Dydaktyka fizyki III 1100-4N11
Przedmiot stanowi kontynuację i pogłębienie zagadnień metodyki nauczania fizyki, koncentrując się na specyfice pracy w szkole ponadpodstawowej (w zakresie podstawowym i rozszerzonym). Celem jest rozwinięcie umiejętności studentów w zakresie projektowania, realizacji i ewaluacji procesu dydaktycznego fizyki na tym etapie, z uwzględnieniem zaawansowanych treści merytorycznych, metod aktywizujących oraz diagnozowania i pokonywania trudności poznawczych uczniów.
Treści:
• Specyfika nauczania fizyki w szkole ponadpodstawowej: Analiza podstawy programowej (zakres podstawowy i rozszerzony); cele kształcenia na tym etapie; wyzwania związane z przygotowaniem do egzaminu maturalnego.
• Zaawansowane metody nauczania: Pogłębiona analiza i praktyczne zastosowanie metod aktywizujących (np. dyskusja panelowa, debata, metoda projektu badawczego, odwrócona lekcja); strategie rozwijania ciekawości poznawczej, myślenia krytycznego, kreatywności i umiejętności argumentacji.
• Eksperyment i metoda naukowa: Rola eksperymentu w nauczaniu na poziomie ponadpodstawowym; projektowanie doświadczeń weryfikujących hipotezy; ćwiczenie umiejętności formułowania problemów badawczych, hipotez i planowania ich weryfikacji zgodnie z metodą naukową; analiza i interpretacja danych.
• Rozwiązywanie zadań: Metodyka nauczania rozwiązywania złożonych zadań obliczeniowych i problemowych (w tym zadań maturalnych); krytyczna analiza sformułowań zadań; strategie naprowadzania uczniów na rozwiązanie; rola zadań w rozwijaniu myślenia fizycznego.
• Trudności poznawcze i błędy uczniowskie: Diagnozowanie typowych trudności uczniów w rozumieniu abstrakcyjnych pojęć fizycznych (np. w fizyce współczesnej); strategie obalania mylnych stereotypowych przekonań i tłumaczeń (misconceptions); indywidualizacja pracy z uczniem mającym trudności.
• Modele i modelowanie: Wykorzystanie modeli myślowych i matematycznych w wyjaśnianiu zjawisk fizycznych; rola symulacji komputerowych.
• Technologie w nauczaniu fizyki: Praktyczne wykorzystanie programów komputerowych (symulacje, analiza danych), urządzeń mobilnych (sensory, aplikacje) i zasobów internetowych w procesie dydaktycznym na poziomie ponadpodstawowym.
• Motywowanie i rozwijanie zainteresowań: Formułowanie i prezentowanie zagadnień fizycznych w sposób budzący zaciekawienie; łączenie fizyki z życiem codziennym, techniką i innymi dziedzinami nauki; przygotowanie uczniów do udziału w konkursach i olimpiadach fizycznych.
• Ocena i ewaluacja: Dobór narzędzi kontroli i oceny adekwatnych do celów nauczania na poziomie ponadpodstawowym (np. zadania problemowe, projekty, arkusze maturalne); analiza wyników egzaminów zewnętrznych.
• Integracja i konteksty: Nauczanie fizyki w kontekście zagadnień interdyscyplinarnych (np. biofizyka, astrofizyka, ekologia).
Ćwiczenia mają charakter warsztatowy, obejmują analizę materiałów dydaktycznych (podręczniki, arkusze maturalne), projektowanie zajęć i zadań, prowadzenie fragmentów lekcji, dyskusje metodyczne, rozwiązywanie problemów dydaktycznych.
Przedmiot wymaga następującego nakładu pracy własnej studenta:
- poszukiwanie pomysłów, wyszukiwanie informacji, ich weryfikację (5 h),
- przygotowywanie zaciekawień, zadań, rozwiązań, dowodów, komentarzy, hipotez (25 h).
Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:
https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student:
1. potrafi sformułować i przedstawić zaciekawienie związane z fizyką, w tym dotyczące codziennych zjawisk;
2. potrafi zaproponować hipotezę wyjaśniającą zjawisko i sposób jej weryfikacji zgodny z metodą naukową;
3. zna obowiązującą podstawę programową dla fizyki w szkole ponadpodstawowej;
4. potrafi dobrać narzędzia kontroli wyników nauczania do przyjętych celów nauczania;
5. rozpoznaje trudności poznawcze ucznia i potrafi je zdiagnozować;
6. potrafi wskazać zalety i wady różnych metod dydaktycznych oraz wybranych zadań;
7. potrafi zastosować aktywizujące metody nauczania: dyskusję, zaciekawienie, debatę;
8. analizuje krytycznie sformułowania zadań, potrafi przedstawić rozwiązanie zadania;
9. potrafi wykorzystać w procesie dydaktycznym technologie informacyjno-komunikacyjne.
Symbole efektów uczenia się zdefiniowanych dla specjalności „Nauczanie i popularyzacja fizyki” dla kierunku „fizyka” studiów II stopnia:
S_W01, S_W03, S_W05, S_W08, S_U01, S_U02, S_U03, S_U04, S_U05, S_U06, S_U07, S_K01, S_K03, S_K04.
Symbole szczegółowych efektów uczenia się zgodnie ze standardem kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określonym w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. 2019 poz. 1450):
D.1/E.1.W1., D.1/E.1.W2., D.1/E.1.W3., D.1/E.1.W4., D.1/E.1.W5., D.1/E.1.W6., D.1/E.1.W7., D.1/E.1.W8., D.1/E.1.W9., D.1/E.1.W10., D.1/E.1.W11., D.1/E.1.W12., D.1/E.1.W13., D.1/E.1.W14., D.1/E.1.W15., D.1/E.1.U1., D.1/E.1.U2., D.1/E.1.U3., D.1/E.1.U4., D.1/E.1.U5., D.1/E.1.U6., D.1/E.1.U7., D.1/E.1.U8., D.1/E.1.U9., D.1/E.1.U10., D.1/E.1.U11., D.1/E.1.K1., D.1/E.1.K2., D.1/E.1.K3., D.1/E.1.K4., D.1/E.1.K5., D.1/E.1.K6., D.1/E.1.K7., D.1/E.1.K8., D.1/E.1.K9.
Kryteria oceniania
Oceniane są:
- wykonanie pracy własnej (przygotowanie zaciekawień, zadań, oceny materiałów),
- aktywność na zajęciach (prezentacja pracy własnej, udział w dyskusji o zjawiskach, doświadczeniach, urządzeniach, zadaniach, w tym stawianie i podważanie hipotez, udział w debacie, formułowanie i rozwiązywanie zadań).
Ocena końcowa wystawiana jest na podstawie punktów zdobytych za powyższe elementy.
Literatura
Podstawa programowa.
Arkusze maturalne.
Aktualne podręczniki szkolne do fizyki.
Filmy z doświadczeniami.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: