Discrimination and anti-discrimination policy 2103-L-D6DPA

None

Module I. Theoretical issues
2 The dispute over the understanding of equality in a democratic social order - philosophical, political and normative perspectives. Areas of conflict between equality and freedom and justice. Instruments for building a social order respecting the principle of equality. Exclusions of equal treatment in law - criteria justifying unequal treatment. Discrimination as a violation of the principle of equal treatment - definition, types of discrimination, subjective characteristics of individuals as risk factors for discrimination, subjective experience and understanding of discrimination under the law. Equal rights, equal opportunities, equal outcomes as elements of the ‘anti-discrimination triad’.
3 Social perception of ‘Otherness’ and the effectiveness of the implementation of the principle of equality in the social, economic and political order . Who is the Other: psychological, social and cultural perspectives. ‘Other’ versus “stranger”. The division into ‘one's own’ and ‘strangers’, Characteristics of social behaviour related to the perception of ‘otherness’ and ‘strangeness’: acceptance, tolerance, repressive tolerance, social distance, indifference, prejudice, stigmatisation, stereotyping, xenophobia, discrimination. Strategies to weaken/eliminate the division between ‘one's own’ and ‘strangers’: integration (bonding, cooperation) assimilation, acculturation - limits of public action
4 Anti-discrimination policy as a policy concept and practice
Spheres of the social order generating the risk of discrimination - politics, economics, social structure, demography, culture, deviance. Discrimination and non-discrimination in Polish public discourse; political discourse and public opinion. Anti-discrimination policy; interpretations of the concept on the grounds of political doctrines and international law. Strategic assumptions of Polish anti-discrimination policy in official documents. Areas of public policy responsible for the implementation of anti-discrimination policy.
Module II. The risk of discrimination based on demographic and social features
5. Gender as a discrimination risk factor
Determinants and prevention of gender inequality; law, philosophy, culture towards biological difference and equality from an evolutionary perspective. Gender equality policies; areas, law, institutions (international, regional and national aspects) - equality, equal opportunities, equal outcomes. Controversies around ‘compensatory favouritism. Reception of equal treatment/gender discrimination in Polish society in the light of research (generational change in attitudes)?
6. Gender segregation in employment: Equal treatment and non-discrimination of women and men at work under the law. Labour force participation of women and men in Poland and gender differences in employment characteristics; access to work, types of employment, horizontal and vertical segregation in employment, wage discrimination. Consequences of gender inequality in the world of work for the economic and social status of women and men.
7. Men and women in the world of political power; comparative analysis of women's participation in political institutions in EU countries and Poland. Cultural, institutional and economic determinants of women's unequal access to political power. Arguments for balanced participation of women and men in political structures of contemporary democracies. Parities as an instrument of balanced political participation. 8.
8 The risk of age discrimination in organisations as a consequence of contemporary perceptions of ageism: Age as a criterion for categorising the human population (collective). The essence of age discrimination. The changing perception of the rights of children and old people from a historical perspective. Factors of the weakening of the status of old people in Western civilisation at the turn of the 20th and 21st centuries. ‘Ageism’ as a synonym for discrimination against old people. Legislation and documents defining anti-discrimination policies against the risk of discrimination against old people (international, regional, national).
9. Risk of discrimination against persons with disabilities in Poland in the light of the evaluation of the process of implementation into political and social practice of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities: Models of understanding disability and the risk of discrimination. Perception of disability from a human rights perspective; tasks for public policies - opportunities and limitations. Implementation of the provisions of the Convention in the Polish legal system and their implementation in the system of public actions towards persons with disabilities. Social, cultural, economic areas of inequality on the grounds of disability in Poland - an attempt at diagnosis. 10.
Poverty and social exclusion as a factor of stigmatisation and discrimination; about symbolic-relational effects of being poor. The experience of discrimination by poor people; discourse of poverty, institutional discrimination, exclusion from civic activity. Absence of the voice of poor people in public discourse. Weakness of public policies in counteracting marginalisation and exclusion of poor people; international organisations, EU, Poland.

Module III. Nationality and ethnicity as potential and actual risks of discrimination; institutional and normative instruments for the protection of the rights of national minorities
11. The structure of national and ethnic minorities in Poland and selected contexts of minority status in Polish society. Risk factors of unequal status of minorities in the majority society. Attitudes of Poles to nations, ethnic minorities and immigrants in the light of research; historical, cultural, economic conditions. Tolerance and its limits in intercultural relations.
12. Realisation of the rights of national and ethnic minorities in Poland; classification of rights, sources of financing, systemic measures and projects. Integrated and disintegrated: the nature of interethnic relations in the light of research
13. Immigrants as a potential risk group for discrimination. Statistical image of immigrants, determinants of the influx to Poland, categories of immigrants (economic, educational, seeking protection) and their rights (Office for Foreigners). Integration/disintegration; unequal access to knowledge about closed immigration enclaves. Ambivalence of attitudes of Poles towards different immigrant groups. Refugees as a specific category of immigrants; the phenomenon of the Polish reaction towards refugees from Ukraine in the first months of the war - Polish public opinion towards the provision of assistance to refugees in the period May 2015-May 2017,
14. Summary: Anti-discrimination policy; strengths and weaknesses of Polish anti-discrimination policy, threats and opportunities.
15. Final assessment

None

1. Adamczyk, M. D, Wizja starości w opiniach Polaków. Studium socjologiczne, Rocznik Nauk Społecznych Tom 8(44), nr 2, 2016.
2. Broda-Wysocki P., Dylus, A., Pawlus, M., Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa 2016, Wydawnictwo Naukowe UKSW.
3. Bourdieu, P., Męska Dominacja, Oficyna Naukowa, Warszawa 2004 s. 8-94
4. Cyfrowe Usługi finansowe a seniorzy, Raport z badań, Instytut Polityki Senioralnej, 2021,
5. Diagnoza społeczna. Warunki i jakość życia Polaków 2020, red. J. Czapiński, T. Panek, Warszawa 2020, ( część Wykluczenie społeczne)
6. Firlit-Fesnak, G., Wspólnotowa polityka na rzecz równości kobiet i mężczyzn. Ewolucja celów i instrumentów działania, , Warszawa 2005, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
7. Firlit-Fesnak, Bieda i płeć. Sfery podziału kreujące ubóstwo kobiet w krajach Unii Europejskiej, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2015, s. 157-220.
8. Firlit-Fesnak, G., Ł. Łotocki (red). Europejskie polityki imigracyjne. Stare dylematy, nowe wyzwania, Warszawa 2016, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
9. Firlit-Fesnak, G., Równe traktowanie i praktyki dyskryminacyjne w świecie pracy, w: Polityka społeczna, G. Firlit-Fesnak, J. Męcina (red.) Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018.
10. Grażyna Firlit-Fesnak, Budowanie systemu pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy w Polsce z perspektywy doświadczeń uczestników tego procesu, Studia politologiczne 2/2023
11. Glinkowski, Witold P., Bliźni, obcy, inny – w perspektywie dialogicznej, Uniwersytet Łódzki ETYKA 58, NR 1/2019, https://doi.org/10.14394/etyka.1265
12. Goffman, E., Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, 2003
13. Huntington, S., Zderzenie cywilizacji, Warszawa 1996,Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA.
14. Integracja imigrantów spoza UE. Dokument analityczny 2018, https://www.eco.europa.eu
15. Kłos, B., Szymańczak, J., Zasada równości i zasada niedyskryminacji, Studia BASF nr 2/2011.
16. Kobiety w polityce krajowej. Strategie partii politycznych w wyborach parlamentarnych w 2019 roku, raport Kancelaria Senatu, W-wa 2019, https://www.senat.gov.pl
17. Kudlińska, I., Wykluczenie społeczne i stygmatyzacja biednych kobiet [w:] Grotowska-Leder (red.) Samorządy lokalne wobec problemów biedy i wykluczenia społecznego, Łódź 2013.
18. Kudlińska-Chróscicka, B. Kudlińska-Wodo, Praca socjalna i mediacje wobec opresji – teoria praxis i etyka z perspektywy krytycznej, https://wladzasadzenia.pl
19. Łotocki Ł., Obcość etniczna w perspektywie socjologiczno-politologicznej, Wydawnictwo ASPRA –JR Warszawa 2009.
20. Listner, R., Bieda, Wydawnictwo Sic!. Warszawa 2007.
21. Machul-Telus, B., Łemkowie. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2013.
22. Machul-Telus, B., Karaimi. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012.
23. Olszewska, M, Romowie; dyskryminowana mniejszość, http://www.etnologia.pl
24. Progress Report of the employment of the European Disability Strategii 2010-2020
25. Report on Gender Equality in the EU, 2021, Instytut ds. równości kobiet i mężczyzn (EIGE), https://ec.europa.eu/info/files/2021-report-on-gnder-equality-in-the-eu-pl
26. Rogowska, A., Rola trenera pracy w procesie zatrudnienia osób niepełnosprawnych, Bydgoszcz 2020
27. Społeczna percepcja dyskryminacji, w: Jakość życia i kapitał społeczny w Polsce. Wyniki Badania Spójności Społecznej 2018, GUS, W-wa 2020
28. Szatur-Jaworska, B., Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w latach 1971-2013, Dom wydawniczy Elipsa, Warszawa 2013.
29. Szukalski, P., Ageizm – dyskryminacja ze względu na wiek, [w:] Piotr Szukalski, Solidarność pokoleń. Dylematy relacji międzypokoleniowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012.
30. Sztompka, P. Sprawiedliwość, w: Fundamenty dobrego społeczeństwa. Wartości, M. Boguni-Borkowska (red.), Wyd. Znak, Kraków 2015, s. 232-350.
31. Skąd hejt na korzystających z 500+? Zawiść, niechęć, której nie potrafią wytłumaczyć https://dziecko.trojmiasto.p (2017)
32. 500+ stało się skrzynką z narzędziami. Różne klasy wyciągają argumenty , żeby się wzajemnie atakować, Gazeta Prawna 19 czerwca 2019 (wywiad z Marią Theiss)
33. Świątkowski, A., Równość i sprawiedliwość w prawie pracy, prawie socjalnym
i polityce społecznej , Lublin, 2015, (dostępny w Internecie)
34. Trafiałek, E., Między ageizmem, bezpieczeństwem socjalnym a active ageing, Toruń 2016
35. Zielińska, A., Tatarzy – polscy muzułmanie, http:// przegląd powszechny.pl/2009/11/04
36. Żołędowski C, Wielokulturowość – ideologizacja dyskursu i perspektywa polityki społecznej [w;} Imigranci w polskim dyskursie publicznym (red.) G. Firlit-Fesnak, Ł. Łotocki, Warszawa 2014
37. Udział kobiet we władzach spółek wciąż na niskim poziomie, FINTEK, https://fintek.pl 23 stycznia 2023
38. Uchodźcy w Polsce; sytuacja prawna, skala napływu i integracja w społeczeństwie polskim oraz rekomendacje, A. Górny, H. Grzymała-Moszczyńska, W. Klaus, S. Łoziński, Ekspertyza Komitetu Badań nad Migracjami PAN, Warszawa 2017.
39. Unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów do 2020 r. eur-lex-europa.eu
40. Wierzbicka, E., Seniorzy na rynku usług finansowych, „Finanse i Prawo Finansowe”, marzec 2022
41. Wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów ws. niedostatecznego udział kobiet we władzach spółek, (Rzecznik Praw Obywatelskich), 2019-06-06 https://bip.brpo.gov.pl
Raporty z badań:
1. Inwazja Rosji na Ukrainę. Społeczeństwo i polityka wobec kryzysu uchodźczego w pierwszym miesiącu wojny, Raport Pracowników Katedry Polityki Społecznej marzec 2022, Autorzy: Grażyna Firlit-Fesnak, Emilia Jaroszewska, Łukasz Łotocki, Justyna Łukaszewska-Bezulska, Małgorzata Ołdak, Piotr Zawadzki, Cezary Żołędowski, Tomasz Żukowski, Warszawa, marzec 2022, wnpism.uw.edu.pl
2. Polacy wobec wojny na Ukrainie i ukraińskich uchodźców, CBOS nr.2023
3. Stosunek Polaków do przyjmowania uchodźców, komunikat z badań, CBOS, styczeń 2017
4. 8.Stosunek Polaków do nierówności społecznych, CBOS nr. 85/2017
5. 9. Stosunek do innych narodów , CBOS, nr 30/2021
6. 10.Nauczanie języków regionalnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych w szkołach w Europie, Komisja Europejska 2019 (eurydice.org.pl)
7. 11. VI Raport dotyczący sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych, MSWiA, 2017 (dostępny w Internecie)
8. Realizacja konwencji ONZ o prawach Osób Niepełnosprawnych na poziomie lokalnym, Raport Rzecznika Praw Obywatelskich , Warszawa 2016.
Dokumenty normatywne:
Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz. U. L 180 z 19.07.2000, art. 5);
Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne ramy równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. L 3003 z 02.12.2002, art. 7).
Ustawa z dniach 13 czerwca o cudzoziemcach ( Dz. U z 2011 nr 264 poz. 1573),
Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym z dn. 6.01. 2005 r. ( Dz U nr 17, poz. 141/2005 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dn. 13.06. 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2006, nr. 234 , poz. 1695 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dn. 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy Ordynacja wyborcza do Sejmu RP i do senatu etc. (Dz. U 20111 nr 34 poz. 172).
Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 roku o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania, Dz. U. 2010 nr 254 poz. 1700

None

Assessment methods and criteria:
1. attendance and activity in class (each student has one unexcused absence)
2. at least one presentation thematically connected with the subject matter of the classes
3. oral test of knowledge.