Mikrokurs: Globalne kryzysy w lokalnych przestrzeniach 0000-MIKRO-GKWLP-UP
Mikrokurs stanowi uzupełnienie indywidualnej pracy projektowej realizowanej przez studenta. Jego celem jest uporządkowanie podstawowych kategorii teoretycznych przydatnych do analizy sytuacji kryzysowych, zwłaszcza tych, w których szczególnego znaczenia nabierają przestrzenie i infrastruktury konfliktu, instytucje publiczne formy samoorganizacji społecznej.
Zajęcia koncentrują się na tym, jak globalne kryzysy i wojny są osadzone w lokalnych przestrzeniach: jak reorganizują relacje społeczne, jak ujawniają istniejące nierówności i zależności instytucjonalne, jak przekształcają lokalne układy odpowiedzialności oraz jak prowadzą do powstawania nowych praktyk obywatelskich. Szczególna uwaga zostanie poświęcona napięciom między materialnym wymiarem kryzysu i wojny a jego wymiarem społecznym i symbolicznym; między działaniami instytucjonalnymi a oddolnymi; między formalnymi procedurami a praktycznymi sposobami reagowania.
Mikrokurs ma charakter lekturowo-dyskusyjny. Student zapoznaje się samodzielnie z zestawem tekstów wskazanych przez prowadzącego. Łączny przewidywany nakład pracy związany z lekturą wynosi około 8–10 godzin. Następnie odbywa się jedno spotkanie indywidualne trwające około 3 godzin, poświęcone omówieniu tekstów, rekonstrukcji ich głównych argumentów oraz dyskusji nad ich zastosowaniem do analizy wybranych przypadków kryzysu, działań zbiorowych i lokalnych form organizacji społecznej.
Certyfikat mikropoświadczenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
K_W_01 — zna podstawowe pojęcia i perspektywy teoretyczne wykorzystywane w socjologicznej analizie kryzysów, przestrzeni i społeczeństwa obywatelskiego.
K_W_02 — rozumie, w jaki sposób sytuacje kryzysowe ujawniają relacje między instytucjami publicznymi, aktorami społecznymi, wspólnotami lokalnymi oraz oddolnymi formami działania.
K_U_01 — potrafi zrekonstruować główne argumenty omawianych tekstów oraz wskazać ich najważniejsze pojęcia, założenia i konsekwencje analityczne.
K_U_02 — potrafi zastosować wybrane kategorie teoretyczne do analizy konkretnych przypadków kryzysu, mobilizacji społecznej lub działania instytucjonalnego.
K_U_03 — potrafi porównywać różne sposoby wyjaśniania relacji między przestrzenią, kryzysem, instytucjami publicznymi i społeczeństwem obywatelskim.
K_U_04 — potrafi formułować własne stanowisko w dyskusji akademickiej, odwołując się do przeczytanych tekstów oraz do przykładów empirycznych.
K_K_01 — jest gotów do krytycznej refleksji nad społecznymi, instytucjonalnymi i przestrzennymi uwarunkowaniami reagowania na kryzysy.
K_K_02 — dostrzega znaczenie odpowiedzialności, współpracy i komunikacji między różnymi aktorami społecznymi w sytuacjach kryzysowych.
K_K_03 — jest gotów do uczestnictwa w merytorycznej dyskusji opartej na lekturze tekstów naukowych i odnoszącej teorię do problemów praktycznych.
K_K_04 — rozumie potrzebę łączenia perspektywy teoretycznej z wrażliwością na lokalny kontekst społeczny, instytucjonalny i przestrzenny.
Kryteria oceniania
Zaliczenie ustne – indywidualna rozmowa weryfikująca poziom zapoznania się studenta z zadanymi tekstami oraz umiejętność odniesienia ustaleń w nich zawartych do problematyki socjologii kryzysów i wojen; socjologii przestrzeni konfliktu i socjologii więzi społecznych.
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: nie dotyczy
Zasady zaliczania poprawkowego: takie same jak w I terminie
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone w przypadku wybranych zadań kursowych/zaliczeniowych. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi AI.
Literatura
Henri Lefebvre (1990). The Production of space (ss. 25-67). Blackwell.
David Harvey (2012). Bunt miast. Prawo do miasta i miejska rewolucja. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
Yanis Varoufakis (2024). Technofeudalizm w skali globalnej: nowa zimna wojna. W: Technofeudalizm: co zabiło kapitalizm? (ss. 143-176). Sieradz: Glowbook.
Sandro Mezzadra, Brett Neilson (2025). Regimes of war, w: The Rest and the West. Capital and Power in a Multipolar World (ss. 124-172). London: Verso.
Elizabeth Prügl, Agnieszka Fal-Dutra Santos, Yulia Soroka (2026). The wartime care economy: insights from Ukraine, Review of International Political Economy, 1-27. 1–27. https://doi.org/10.1080/09692290.2026.2674999