Biologia zapylania roślin w praktyce 1400-236BZRwP-OG

Ćwiczenia mają charakter praktyczny i obejmują pięć spotkań, podczas których studenci poznają metody badania biologii kwiatów i interakcji roślin z zapylaczami, a następnie wykorzystają je do zaplanowania i przeprowadzenia własnego eksperymentu badawczego.

Termin realizacji: druga połowa semestru letniego, od około 12 kwietnia do 6 czerwca 2027 r. (dokładne terminy spotkań zostaną podane w harmonogramie).

Program ćwiczeń:

Biologia kwiatów – metody badań laboratoryjnych. Praktyczna analiza budowy morfologicznej kwiatów, nagród kwiatowych oraz systemów prezentacji pyłku i nektaru. Metody badania nektaru (m.in. stężenia cukrów i zawartości aminokwasów), określania receptywności znamion oraz eksperymentalnego badania systemów kojarzenia roślin.

Metody badań terenowych i projektowanie eksperymentów. Obserwacje i odłowy zapylaczy, metody oceny ich efektywności (analiza ładunków pyłkowych i depozycji pyłku na znamionach) oraz nieinwazyjne metody badania transportu pyłku przez zwierzęta. Studenci, pracując w zespołach, zaprojektują własny eksperyment badawczy.

Badania terenowe – realizacja własnych eksperymentów (I). Praca zespołowa w ogrodzie: prowadzenie zaplanowanych eksperymentów, obserwacje zapylaczy, dynamiki kwitnienia i nektarowania roślin oraz pomiary związane z efektywnością zapylania.

Badania terenowe – realizacja własnych eksperymentów (II). Kontynuacja eksperymentów i obserwacji terenowych, zbieranie danych oraz weryfikacja przyjętych założeń badawczych.

Opracowanie wyników i zaliczenie ćwiczeń. Analiza i interpretacja zebranych danych, prezentacja wyników eksperymentów przez poszczególne zespoły oraz wspólna dyskusja.

Organizacja i zaliczenie:

Spotkania 1–2 mają charakter laboratoryjno-warsztatowy i przygotowują do samodzielnych badań.

Spotkania 3–4 są przeznaczone na realizację własnych eksperymentów w ogrodzie. Studenci pracują w zespołach i samodzielnie zbierają dane.

Zaliczenie odbywa się podczas piątego, ostatniego spotkania, przed rozpoczęciem letniej sesji egzaminacyjnej, i polega na zespołowej prezentacji oraz omówieniu wyników przeprowadzonego eksperymentu.

Koordynatorzy przedmiotu

Katarzyna Roguz

Rodzaj przedmiotu

nieobowiązkowe
ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali i w terenie

Założenia (opisowo)

Studenci powinni posiadać podstawową wiedzę botaniczną (na poziomie szkoły średniej). Sugerowane jest zaliczenie wykładu Biologia zapylania roślin.

Efekty uczenia się

W zakresie wiedzy
Po zaliczeniu zajęć, student:
• Wie, że eksperyment i racjonalne wnioskowanie jest podstawą naukowego poznania świata
• jak zaplanować eksperyment naukowy
• jak interpretować wyniki obserwacji
• jakie typy nagród kwiaty oferują zapylaczom
• w jaki sposób kwiaty są przystosowane do transferu i recepcji pyłku
W zakresie umiejętności
Po zaliczeniu zajęć, student potrafi:
• rozpoznać elementy kwiatu i jego struktury wydzielnicze
• rozpoznać stadia receptywności znamion i prezentacji pyłku
• wskazać adaptacje w budowie kwiatu do różnych sposobów zapylania
• zaplanować i przeprowadzić eksperyment naukowy testujący system kojarzenia i zapylania roślin okrytonasiennych
• posługiwać się literaturą naukową w zakresie biologii roślin
• stosuje zaawansowane techniki i narzędzia badawcze w zakresie biologii reprodukcyjnej roślin
• Biegle wykorzystuje literaturę naukową z zakresu biologii zapylania roślin
• wykazuje umiejętność krytycznej analizy i selekcji informacji, zwłaszcza ze źródeł elektronicznych

W zakresie kompetencji
Po zaliczeniu zajęć, student:
• poszerza zainteresowania w obrębie nauk przyrodniczych
• rozumie rolę zwierząt w procesie zapylania i potrzebę ochrony zagrożonych gatunków zapylaczy
• potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role (P2A_K02)
• potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (P2A_K03)
• systematycznie aktualizuje wiedzę przyrodniczą w zakresie biologii zapylania roślin i zna jej praktyczne zastosowania (P2A_K07)

Kryteria oceniania

Wymagana obecność na zajęciach (dopuszczalna jedna nieobecności podczas cyklu zajęć), przeprowadzenie i przedstawienie wyników eksperymentu. Prezentacja będzie oceniana przez prowadzących w standardowej skali ocen (2-5).

Literatura

Dafni A. et al. 2005 Practical pollination biology. Enviroquest, Cambridge, Ontario.
Kearns C.A. & Inouye D.W. 1993. Techniques for pollination biologists. University Press of Colorado, Niwot.
Proctor M., Yeo P. & Lack A. 1996. Natural History of Pollination. Harper Collins Publishers, London.
Willmer P. 2011. Pollination and floral ecology. Princeton UP, Princeton, Oxford.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: