Geomorfologia i geologia czwartorzędu (dla kier. geologia poszukiwawcza) 1300-OGMQ1W-GEP
Miejsce geomorfologii wśród innych nauk o Ziemi. Zakres i metody analizy geomorfologicznej. Wybrane procesy rzeźbotwórcze i rozwój form rzeźby na obszarach nizinnych ze szczególnym uwzględnieniem morfogenezy wysoczyzny polodowcowej i doliny rzecznej. Formy rzeźby na obszarach wyżynnych i górskich - rozwój wierzchowin, grzbietów, stoków i dolin. Podstawy geomorfologii strukturalnej i paleogeomorfologii. Zależność rozwoju rzeźby od budowy geologicznej, ruchów neotektonicznych i warunków klimatycznych - pedyplanacja, pedymentacja.
Czwartorzęd na tle kenozoicznych zmian klimatycznych - problem granicy trzeciorzęd - czwartorzęd w osadach morskich i lądowych. Jednostki podziału czwartorzędu w wysokich, średnich i niskich szerokościach geograficznych. przegląd głównych metod badań osadów czwartorzędowych. Charakterystyka głównych typów osadów lodowcowych, rzecznych, jeziornych, eolicznych w nawiązaniu do warunków ich powstawania oraz znaczenia dla potrzeb rekonstrukcji paleogeograficznych obszaru Polski w czasie poszczególnych jednostek glacjalnych i interglacjalnych. Podziały stratygraficzne czwartorzędu zachodniej, środkowej i wschodniej Europy ze szczególnym uwzględnieniem ilości i zasięgu zlodowaceń skandynawskich i górskich oraz uwarunkowań rozwoju interglacjalnych sieci rzecznych i zasięgu ówczesnych mórz. Przyczyny zlodowaceń. Czwartorzędowe zmiany poziomy oceanu światowego. Cykle glacjalno - interglacjalne i lessowo - glebowe oraz ich nawiązanie do globalnych wahań klimatycznych, rejestrowanych w rdzeniach głębokomorskich i głębokich profilach osadów jeziornych.
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Studenci posiadają umiejętność zastosowania metod analizy geomorfologicznej. Rozpoznają procesy rzeźbotwórcze i formy rzeźby na obszarach nizinnych ze szczególnym uwzględnieniem morfogenezy wysoczyzny polodowcowej i doliny rzecznej. Umieją wykazać zależność rozwoju rzeźby od budowy geologicznej, ruchów neotektonicznych i warunków klimatycznych. Poznają jednostki podziału czwartorzędu w wysokich, średnich i niskich szerokościach geograficznych. przegląd głównych oraz metody badań osadów czwartorzędowych. Umieją przedstawić charakterystykę głównych typów osadów lodowcowych, rzecznych, jeziornych, eolicznych w nawiązaniu do warunków ich powstawania oraz znaczenia dla potrzeb rekonstrukcji paleogeograficznych obszaru Polski w czasie poszczególnych jednostek glacjalnych i interglacjalnych. Poznają podziały stratygraficzne czwartorzędu zachodniej, środkowej i wschodniej Europy ze szczególnym uwzględnieniem ilości i zasięgu zlodowaceń skandynawskich i górskich oraz uwarunkowań rozwoju interglacjalnych sieci rzecznych i zasięgu ówczesnych mórz. Studenci umieją podać przyczyny zlodowaceń, z uwzględnieniem czwartorzędowych zmian poziomu oceanu światowego. Cykle glacjalno - interglacjalne i lessowo - glebowe przyporządkowują do globalnych wahań klimatycznych, rejestrowanych w rdzeniach głębokomorskich i głębokich profilach osadów jeziornych.
Efekty uczenia się w obszarze wiedzy:
K_W08 - w zaawansowanym stopniu zna budowę i historię geologiczną najważniejszych obszarów górskich w Polsce, zna surowce skalne eksploatowane w tych regionach, poznaje ich przeróbkę i zastosowania
K_W09 - posiada teoretyczną wiedzę niezbędną do samodzielnego opracowania map geologicznych, posiada podstawowe wiadomości z zakresu teledetekcji geologicznej i geologicznej kartografii wgłębnej
Efekty uczenia się w obszarze umiejętności:
K_U03 - potrafi narysować elementy przestrzeni w rzucie na płaszczyznę; przedstawić parametry geologicznej powierzchni strukturalnej na mapie; wyznaczyć rzeczywisty bieg i upad oraz miąższość warstw na podstawie pomiarów terenowych
K_U04 - potrafi samodzielnie wykonywać zdjęcia, mapy i przekroje geologiczne i interpretować je, stosując zasady intersekcji, rozpoznawać na nich rodzaje struktur geologicznych oraz wyjaśnić historię rozwoju budowy geologicznej obszaru przedstawionego na mapie
K_U05 - potrafi dokonywać pomiarów geologicznych i topograficznych potrzebnych w praktyce geologicznej
K_U07 - umie zastosować metody analizy geomorfologicznej, rozpoznaje procesy rzeźbotwórcze i formy rzeźby na obszarach nizinnych, umie wykazać zależność pomiędzy rodzajem osadu a formą jego występowania, umie rozpoznać, opisać właściwości i podać genezę osadów czwartorzędowych, samodzielnie wykonuje i opisuje wiercenie sondą ręczną
Efekty uczenia się w obszarze kompetencji społecznych:
K_K01 - współdziała w grupach laboratoryjnych i na kursach terenowych
K_K03 - realizując geologiczne zadania badawcze umie zidentyfikować problemy i zaproponować sposoby ich rozwiązania
K_K06 - zna zasady najprostszego i najefektywniejszego osiągania zamierzonych celów przy wykonywaniu prac geologicznych
K_K09 - dba o rzetelność i wiarygodność swojej pracy
Kryteria oceniania
Uczestnictwo w wykładach jest nieobowiązkowe jednak zalecane.
Egzamin pisemny obejmuje całość zagadnień prezentowanych podczas wykładów i ćwiczeń. Składa się z części testowej, krótkich otwartych pytań, ilustracji do objaśnienia oraz z zadań rysunkowych z analizy mapy i form rzeźby. Student ma prawo do dwóch terminów egzaminu. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności na jednym z terminów student ma prawo do dodatkowego egzaminu uzgodnionego z prowadzącym.
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
GALON, R. (red.) 1972. Geomorfologia Polski, 2. Wydawnictwo Naukowe PWN; Warszawa.
KLIMASZEWSKI, M. (red.) 1972. Geomorfologia Polski, 1. Wydawnictwo Naukowe PWN; Warszawa.
KLIMASZEWSKI, M. 1978. Geomorfologia. Wydawnictwo Naukowe PWN; Warszawa.
LINDNER, L. (red.) 1992. Czwartorzęd: osady, metody badań, stratygrafia. PAE; Warszawa.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: