Podstawy dydaktyki 1100-3N03
Przedmiot stanowi wprowadzenie do dydaktyki ogólnej jako subdyscypliny pedagogiki, przygotowujące do metodyk szczegółowych. Obejmuje kluczowe zagadnienia teoretyczne i praktyczne związane z procesem nauczania-uczenia się:
• Dydaktyka i jej kontekst: Usytuowanie dydaktyki w systemie nauk pedagogicznych, jej przedmiot, zadania i podstawowe pojęcia (kształcenie, nauczanie, uczenie się). Relacja dydaktyki ogólnej do dydaktyk szczegółowych.
• Cele kształcenia: Funkcje, taksonomie (kategorie celów), sposoby formułowania celów ogólnych i operacyjnych.
• Treści kształcenia: Kryteria doboru i układu treści, źródła treści (podstawa programowa, programy nauczania).
• Proces kształcenia: Struktura, prawidłowości i zasady dydaktyczne.
• Metody nauczania: Klasyfikacje metod (np. oparte na słowie, obserwacji, działaniu praktycznym), charakterystyka metod aktywizujących (np. dyskusja, metoda projektu, gry dydaktyczne, burza mózgów), kryteria doboru metod do celów, treści i możliwości uczniów.
• Formy organizacji pracy uczniów: Praca indywidualna, grupowa (jednolita, zróżnicowana), zbiorowa; kryteria doboru form.
• Środki dydaktyczne: Rodzaje środków (tradycyjne i nowoczesne, wykorzystanie eksperymentów, zadań i projektów), funkcje, zasady doboru i wykorzystania w procesie kształcenia.
• Planowanie pracy dydaktycznej: Struktura i zasady konstruowania scenariusza (konspektu) lekcji, planowanie cykli zajęć, rozkład materiału.
• Kontrola i ocena w dydaktyce: Funkcje kontroli i oceny (diagnostyczna, informacyjna, motywacyjna, selekcyjna), rodzaje oceniania (kształtujące, sumujące), metody i narzędzia pomiaru dydaktycznego, formułowanie informacji zwrotnej.
• Środowisko uczenia się: Organizacja przestrzeni klasy, tworzenie klimatu sprzyjającego uczeniu się, integracja klasy szkolnej.
• Dostosowanie procesu kształcenia: Identyfikowanie potrzeb uczniów, indywidualizacja i personalizacja nauczania, praca z uczniem zdolnym.
• Poprawność językowa: Znaczenie poprawnego posługiwania się językiem polskim w pracy nauczyciela.
• Rozwój zawodowy: Potrzeba twórczego poszukiwania efektywnych rozwiązań dydaktycznych.
Ćwiczenia obejmują analizę materiałów dydaktycznych, projektowanie fragmentów zajęć, dyskusje nad studiami przypadków, stosowanie wybranych metod i technik dydaktycznych.
Nakład pracy własnej studenta:
- zapoznanie się z literaturą (10 h),
- samodzielne przygotowanie: oceny i prezentacji podręcznika; analizy programu; konspektów zajęć (10 h),
- poszukiwanie informacji – przygotowanie do dyskusji (8 h).
Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:
https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Efekt główny:
Student potrafi zaplanować proces nauczania, ocenić i dobrać optymalne środki oraz metody; umie przygotować konspekt; bierze udział w dyskusji o nauczaniu.
Efekty uczenia się zdefiniowane dla specjalności „Nauczanie i popularyzacja fizyki” dla kierunku „fizyka” studiów II stopnia – symbole:
S_W05, S_W08, S_U02, S_U03, S_U04, S_U05, S_K01, S_K03, S_K04.
Szczegółowe efekty uczenia się zgodnie ze standardem kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określonym w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. 2019 poz. 1450) – symbole:
C.W1., C.W2., C.W3.; C.W4., C.W5.; C.W6.; C.W7.; C.U1.; C.U2.; C.U3.; C.U4; C.U5.; C.U6.; C.U8.; C.K1.; C.K2.
Kryteria oceniania
Oceniane są:
- wykonanie pracy własnej (przygotowanie m.in. konspektów, oceny podręczników, programów),
- prezentowanie pracy własnej na zajęciach,
- aktywność na zajęciach (udział w dyskusjach, komentowanie prezentacji, poszukiwanie rozwiązań problemów).
Ocena końcowa wystawiana jest na podstawie punktów zdobytych za powyższe składowe.
Literatura
B. Niemierko, Diagnostyka edukacyjna
J.D. Harron, Lekcja chemii. O skutecznym sposobie uczenia
R.Driver, E.Guesne, A.Tiberghien, Children's Ideas in Science
Artykuły podane przez wykładowcę
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: