments, Oxford, 1997
Verhagen P., Nuninger L., Groenhuijzen M.R., 2019: Modelling of Pathways and Movement
Networks in Archaeology: An Overview of Current Approaches, [w:] P. Verhagen, P., J. Joyce, ,
M. Groenhuijzen (red.) Finding the Limits of the Limes. Computational Social Sciences, Cham:
217-249
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: