Dydaktyka fizyki II 1100-3N29
Przedmiot stanowi kontynuację i pogłębienie zagadnień metodyki nauczania fizyki, koncentrując się na II etapie edukacyjnym (szkoła podstawowa, klasy 7-8) oraz poziomie podstawowym szkoły ponadpodstawowej. Celem jest dalsze rozwijanie umiejętności planowania, prowadzenia i ewaluacji procesu dydaktycznego z fizyki, z naciskiem na metody aktywizujące, rozwijanie myślenia naukowego oraz diagnozowanie i pokonywanie trudności uczniów. Treści obejmują:
• Podstawa programowa i cele kształcenia: Pogłębiona analiza podstawy programowej fizyki dla szkoły podstawowej; zapoznanie z podstawą programową dla zakresu podstawowego w szkole ponadpodstawowej; formułowanie celów kształcenia w ujęciu operacyjnym i kompetencyjnym.
• Myślenie naukowe w nauczaniu fizyki: Rola zaciekawienia i obserwacji zjawisk (w tym codziennych) w inicjowaniu procesu badawczego; ćwiczenie formułowania pytań i hipotez badawczych; projektowanie prostych sposobów weryfikacji hipotez zgodnie z metodą naukową.
• Trudności uczniów w uczeniu się fizyki: Analiza typowych trudności poznawczych i błędnych przekonań uczniów dotyczących wybranych zagadnień fizycznych; ćwiczenie diagnozowania tych trudności; strategie dydaktyczne sprzyjające ich przezwyciężaniu.
• Metody aktywizujące: Pogłębiona analiza i praktyczne zastosowanie metod aktywizujących w nauczaniu fizyki, takich jak: pokaz doświadczalny (demonstracja), dyskusja dydaktyczna (różne jej formy), debata, metody oparte na zaciekawieniu i zadawaniu pytań, praca z tekstem źródłowym, proste metody projektowe.
• Rola zadań w kształceniu: Analiza dydaktyczna zadań fizycznych (obliczeniowych, problemowych, jakościowych); ćwiczenie krytycznej oceny sformułowań zadań; prezentacja różnych strategii rozwiązywania zadań; wykorzystanie zadań do rozwijania myślenia i umiejętności uczniów.
• Kontrola i ocena: Projektowanie narzędzi kontroli i oceny (np. zadań sprawdzających, kryteriów oceny) adekwatnych do celów kształcenia; analiza zalet i wad różnych metod oceniania; zasady formułowania informacji zwrotnej.
• Technologie w nauczaniu fizyki: Praktyczne wykorzystanie wybranych programów komputerowych (np. do symulacji, analizy danych) i urządzeń mobilnych (np. sensory i generatory w smartfonach) w procesie dydaktycznym.
• Integracja i konteksty: Analiza możliwości integracji treści fizyki z innymi przedmiotami; przykłady nauczania fizyki w kontekstach bliskich uczniom.
• Współpraca i komunikacja: Ćwiczenie umiejętności prezentacji własnych pomysłów, argumentowania, udziału w dyskusji i debacie; współpraca w grupie podczas realizacji zadań.
• Etyka i postawy: Kształtowanie postaw ciekawości poznawczej, krytycyzmu, rzetelności; promowanie odpowiedzialnego korzystania z wiedzy i technologii.
Zajęcia mają charakter interaktywnych ćwiczeń, warsztatów i dyskusji, wymagających od studentów aktywnego udziału i przygotowania prac własnych (np. propozycji "zaciekawień", analizy zadań, projektów zastosowania metod aktywizujących).
Przedmiot wymaga następującego nakładu pracy własnej studenta:
- poszukiwanie pomysłów, wyszukiwanie informacji, ich weryfikację (5 h),
- przygotowywanie zaciekawień, zadań, rozwiązań, propozycji podstawy programowej, programu nauczania, komentarzy do materiałów, hipotez (25 h).
Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:
https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student:
1. potrafi sformułować i przedstawić zaciekawienie związane z fizyką, w tym dotyczące codziennych zjawisk;
2. potrafi zaproponować hipotezę wyjaśniającą zjawisko i sposób jej weryfikacji zgodny z metodą naukową;
3. zna obowiązującą podstawę programową dla fizyki w szkole ponadpodstawowej dla zakresu podstawowego;
4. potrafi dobrać narzędzia kontroli wyników nauczania do przyjętych celów nauczania;
5. rozpoznaje trudności poznawcze ucznia i potrafi je zdiagnozować;
6. potrafi wskazać zalety i wady różnych metod dydaktycznych oraz wybranych zadań;
7. potrafi zastosować aktywizujące metody nauczania: dyskusję, zaciekawienie, debatę;
8. analizuje krytycznie sformułowania zadań, potrafi przedstawić rozwiązanie zadania;
9. potrafi w podstawowym zakresie wykorzystać w procesie dydaktycznym programy komputerowe i urządzenia mobilne;
10. dyskutuje o nauczaniu fizyki, proponuje alternatywne podejścia dydaktyczne, podstawę programową i program nauczania.
Symbole efektów uczenia się zdefiniowanych dla specjalności „Nauczanie i popularyzacja fizyki” dla kierunku „fizyka” studiów II stopnia:
S_W01, S_W03, S_W05, S_W08, S_U01, S_U02, S_U03, S_U04, S_U05, S_U06, S_U07, S_K01, S_K03, S_K04.
Symbole szczegółowych efektów uczenia się zgodnie ze standardem kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określonym w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. 2019 poz. 1450):
D.1/E.1.W1., D.1/E.1.W2., D.1/E.1.W3., D.1/E.1.W4., D.1/E.1.W5., D.1/E.1.W6., D.1/E.1.W7., D.1/E.1.W8., D.1/E.1.W9., D.1/E.1.W10., D.1/E.1.W11., D.1/E.1.W12., D.1/E.1.W13., D.1/E.1.W14., D.1/E.1.W15., D.1/E.1.U1., D.1/E.1.U2., D.1/E.1.U3., D.1/E.1.U4., D.1/E.1.U5., D.1/E.1.U6., D.1/E.1.U7., D.1/E.1.U8., D.1/E.1.U9., D.1/E.1.U10., D.1/E.1.U11., D.1/E.1.K1., D.1/E.1.K2., D.1/E.1.K3., D.1/E.1.K4., D.1/E.1.K5., D.1/E.1.K6., D.1/E.1.K7., D.1/E.1.K8., D.1/E.1.K9.
Kryteria oceniania
Oceniane są:
- wykonanie pracy własnej (przygotowanie zaciekawień, zadań, oceny materiałów, propozycji podstawy programowej, programu nauczania),
- aktywność na zajęciach (m.in. prezentacja pracy własnej, udział w dyskusji o zjawiskach, doświadczeniach, urządzeniach, zadaniach, w tym stawianie i podważanie hipotez, udział w debacie, formułowanie i rozwiązywanie zadań).
Ocena końcowa wystawiana jest na podstawie punktów zdobytych za powyższe elementy.
Literatura
Podstawa programowa.
Zadania konkursowe.
Aktualne podręczniki szkolne do fizyki.
Filmy z doświadczeniami.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: