Life writing competitions. Memoir-writing practices in Poland in the 20th century (1918-1939) 3002-1KON2026K14

The scientific goal of the seminar is a comprehensive description of Polish memoir-writing competitions in the XX century (especially in the interwar period 1918-1939) on the basis of materials from these competitions. This phenomenon, both when it comes to its quality and quantity, is impressive not only in the scope of Poland, but also on an international scale. Moreover, its significance surpasses one scientific discipline or even research area. Memoir-writing competitions have greatly contributed to increase of our knowledge about social processes in 20th century Poland, but also to a change of paradigm of thinking about them (a shift from statistical approach to qualitative research). On the other hand, they influenced the development of social sciences, as well as Polish and worldwide humanities.

During the interwar period, more than 20 memoir-writing competitions were held in Poland, including:

- Competition for Memoirs of Workers (Konkurs na życiorys pracownika fizycznego) (1921), Polish Sociological Institute (Instytut Socjologiczny w Poznaniu): 149 memoirs;

- Competition for Memoirs of the Unemployed (Konkurs na pamiętniki bezrobotnych) (1931), Institute for Social Economy (Instytut Gospodarstwa Społecznego): 774 memoirs;

- Competition for the Memoirs of Peasants (1933), Institute for Social Economy (Instytut Gospodarstwa Społecznego): 498 memoirs;
- Competition for a Description of Life, Work, Thoughts and Desires of Rural Young People (Konkurs na opis życia, prac, przemyśleń i dążeń młodzieży wiejskiej) (1936), State Institute for Cultural Advancement of Rural Areas (Państwowy Instytut Kultury Wsi): 1544 memoirs;

- Competition for Memoir of the Emigrant (Konkurs na pamiętnik emigranta) (1936), Institute for Social Economy (Instytut Gospodarstwa Społecznego): 212 memoirs;

- Competitions for the best autobiography by Jewish youth (Konkursy na najlepszą autobiografię żydowskiej młodzieży) (1932, 1934, 1939), Jewish Scientific Institute (Yiddisher Wisnshaftlecher Institut; Żydowski Instytut Naukowy; Jidiszer Wisnszaftlecher Institut; JIWO, YIVO): 627 autobiographies.
Detailed information about the memoir competitions can be found at: https://konkursypamietnikarskie.ikp.uw.edu.pl/

The memoir-writing competitions were addressed primarily to social groups of low literacy levels. People who attempted to write memoirs or started to write diaries as an entry for competitions were often “the first readers”, “the first writers” – persons, who were first in their families to complete elementary school and possessed the ability to write and read. Among the memoir writers there were also illiterate people, who would dictate their experiences. Writing, reading, and books were present in the consciousness of many “popular memoir writers”. From this point of view, a major part of the project will constitute the presentation and description of specific literary practices of memoir writers, as well as their reading practices.

It will be equally important to analyze the content of the memoirs. We will analyze to what extent their content was shaped by the competitions’ requirements, in which it was explicitly suggested to write about certain topics or to pay attention to particular subjects. Our interests lay in the questions: what was the memoir-writing practice for their authors – was it a form of complaint, accusation or grievance about one’s fate, or was it perhaps a form of auto-analytical work, which allowed the authors to become (at least partially) aware of their own social condition? Did it help writers to see themselves as political subject? This is further connected with the issue of emancipatory character of practices and genres and other questions that we will attempt to answer to: assuming that certain genres are associated with class hierarchy, does it mean that the usage of “sophisticated” – that is, made by literary culture – genres, by lower classes has an emancipatory character? To what extent is subversion a bottom-up answer to every form oppression? These issues are connected with the very nature of writing and writing practices, in which the tension between oppression and emancipation has always been present. It will be also important to examine how known memoir-writing practices and genres were used, changed and shaped by their authors for their literary needs. In other words, it will be crucial to examine the influence of oral traditions and practices and attempts to mimicry “the oral” in “the written”.

A separate issue that will be investigated during the seminar is the literary value of said memoirs. In the interwar period this issue was a matter of discussions and controversies. In the 1930s, the memoirs of peasants, workers, the unemployed, emigrants were published in print—in firm, heavy volumes. It is significant that the introduction to the Second volume of Memoirs of Peasants was written by an outstanding and respected Polish author Maria Dąbrowska. Thanks to her, the volume received an Award for the Best Book, funded by Wiadomości Literackie (the most important literary magazine in Poland back then). Similarly, Jakub Wojciechowski’s 1930 memoir A Worker’s Life History Written by Himself (Życiorys własny robotnika), hailed by Tadeusz Boy-Żeleński as “a Polish classic in a labor sweatshirt,” has caused a similar discussion, but was awarded the Golden Laurel by the Polish Academy of Literature (Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury).

This is connected with another crucial issue which will be examined during the seminar: the significance of memoir-writing competitions and their materials from the point of view of Polish social history in the 20th century. In the last few years, interest in social history enjoys a revival. In Polish research more and more attention is being devoted to marginalized in mainstream narratives groups: peasants, workers, the unemployed, or economic migrants. Their participation in different social processes – modernization or changes in Polish social consciousness – becomes an object of research as well. We are certain that many gaps still exist in this area and our project will contribute to reclaiming social aspects of Polish history which, especially in reference to the 20th century, has been overshadowed by political aspects. In the context of social history memoir materials can be read as one factor of the interwar process of the emancipation of peasants or workers. It can be observed that these phenomena reflect both the process of democratization of Polish writing, but also its saturation with historical experiences (The First World War, the economic crisis of the 1920s and 30s.), as seen from history from below perspective. As a context for various memoir-writing phenomena, we will also consider other social initiatives and endeavors, such as the long-lasting activity of the Institute for Social Economy, the dynamic development of the Polish cooperative movement, development of social pedagogy and social welfare. The long history of Polish intelligentsia provides another significant context, as the initiatives of memoir-writing competitions, addressed to peasants or the unemployed, came from the persons and institutions representing Polish intelligentsia. Therefore, the question of whether these competitions were an extension of Polish intellectuals’ perception about state, society, nation, and themselves becomes imperative.

Course coordinators

Paweł Rodak

Type of course

elective courses

Mode

Classroom

Learning outcomes

Knowledge: the graduate has gained knowledge and understanding of:
• chosen methodologies of cultural studies, epistemic strategies and methods of research on an advanced level;
• chosen aspects of Polish culture connected to the graduate’s research.
Skills: the graduate is able to:
• interpret selected material taking into account its historical, social and political context;
• determine the relation between the medium of cultural practices and messages to their content and function;
Social competences: the graduate is able to:
• critically assess their knowledge and received content;
• adapt a respectful and methodologically curious approach to diverse cultural phenomena and use their knowledge to solve problems and seek out expert opinions;
• care for cultural heritage and display an understanding of its importance for social life; actively work to preserve cultural heritage.

Assessment criteria

The final mark consists of: class preparation and activity (as the most important component of the mark) and class attendance (2 absences allowed; more than 5 absences - no credit for the class). In order to increase the final mark, it is also possible to prepare a short speach for one of the the seminars or to write a short optional paper after the end of the semester.

Bibliography

Sources:

Awakening Lives. Autobiographies of Jewish Youth in Poland before the Holocaust, ed. by Jeffrey Shandler, New Haven and London 2002;

Berkan Władysław, Życiorys własny, przedmowa Florian Znaniecki, Materiały Instytutu Socjologicznego w Poznaniu, tom 1, Fiszer i Majewski, Poznań 1924;

Chałasiński Józef, Młode pokolenie chłopów, t. I-IV, Państwowy Instytut Kultury Wsi, Warszawa 1938 [1984];

Ostatnie pokolenie. Autobiografie polskiej młodzieży żydowskiej okresu międzywojennego ze zbiorów YIVO Institute for Jewish Research w Nowym Jorku, komitet redakcyjny: [Lucjan Dobroszycki], Alina Cała, Jan Tomasz Gross, Michael Steinlauf, oprac. i wstęp A. Cała, Wydawnictwo SiC, Warszawa 2003;

Pamiętniki bezrobotnych, wstęp Ludwik Krzywicki, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1933;

Pamiętniki bezrobotnych, t.1-2, t. 1. Pamiętniki bezrobotnych, t. 2. Pamiętnikarze po latach. Pamiętniki w świetle prasy, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1967;

Pamiętniki chłopów, t. I, przedmowa Ludwik Krzywicki, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warsaw 1935;

Pamiętniki chłopów, t. II, przedmowa Maria Dąbrowska, wstęp Ludwik Krzywicki, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1936;

Pamiętniki emigrantów. Francja, wstęp Ludwik Krzywicki, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1939;

Pamiętniki emigrantów. Ameryka Południowa, wstęp Ludwik Krzywicki, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1939;

Pamiętniki emigrantów. Kanada, Książka i Wiedza, Warszawa 1971;

Pamiętniki emigrantów. Stany Zjednoczone, t. 1-2, Książka i Wiedza, Warszawa 1977;

Robotnicy piszą. Pamiętniki robotników, oprac. Zygmunt Mysłakowski i Feliks Gross, Księgarnia Powszechna, Krakow 1938;

Wojciechowski Jakub. Życiorys własny robotnika, red. Władysław Markiewicz i Józef Chałasiński, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1985 [1930].

Secondary sources:

A Bibliography of Polish Memoirs Selected Books from 1924 to 1978. Memoirs Contributed to Competitions, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 203–213.
Władysław Adamski, Memoir-based Sociology: between Intuition and Quantification, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 97–116.
James S. Amelang, The Flight of Icarus: Artisan Autobiography in Early Modern Europe, Stanford University Press, Stanford 1998.
Antropologia pisma. Od teorii do praktyki, red. Philippe Artières, Paweł Rodak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010.
Antropologia praktyk językowych, red. Grzegorz Godlewski, Agnieszka Karpowicz, Marta Rakoczy, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016.
Approaches to the History of Written Culture: A World Inscribed, red. Martyn Lyons, Rita Marquilhas, Palgrave Macmillan, Basingstoke 2017.
Philippe Artières, Le Livre des vies coupables. Autobiographies de criminels (1896–1909), Paris 2000.
Badania jakościowe, t. I–II, red. Dariusz Jemielniak, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.
Daniel Bertaux, Histoires de vie ou récits de pratiques? Méthodologie de l’approche biographique en sociologie, Rapport Cordes, Paris 1976.
Daniel Bertaux, Les récits de vie. L’enquête et ses méthodes, Armand Colin, Paris 2010.
Biographical Research Methods, red. Robert Lee Miller, Sage Publications, Beverly Hills–Londyn 2005.
Biography and Society. The Life History Approach in the Social Sciences, red. Daniel Bertaux, Sage Publications, Beverly Hills–Londyn 1981.
Pierre Bourdieu, Rozum praktyczny. O teorii działania, tłum. Joanna Stryjczyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009.
Pierre Bourdieu, Szkic teorii praktyki poprzedzony trzema studiami na temat etnologii Kabylów, tłum. Wiesław Kroker, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2007.
Pierre Bourdieu, Zmysł praktyczny, tłum. Maciej Falski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
Peter Burke, Historia i teoria społeczna, tłum. Małgorzata Łamacz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków 2000.
Józef Chałasiński, Autobiographies as Data for Sociological Analyses, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 33–49.
Józef Chałasiński, The Life Records of the Young Generation of Polish Peasants as a Manifestation of Contemporary Culture, w: Biography and Society. The Life History Approach in the Social Sciences, red. Daniel Bertaux, Sage Publications, Beverly Hills–Londyn 1981, s. 119–132.
Józef Chałasiński, Pamiętnikarstwo jako świadectwo przeobrażeń narodu polskiego, w: Pamiętniki Polaków 1918–1978. Antologia pamiętnikarstwa polskiego, t. I, red. Bronisław Gołębiowski, Mieczysław Grad, Franciszek Jakubczak, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1982, s. 9–29.
Józef Chałasiński, Życiorys jako materiał socjologiczny, w: Jakub Wojciechowski, Życiorys własny robotnika, red. Władysław Markiewicz, Józef Chałasiński, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1985 1930, s. 19–22.
Daniel Chandler, The Act of Writing. A Media Theory Approach, University of Wales, Aberystwyth 1995.
Jean-Michel Chapoulie, La tradition sociologique de Chicago 1892–1961, Éditions du Seuil, Paris 2001.
Roger Chartier, Czy książki wywołują rewolucje? Szkice z historii książki, lektury i kultury piśmiennej, red. Paweł Rodak, tłum. Olga Dawidowicz-Chymkowska i in., Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019.
Roger Chartier, Les pratiques de l’écriture ordinaire dans les sociétés de l’Ancien Régime, Université Lumière Lyon 2, Lyon 1996.
Andrzej Cieński, Z dziejów pamiętników w Polsce, Opole 2002.
Maria Dąbrowska, Dokument i literatura. O „Pamiętnikach chłopów”, w: eadem, Pisma rozproszone, t. II, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1964, s. 139–161.
Michel de Certeau, Wynaleźć codzienność. Sztuki działania, tłum. Katarzyna Thiel-Jańczuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, Wprowadzenie. Dziedzina i praktyka badań jakościowych, w: Metody badań jakościowych, red. Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, wyd. pol. Krzysztof Podemski, t. 1, PWN, Warszawa 2014, s. 19–62.
Zygmunt Dulczewski, Florian Znaniecki as the Originator of the Autobiographical Method in Sociology, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 75–86.
Écritures ordinaires, red. Daniel Fabre, P.O.L, Paris 1993.
Anna Giza, Życie jako opowieść. Analiza materiałów autobiograficznych w perspektywie socjologii wiedzy, Ossolineum, Wrocław 1991.
Zbigniew Gluza, Archiwa społeczne, „Karta”, nr 36 (2002), s. 140–142.
Zbigniew Gluza, KARTA – sposób na historię, „Karta”, nr 50 (2006), s. 104–142.
Grzegorz Godlewski, Antropologia praktyk kulturowych, w: idem, Luneta i radar. Szkice z antropologicznej teorii kultury, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016, s. 180–231.
Grzegorz Godlewski, Słowo – pismo – sztuka słowa. Perspektywy antropologiczne, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
Bronisław Gołębiowski, Pamiętnikarstwo i literatura. Szkice z socjologii kultury, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1973.
Jack Goody, The Interface Between the Written and the Oral, Cambridge University Press, Cambridge 1987.
Jack Goody, The Power of the Written Tradition, Smithsonian Institution Press, Londyn–Waszyngton 2000.
Władysław Grabski, Memoirs of Peasants and the Social Milieu of the Polish Rural Areas, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 17–23.
Jean Hébrard, Comment Jamerey-Duval apprit-il à lire? L’autodidaxie exemplaire, w: Pratiques de la lecture, red. Roger Chartier, Rivages, Marseille 1985, s. 24–60; wyd. przerob.: Payot, Paris–Marseille 1993, s. 29–76.
Jean Hébrard, La lettre représentée. Les pratiques épistolaires populaires dans les récits de vie ouvriers et paysans, w: La correspondance. Les usages de la lettre au XIXe siècle, red. Roger Chartier, Fayard, Paris 1991, s. 279–365.
Jean Hébrard, Les nouveaux lecteurs, w: Histoire de l’édition française, red. Roger Chartier, Henri-Jean Martin, t. 3: Le temps des éditeurs. Du romantisme à la Belle Époque, Promodis, Paris 1985.
Jean Hébrard, Tenir un journal. L’écriture personnelle et ses supports, w: Récits de vie et médias, red. Philippe Lejeune, Centre RITM, Université Paris-X, Nanterre 1999, s. 9–50.
Richard Hoggart, Spojrzenie na kulturę robotniczą w Anglii, przedm. Antonina Kłoskowska, tłum. Aleksandra Ambros, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1976.
Histoire et archives de soi, „Sociétés & Représentation”, nr 13 (2002).
Jerzy Holzer, Oral History in Poland, „BIOS – Zeitschrift für Biographieforschung und Oral History” (1990), s. 41–48.
Anna Iuso, Europa autobiographica, „Genesis”, nr 16 (2001), s. 220–231.
Marie Jahoda, Paul F. Lazarsfeld, Hans Zeisel, Bezrobotni Marienthalu, red. Antoni Sułek, tłum. Robert Marszałek, Oficyna Naukowa, Warszawa 2007.
Franciszek Jakubczak, Konkursy na pamiętniki w Polsce 1921–1966. Zestawienie wstępne, przedm. Józef Chałasiński, Komitet Badań nad Kulturą Współczesną PAN, Warszawa 1966.
Franciszek Jakubczak, Theoretical Basis of the Autobiographical Documents Method, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 117–132.
Franciszek Jakubczak, Zasoby pamiętników. Zasady i zakres ich użytkowania, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, t. LI, nr 2 (1989), s. 259–268.
Marta Karkowska, Magdalena Bielińska, Po co nam „stare wywiady”? O ponownym wykorzystaniu danych z badań jakościowych (rewizytach, reanalizach i nie tylko), „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 15, nr 2 (2019), s. 12–39.
Kaja Kaźmierska, Biografia i pamięć. Na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z zagłady, Nomos, Kraków 2008 2012.
Kamil Kijek, Dzieci modernizmu. Świadomość, kultura i socjalizacja polityczna młodzieży żydowskiej w II Rzeczypospolitej, Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2017.
Antonina Kłoskowska, Types of Personal Documents, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 71–74.
Martin Kohli, Biografia: relacja, tekst, metoda, w: Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, red. Kaja Kaźmierska, Nomos, Kraków 2012, s. 125–137.
Krzysztof Kosiński, Pamiętnikarstwo konkursowe jako źródło historyczne, „Polska 1944/45. Studia i Materiały”, t. 6 (2003), s. 133–145.
Małgorzata Kubacka, Jacek Kubera, Pamiętniki jako źródło socjologicznych informacji o emocjach, w: Życie codzienne (w) archiwum, red. Marta Zawodna-Stephan, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, s. 251–276.
Jacek Kubera, Not only The Polish Peasant. Znaniecki’s Poznań School of Sociology as a Sociological and a Research Issue, „Przegląd Socjologiczny”, t. 68, nr 4 (2019), s. 125–148.
Joanna Kuciel-Frydryszak, Chłopki. Opowieść o naszych babkach, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2023.
Morgane Labbé, La nationalité, une histoire de chiffres. Politique et statistiques en Europe centrale (1848–1919), Presses de Sciences Po, Paris 2019.
Zbigniew Landau, Jerzy J. Wiatr, Pamiętniki bezrobotnych z perspektywy współczesności, w: Pamiętniki bezrobotnych, t. II: Pamiętnikarze po latach. Pamiętniki w świetle prasy, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1967, s. 15–45.
Katherine Lebow, Autobiography as Complaint: Polish Social Memoir Between the World Wars, „Laboratorium. Russian Review of Social Research”, t. 6, nr 3 (2014), s. 13–26.
Katherine Lebow, Conscience of the Skin: Interwar Polish Autobiography and Social Rights, „Humanity: An International Journal of Human Rights, Humanitarianism, and Development”, t. 3 (2012), s. 297–319.
Katherine Lebow, La voix et le regard. Les régimes visuels des concours d’autobiographies polonais, 1930–1984, „Critique internationale”, nr 68 (2015), s. 61–79.
Les enquêtes ouvrières dans l’Europe contemporaine, red. Éric Geerkens, Nicolas Hatzfeld, Isabelle Lespinet-Moret, Xavier Vigna, La Découverte, Paris 2019.
Literacy. An International Handbook, red. Daniel A. Wagner, Richard L. Venezky, Brian V. Street, Westview Press, Boulder–Oxford 1999.
Jan Lutyński, Methodological Issues in Research Based on Autobiographies, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 87–96.
Judith Lyon-Caen, Raconter la Shoah : 40 ans d’écrits personnels dans « Le Monde juif », „Revue d’Histoire de la Shoah”, nr 1 (211), 2020, s. 13–30.
Martyn Lyons, The Writing Culture of Ordinary People in Europe, c. 1860–1920, Cambridge University Press, Cambridge 2013.
Martyn Lyons, Reading Culture and Writing Practices in Nineteenth-Century France, University of Toronto Press, Toronto 2008.
Janina Markiewicz-Lagneau, La formation d’une pensée sociologique. La société polonaise de l’entre-deux-guerres, Éditions de la Maison des Sciences de l’Homme, Paris 1982.
Janina Markiewicz-Lagneau, L’autobiographie en Pologne ou de l’usage social d’une technique sociologique, „Revue française de sociologie”, XVII, nr 4 (1976), s. 591–613.
Metoda biograficzna (J. Leoński), w: Encyklopedia Socjologii, t. 2, Oficyna Naukowa, Warszawa 1999.
Metody badań jakościowych, red. Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, wyd. pol. Krzysztof Podemski, t. 1–2, PWN, Warszawa 2014.
Metoda biograficzna w socjologii, red. Jan Włodarek, Marek Ziółkowski, PWN, Warszawa 1990.
Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, red. Kaja Kaźmierska, Nomos, Kraków 2012.
M.-M. Million-Lajoinie, Reconstruire son identité par le récit de vie, avant-propos de Philippe Lejeune, Paris 1999.
Młode pokolenie wsi Polski Ludowej. Pamiętniki i studia, t. I–IX, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1964–1981.
On ne peut pas tout réduire à des stratégies. Pratiques d’écriture et trajectoires sociales, sous la dir. de Nicolas Schapira, Dinah Ribard, Presses Universitaires de France, Paris 2013.
Ordinary Writings, Personal Narratives: Writing Practices in 19th and Early 20th-Century Europe, red. Martyn Lyons, Peter Lang, Switzerland 2007.
Par écrit. Ethnologie des écritures quotidiennes, sous la dir. de Daniel Fabre, textes réunis par M. de la Soudière, C. Voisenat, Paris 1997.
Gaston Pineau, Jean-Louis Le Grand, Les histoires de vie, PUF, Paris 1993.
Kamil Piskała, Zredukowani. O społecznych skutkach Wielkiego Kryzysu, Muzeum Historii Polski, Warszawa 2025.
Łukasz Posłuszny, Paweł Kubicki, Pamiętniki bezrobotnych w zbiorach Instytutu Gospodarstwa Społecznego: historia, charakterystyka i potencjał badawczy, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1 (2019), s. 95–104.
Pół wieku pamiętnikarstwa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1971.
Pratiques de la lecture, sous la dir. de Roger Chartier, Paris 1993.
Gerhard Riemann, Fritz Schütze, „Trajektoria” jako podstawowa koncepcja teoretyczna w analizach cierpienia i bezładnych procesów społecznych, w: Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, red. Kaja Kaźmierska, Nomos, Kraków 2012, s. 389–414.
Paweł Rodak, Fenomen pisania o własnym życiu. Konkursy pamiętnikarskie w Polsce w XX wieku, „Kultura i Społeczeństwo”, LXVI, 2022, nr 2.
Paweł Rodak, Praktyki i gatunki piśmienne (ze szczególnym uwzględnieniem gatunków autobiograficznych), w: Almanach antropologiczny 4. Twórczość słowna / Literatura, performance, tekst, hipertekst, red. Grzegorz Godlewski, Agnieszka Karpowicz, Marta Rakoczy, Paweł Rodak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2014, s. 70–81.
Paweł Rodak, La méthode biographique et la tradition des concours autobiographiques en Pologne, „La Faute à Rousseau”, nr 55 (październik 2010), s. 36–38.
Paweł Rodak, Past, Present, and Future of Autobiography Competitions and Archives in Poland, w: Life Writing Matters in Europe, red. Marijke Huisman, Anneke Ribberink, Monica Soeting, Alfred Hornung, Universitätsverlag Winter, Heidelberg 2012, s. 75–88.
Paweł Rodak, Poland’s Autobiographical Twentieth Century, w: Being Poland. A New History of Polish Literature and Culture since 1918, red. Tamara Trojanowska, Joanna Niżyńska, Przemysław Czapliński, z udziałem Agnieszki Polakowskiej, University of Toronto Press, Toronto 2018, s. 627–641.
Paweł Rodak, O biografiach tych, którzy nie mają biografii, w: Biografia, historiografia dawniej i dziś. Biografia nowoczesna, nowoczesność biografii, red. Elżbieta Wolicka, Ryszard Kasperowicz, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, Lublin 2006, s. 231–234.
Daniel Soyer, Documenting Immigrant Lives at an Immigrant Institution: YIVO’s Autobiography Contest of 1942, „Jewish Social Studies”, t. 5, nr 3 (1999), s. 218–243.
Spółdzielczość jako organizacja gospodarcza w II RP. Wybór pism, red. Filip Karol Leszczyński, Oficyna Naukowa, Warszawa 2017.
Anselm L. Strauss, Praca biograficzna i jej powiązania (intersections), w: Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, red. Kaja Kazimierska, Nomos, Kraków 2012, s. 517–527.
Anselm L. Strauss, Transformacje tożsamości, w: Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów, red. Kaja Kazimierska, Nomos, Kraków 2012, s. 529–550.
Brian V. Street, Literacy and Development. Ethnographic Perspective, London 2001.
Brian V. Street, Social Literacies. Critical Approaches to Literacy in Development, Ethnography and Education, London 1995.
Roch Sulima, Dokument i literatura, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1980.
Roch Sulima, Między oralnością a piśmiennością. Strategia kolekcjonera a ludowa kultura rękopisu (XIX–XX wiek), „Mazowieckie Studia Humanistyczne”, nr 1 (1997).
Roch Sulima, Pismo i pisanie w świadomości ludowych pamiętnikarzy, w: Sploty kultury, red. Nicole Dołowy-Rybińska, Anna Gronowska, Agnieszka Karpowicz, Igor Piotrowski, Paweł Rodak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010, s. 552–573.
Aleksandra Suława, Przy rodzicach nie parlować. O polskich powrotach z Francji, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2023.
Jan Szczepański, Metoda biograficzna, w: idem, Odmiany czasu teraźniejszego, Książka i Wiedza, Warszawa 1973, s. 615–649.
Jan Szczepański, O „Pamiętnikach Polaków (1918–1978)”, w: Pamiętniki Polaków 1918–1978. Antologia pamiętnikarstwa polskiego, t. I, red. Bronisław Gołębiowski, Mieczysław Grad, Franciszek Jakubczak, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1982, s. 30–47.
Tadeusz Szturm de Sztrem, Instytut Gospodarstwa Społecznego 1920–1944. Przyczynek do historii instytucji naukowo-społecznych w Polsce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1959.
The Turn in Biographical Methods in Social Science, red. Prue Chamberlayne, Joanna Bornat, Tom Wengraf, Routledge, London–New York 2000.
Dariusz Wierzchoś, Zwyczajne życie zwykłych ludzi. Losy archiwum Towarzystwa Przyjaciół Pamiętnikarstwa, „Histmag”, 10.04.2008, Zwyczajne życie zwykłych ludzi. Losy archiwum Towarzystwa Przyjaciół Pamiętnikarstwa | Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego!.
Wokół rewizyt badawczych i reinterpretacji socjologicznych danych jakościowych, red. Piotr Filipkowski, Marta Karkowska, Justyna Straczuk, Danuta Życzyńska-Ciołek, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 15, nr 1 (2019).
Paul Thompson, The Humanistic Tradition and Life Histories in Poland, „Oral History”, nr 1 (7) (1979), s. 21–25.
Antonina Tosiek, Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki kobiet wiejskich, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025.
Zygmunt Ziątek, Wiek dokumentu. Inspiracje dokumentarne w polskiej prozie współczesnej, Warszawa 1999.
Florian Znaniecki, The Importance of Memoirs for Sociological Studies, „Sisyphus: Sociological Studies”, t. II: The Polish Memoir Sociology. Origins – Dilemmas – Hopes, 1982, s. 9–15.
Florian Znaniecki, Miasto w świadomości jego obywateli, Polski Instytut Socjologiczny, Poznań 1931.
Agata Zysiak, The Centenary of the "Polish Method: The Rise, Fall, and Revival of Memoir Competitions in Poland, “Biography”, Volume 46, Number 4, 2023.
Życie codzienne (w) archiwum, red. Marta Zawodna-Stephan, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.
Życie pisane na konkurs, numer tematyczny pisma „Teksty Drugie” 2024, nr 2.