Visible and Erased: On Space as a Tool of Power in Literature, Film, and Visual Culture 3007-S1A2K-05

obligatory courses

Classroom

(in Polish) Konwersatorium poświęcone jest literackim, filmowym i kulturowym reprezentacjom przestrzeni miejskich oraz peryferyjnych, analizowanych jako narzędzia organizacji władzy, pamięci, widzialności i wykluczenia. Punktem wyjścia zajęć jest założenie, że przestrzeń nie stanowi neutralnego tła wydarzeń społecznych i narracyjnych, lecz aktywnie uczestniczy w wytwarzaniu relacji politycznych, klasowych, kulturowych i afektywnych. Miasta, dzielnice, pogranicza, osiedla i miejsca „znikające” traktowane będą jako nośniki ideologii, archiwa pamięci, sceny konfliktów oraz przestrzenie negocjowania tożsamości jednostkowych i zbiorowych. Podczas zajęć analizować będziemy zarówno klasyczne, jak i współczesne teksty literackie, reportaże, eseje, seriale i filmy, ukazujące różne sposoby doświadczania oraz przedstawiania przestrzeni. Szczególną uwagę poświęcimy miejscom Europy Środkowo-Wschodniej i Zachodniej — takim jak Gdańsk, Warszawa, Lwów, Berlin czy Tel Awiw — a także przestrzeniom peryferyjnym, pogranicznym i postindustrialnym. Interesować nas będą między innymi miasta modernizacji i kapitalizmu, przestrzenie pamięci i utraty, krajobrazy postsocjalistyczne, miejsca wymazane z mapy oraz przestrzenie funkcjonujące na styku centrum i peryferii. Czytane teksty interpretowane będą z perspektywy współczesnych koncepcji badawczych, takich jak heterotopia, nie-miejsce, zwrot topograficzny, geopoetyka, studia nad pamięcią, studia miejskie i kulturowe czy refleksja nad przestrzeniami postzależnościowymi i postsocjalistycznymi. Ważnym elementem zajęć będzie także analiza relacji między literaturą a kulturą wizualną — zwłaszcza filmem, serialem, fotografią i dokumentem. Konwersatorium ma charakter interdyscyplinarny i komparatystyczny. Łączy analizę tekstów kultury z refleksją nad społecznym funkcjonowaniem przestrzeni, jej symbolicznym kodowaniem oraz rolą w budowaniu zbiorowych wyobrażeń. Istotnym celem zajęć jest rozwijanie umiejętności interpretacyjnych, analitycznych i projektowych studentów, a także ćwiczenie krytycznego myślenia o przestrzeni jako kategorii kulturowej i politycznej. Zaliczenie konwersatorium będzie miało formę indywidualnego eseju interpretacyjnego poświęconego wybranej przestrzeni miejskiej, pogranicznej lub peryferyjnej reprezentowanej w kulturze. Studenci wykorzystają w nim poznane podczas zajęć narzędzia interpretacyjne oraz odwołają się do wybranych tekstów literackich, filmowych lub wizualnych. Celem pracy będzie samodzielna analiza sposobów przedstawiania przestrzeni oraz jej związków z pamięcią, władzą, tożsamością, wykluczeniem lub doświadczeniem nowoczesności.